Adhyaya 80
मार्कण्डेयः राजानं प्रति नन्दिसिद्धसम्बद्धं नन्दिकेश्वरतीर्थं परमं पावनं च निर्दिशति। नन्दी तीर्थयात्रायाः संयमितस्य आदर्शः—रेवां पुरतः कृत्वा, तीर्थात् तीर्थं गत्वा, निरन्तरं तपः करोति। तस्य दीर्घतपसा प्रसन्नः शिवो वरं ददाति; नन्दी तु धनं पुत्रान् विषयान् च नाभिलषति, किंतु जन्मजन्मान्तरेष्वपि—पश्वादियोनिष्वपि जातः सन्—शिवपादपद्मयोः अचलां भक्तिं याचते। शिवः तथास्त्विति वदन् तं सिद्धभक्तं स्वधाम नयति, तीर्थस्य माहात्म्यं प्रतिष्ठापयन्। अथ फलश्रुतिः—तत्र स्नानं त्रिनेत्रशिवपूजनं च अग्निष्टोमयज्ञसमं पुण्यं ददाति। तस्मिन् तीर्थे देहत्यागः शिवसाहचर्यं, अक्षये कल्पे दीर्घं भोगं, ततः शुद्धकुले वेदविद्यायुक्तं दीर्घायुषं च शुभजन्म जनयतीति कथ्यते। अन्ते अस्य तीर्थस्य दुर्लभता पापनाशकशक्तिश्च विशेषेण प्रतिपाद्यते।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नन्दिकेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महानन्दी तत्ते सर्वं वदाम्यहम्
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततः गच्छेत् तु राजेन्द्र नन्दिकेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महानन्दी तत्ते सर्वं वदाम्यहम् ॥
Verse 2
रेवायां पुरतः कृत्वा पुरा नन्दी गणेश्वरः । तपस्तपञ्जयं कुर्वंस्तीर्थात्तीर्थं जगाम ह
रेवायां पुरतः कृत्वा पुरा नन्दी गणेश्वरः । तपस्तपञ्जयं कुर्वन् तीर्थात्तीर्थं जगाम ह ॥
Verse 3
दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं यावत्त्यक्त्वा तु गच्छति । तावत्तुष्टो महादेवो नन्दिनाथमुवाच ह
दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं यावत् त्यक्त्वा तु गच्छति । तावत् तुष्टो महादेवो नन्दिनाथमुवाच ह ॥
Verse 4
ईश्वर उवाच । भोभोः प्रसन्नो नन्दीश वरं वृणु यथेप्सितम् । तपसा तेन तुष्टोऽहं तीर्थयात्राकृतेन ते
ईश्वर उवाच । भो भोः प्रसन्नो नन्दीश वरं वृणु यथेप्सितम् । तपसा तेन तुष्टोऽहं तीर्थयात्राकृतेन ते ॥
Verse 5
नन्दीश्वर उवाच । न चाहं कामये वित्तं न चाहं कुलसन्ततिम् । मुक्त्वा न कामये कामं तव पादाम्बुजात्परम्
नन्दीश्वर उवाच—नाहं वित्तं कामये, न कुलसन्ततिं कामये। मुक्तिं विना अन्यं कञ्चित् कामं न कामये; तव पादाम्बुजयोः परं न किञ्चिद् इच्छामि।
Verse 6
कृमिकीटपतङ्गेषु तिर्यग्योनिं गतस्य वा । जन्म जन्मान्तरेऽप्यस्तु भक्तिस्त्वयि ममाचला
कृमिकीटपतङ्गेषु वा तिर्यग्योनिं गतस्यापि, जन्म जन्मान्तरेऽपि मम त्वयि भक्तिरचला भवतु।
Verse 7
तथेत्युक्त्वा महादेवः परया कृपया नृप । गृहीत्वा तं करे सिद्धं जगाम निलयं हरः
तथेत्युक्त्वा महादेवः परया कृपया नृप। करे गृहीत्वा तं सिद्धं जगाम निलयं हरः॥
Verse 8
तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्त्या त्र्यक्षं प्रपूजयेत् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
तस्मिंस्तीर्थे यः स्नात्वा भक्त्या त्र्यक्षं प्रपूजयेत्। स मानवोऽग्निष्टोमयज्ञफलमवाप्नोति॥
Verse 9
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा प्राणत्यागं करोति चेत् । शिवस्यानुचरो भूत्वा मोदते कल्पमक्षयम्
तत्र तीर्थे यः स्नात्वा प्राणत्यागं करोति चेत्। शिवस्यानुचरो भूत्वा मोदते कल्पमक्षयम्॥
Verse 10
ततः कालेन महता जायते विमले कुले । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो जीवेच्च शरदां शतम्
ततः कालेन महता विमले कुल उत्तमे जायते; वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो भूत्वा शरदां शतं जीवति।
Verse 11
एतत्ते कथितं तात तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । दुर्लभं मर्त्यसंज्ञस्य सर्वपापक्षयंकरम्
एतत्ते कथितं तात तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्; मर्त्यसंज्ञस्य दुर्लभं सर्वपापक्षयंकरम्।
Verse 80
। अध्याय
अथ अध्यायः आरभ्यते।