Adhyaya 91
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 91

Adhyaya 91

मार्कण्डेयः नृपं प्रति चण्डादित्य-सम्बद्धस्य परमपावनस्य तीर्थस्य माहात्म्यं कथयति। तत्र नर्मदातटे शुभे स्थले उग्रौ दैत्यौ चण्ड-मुण्डौ दीर्घं तपः कृत्वा त्रिलोके तमो-नाशकं भास्करं ध्यायन्ति। तेषां तपसा प्रसन्नः सहस्रांशुः वरं ददाति; ते सर्वदेवैः अजेयत्वं सर्वकाले रोग-रहितत्वं च याचन्ते। आदित्यः तदनुगृह्य तस्मिन्नेव स्थाने तेषां भक्त्या स्थाप्यते, तेन तत् तीर्थं चण्डादित्य-तीर्थं प्रसिद्धं भवति। अथ यात्राविधिः फलश्रुतिश्च उच्यते—आत्मसिद्ध्यर्थं तत्र गन्तव्यं, देव-मनुष्य-पितृभ्यः तर्पणं कर्तव्यं, घृतदीपः प्रदेयः, विशेषतः षष्ठ्यां तिथौ। अस्य माहात्म्यश्रवणेन पापक्षयः, आदित्यलोक-प्राप्तिः, चिरं जयः, नित्यं रोग-शान्तिश्च भवतीति चण्डभानोरुत्पत्तिकथायाः फलम्।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थपरमपावनम् । चण्डादित्यं नृपश्रेष्ठ स्थापितं चण्डमुण्डयोः

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततः गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमपावनम् । चण्डादित्यं नृपश्रेष्ठ स्थापितं चण्डमुण्डयोः ॥

Verse 2

आस्तां पुरा महादैत्यौ चण्डमुण्डौ सुदारुणौ । नर्मदातीरमाश्रित्य चेरतुर्विपुलं तपः

आस्तां पुरा महादैत्यौ चण्डमुण्डौ सुदारुणौ । नर्मदातीरमाश्रित्य चेरतुर्विपुलं तपः ॥

Verse 3

ध्यायन्तौ भास्करं देवं तमोनाशं जगत्त्रये । तुष्टस्तत्तपसा देवः सहस्रांशुरुवाच ह

तौ जगत्त्रये तमोनाशं भास्करं देवं ध्यायन्तौ तपसा समर्चयामासतुः। तत्तपसा तुष्टः सहस्रांशुर्देव उवाच।

Verse 4

साधु साध्विति तौ पार्थ नर्मदायाः शुभे तटे । वरं प्रार्थयतं वीरौ यथेष्टं चेतसेच्छितम्

साधु साध्विति तौ पार्थ नर्मदायाः शुभे तटे। वरं प्रार्थयतं वीरौ यथेष्टं चेतसेच्छितम्॥

Verse 5

चण्डमुण्डावूचतुः । अजेयौ सर्वदेवानां भूयास्वावां समाहितौ । सर्वरोगैः परित्यक्तौ सर्वकालं दिवाकर

चण्डमुण्डौ ऊचतुः—दिवाकर, सर्वदेवैः अपि अजेयौ भूयास्व; आवां समाहितौ सदा। सर्वरोगैः परित्यक्तौ सर्वकालं भवाव।

Verse 6

एवमस्त्विति तौ प्राह भास्करो वारितस्करः । इत्युक्त्वान्तर्दधे भानुर्दैत्याभ्यां तत्र भास्करः

भास्करो वारितस्करः तौ प्राह—एवमस्त्विति। इत्युक्त्वा स भानुः तत्र दैत्याभ्यां पुरतः अन्तर्दधे।

Verse 7

स्थापितः परया भक्त्या तं गच्छेदात्मसिद्धये । गीर्वाणांश्च मनुष्यांश्च पित्ःंस्तत्रापि तर्पयेत्

परया भक्त्या तं स्थापयित्वा आत्मसिद्धये तत्र गच्छेत्। तत्रैव गीर्वाणान् मनुष्यांश्च पितॄंश्च तर्पयेत्।

Verse 8

स वसेद्भास्करे लोके विरिञ्चिदिवसं नृप । घृतेन बोधयेद्दीपं षष्ठ्यां स च नरेश्वर । मुच्यते सर्वपापैस्तु प्रतियाति पुरं रवेः

हे नृप, स भास्करलोके विरिञ्चिदिवसं वसति। षष्ठ्यां घृतेन दीपं प्रज्वाल्य स नरेश्वरः सर्वपापैः प्रमुच्यते, रवेः पुरं प्रतियाति।

Verse 9

उत्पत्तिं चण्डभानोर्यः शृणोति भरतर्षभ । विजयी स सदा नूनमाधिव्याधिविवर्जितः

हे भरतर्षभ, यः चण्डभानोः उत्पत्तिं शृणोति, स नूनं सदा विजयी भवति, आधिव्याधिविवर्जितश्च तिष्ठति।

Verse 91

। अध्याय

अध्यायः (अध्यायचिह्नम्)।