Adhyaya 76

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पारेश्वरमनुत्तमम् । पराशरो महात्मा वै नर्मदायास्तटे शुभे

श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततो राजेन्द्र, अनुत्तमं पारेश्वरं गच्छेत्; शुभे नर्मदातटे महात्मा पराशरः (तत्र) आसीत्।

Verse 2

तपश्चचार विपुलं पुत्रार्थं पाण्डुनन्दन । हिमवद्दुहिता तेन गौरी नारायणी नृप

तपश्चचार विपुलं पुत्रार्थं पाण्डुनन्दन; तेन हिमवद्दुहिता गौरी नारायणी नृप (प्रसन्ना/आहूता)।

Verse 3

तोषिता परया भक्त्या नर्मदोत्तरके तटे । तस्य तुष्टा महादेवी शङ्करार्धाङ्गधारिणी

नर्मदाया उत्तरे तीरे परया भक्त्या स तोषितः; तेन तुष्टा महादेवी शङ्करार्धाङ्गधारिणी।

Verse 4

भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । वरं याचय मे विप्र पराशर महामते

देव्युवाच— भो भो ऋषिवरश्रेष्ठ! तव भक्तितः तुष्टाहम्। वरं याचस्व मे विप्र, पराशर महामते।

Verse 5

पराशर उवाच । परितुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । देहि पुत्रं भगवति सत्यशौचगुणान्वितम्

पराशर उवाच— देवि, यदि मे परितुष्टासि वरश्च देयः। तर्हि भगवति, सत्यशौचगुणान्वितं पुत्रं मे देहि।

Verse 6

वेदाभ्यसनशीलं हि सर्वशास्त्रविशारदम् । तीर्थे चात्र भवेद्देवि सन्निधानवरेण तु

वेदाभ्यसनशीलं च सर्वशास्त्रविशारदं पुत्रं देहि। देवि, तव सन्निधानवरात् अस्मिन् तीर्थे च नित्यं सन्निधिः भवतु।

Verse 7

लोकोपकारहेतोश्च स्थीयतां गिरिनन्दिनि । पराशराभिधानेन नर्मदादक्षिणे तटे

लोकानुग्रहहेतोश्च, गिरिनन्दिनि, अत्र स्थीयताम्। नर्मदाया दक्षिणे तीरे ‘पराशरा’ इति नाम्ना प्रतिष्ठां कुरु।

Verse 8

श्रीदेव्युवाच । एवं भवतु ते विप्र तत्रैवान्तरधीयत । पराशरो महात्मा वै स्थापयामास पार्वतीम्

श्रीदेव्युवाच—एवं भवतु ते विप्र; तत्रैव अहम् अन्तरधीयताम्। ततः पराशरो महात्मा पार्वतीं तत्र स्थापयामास॥

Verse 9

शङ्करं स्थापयामास सुरासुरनमस्कृतम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च देवानां तु दुरासदम्

सुरासुरनमस्कृतं शङ्करं स्थापयामास। अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च देवानामपि दुरासदम्॥

Verse 10

पराशरो महात्मा वै कृतार्थो ह्यभवन्नृप

पराशरो महात्मा वै कृतार्थोऽभवन्नृप॥

Verse 11

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिः प्रयतमानसः । स्त्र्यथवा पुरुषो वापि कामक्रोधविवर्जितः

तत्र तीर्थे यो भक्त्या शुचिः प्रयतमानसः। स्त्री वा पुरुषो वा कामक्रोधविवर्जितः॥

Verse 12

माघे चैत्रेऽथ वैशाखे श्रावणे नृपनन्दन । मासि मार्गशिरे चैव शुक्लपक्षे तु सर्वदा

माघे चैत्रे वैशाखे च श्रावणे नृपनन्दन। मार्गशीर्षेऽपि मासे च शुक्लपक्षे सदा विशेषतः॥

