Adhyaya 87
मार्कण्डेयः राजानं रेवातटे परमपुण्ये तीर्थे ‘ऋणमोचन’नाम्नि गन्तुं उपदिशति। तत् तीर्थं ब्रह्मवंशसम्भूतैः ऋषिसङ्घैः प्रतिष्ठापितमिति कथ्यते, तेन तस्य विधिवत् तीर्थत्वं प्रमाणीकृतम्। अत्र ‘ऋण’निवारणस्य उपदेशः—यो भक्त्या षण्मासान् पितृतर्पणं करोति, स नर्मदाजले स्नात्वा देवऋण-पितृऋण-मनुष्यऋणादिभ्यः विशेषतः प्रमुच्यते। कर्मफलानि, पापपुण्यसमेतानि, अत्र फलवत् प्रत्यक्षीभवन्तीति नैतिककारणभावः दृढीकृतः। एकाग्रता, इन्द्रियनिग्रहः, स्नानं, दानं, गिरिजापतेः (शिवस्य) पूजनं च आचरितव्यम्। फलतः ऋणत्रयविमुक्तिः, स्वर्गे देवरूपप्रभा च लभ्यते।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमशोभनम् । स्थापितं मुनिसङ्घैर्यद्ब्रह्मवंशसमुद्भवैः
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमशोभनम् । स्थापितं मुनिसङ्घैर्यद्ब्रह्मवंशसमुद्भवैः ॥
Verse 2
ऋणमोचनमित्याख्यं रेवातटसमाश्रितम् । षण्मासं मनुजो भक्त्या तर्पयन् पितृदेवताः
ऋणमोचनमित्याख्यं रेवातटसमाश्रितम् । षण्मासं मनुजो भक्त्या तर्पयन् पितृदेवताः ॥
Verse 3
देवैः पितृमनुष्यैश्च ऋणमात्मकृतं च यत् । मुच्यते तत्क्षणान्मर्त्यः स्नातो वै नर्मदाजले
देवैः पितृमनुष्यैश्च ऋणमात्मकृतं च यत् । मुच्यते तत्क्षणान्मर्त्यः स्नातो वै नर्मदाजले ॥
Verse 4
प्रत्यक्षं दुरितं तत्र दृश्यते फलरूपतः । तत्र तीर्थे तु यो राजन्नेकचित्तो जितेन्द्रियः
तत्र प्रत्यक्षमेव दुरितं फलरूपेण दृश्यते। तस्मिन् तीर्थे, हे राजन्, योऽेकचित्तो जितेन्द्रियश्च भवति…
Verse 5
स्नात्वा दानं च वै दद्यादर्चयेद्गिरिजापतिम् । ऋणत्रयविनिर्मुक्तो नाके दीप्यति देववत्
स्नात्वा दानं वै दद्याद् गिरिजापतिं च समर्चयेत्। ऋणत्रयविनिर्मुक्तो नाके देववत् दीप्यति॥
Verse 87
। अध्याय
इति अध्यायसमाप्तिः।