Verse 13

तत्र गत्वा शुभे स्थाने नर्मदादक्षिणे तटे

तत्र गत्वा शुभे स्थाने नर्मदादक्षिणे तटे।

Verse 14

उपोष्य परया भक्त्या व्रतमेतत्समाचरेत् । रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपदानं स्वशक्तितः

उपोष्य परया भक्त्या व्रतमेतत्समाचरेत्। रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपदानं स्वशक्तितः॥

Verse 15

गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कामक्रोधविवर्जितः । प्रभाते विमले प्राप्ते द्विजाः पूज्याः स्वशक्तितः

गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कामक्रोधविवर्जितः। प्रभाते विमले प्राप्ते द्विजाः पूज्याः स्वशक्तितः॥

Verse 16

सम्पूज्य ब्राह्मणान् पार्थ धनदानहिरण्यतः । वस्त्रेण छत्रदानेन शय्याताम्बूलभोजनैः

सम्पूज्य ब्राह्मणान् पार्थ धनदानहिरण्यतः। वस्त्रेण छत्रदानेन शय्याताम्बूलभोजनैः॥

Verse 17

प्रीणयेन्नर्मदातीरे ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । श्राद्धं कार्यं नृपश्रेष्ठ आमैः पक्वैर्जलेन च

प्रीणयेन्नर्मदातीरे ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान्। श्राद्धं कार्यं नृपश्रेष्ठ आमैः पक्वैर्जलेन च॥

Verse 18

स्त्रीणां चैव तु शूद्राणामामश्राद्धं प्रशस्यते । आमं चतुर्गुणं देयं ब्राह्मणानां युधिष्ठिर

स्त्रीणां शूद्राणां च आमश्राद्धदानं विशेषतः प्रशस्यते। ब्राह्मणानां तु, हे युधिष्ठिर, आमं चतुर्गुणं दातव्यम्।

Verse 19

वेदोक्तेन विधानेन द्विजाः पूज्याः प्रयत्नतः । हस्तमात्रैः कुशैश्चैव तिलैश्चैवाक्षतैर्नृप

वेदोक्तविधानेन द्विजाः प्रयत्नतः पूजनीयाः। हे नृप, हस्तमात्रकुशैस्तिलैरक्षतैश्चापि पूजनं कार्यम्।

Verse 20

विप्रा उदङ्मुखाः कार्याः स्वयं वै दक्षिणामुखः । दर्भेषु निक्षिपेदन्नमित्युच्चार्य द्विजाग्रतः

विप्राः उदङ्मुखाः कार्याः, कर्ता तु स्वयं दक्षिणामुखः। द्विजाग्रतः दर्भेष्वन्नं निक्षिपेद् इति ‘दर्भेषु निक्षिपाम्यन्नम्’ इत्युच्चार्य।

Verse 21

प्रेता यान्तु परे लोके तीर्थस्यास्य प्रभावतः । पापं मे प्रशमं यातु एतु वृद्धिं शुभं सदा

‘अस्य तीर्थस्य प्रभावतः प्रेताः परे लोके यान्तु। मे पापं प्रशमं यातु, शुभा वृद्धिः सदा एतु।’

Verse 22

वृद्धिं यातु सदा वंशो ज्ञातिवर्गो द्विजोत्तम । एवमुच्चार्य विप्राय दानं देयं स्वशक्तितः

‘वंशो ज्ञातिवर्गश्च सदा वृद्धिं यातु, हे द्विजोत्तम।’ एवमुच्चार्य विप्राय स्वशक्तितो दानं दद्यात्।

Verse 23

गोभूतिसहिरण्यादि चान्नं वस्त्रं स्वशक्तितः । दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ पारेश्वरवराश्रमे

गोभूमिहिरण्यादि चान्नं वस्त्रं च स्वशक्तितः । पाण्डवश्रेष्ठ, पारेश्वरस्य वराश्रमे दातव्यम् ॥

Verse 24

ये शृण्वन्ति परं भक्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः

ये परं भक्त्या शृण्वन्ति ते सर्वपातकैः मुच्यन्ते ॥

Verse 76

। अध्याय

अध्यायः ॥ (इति अध्यायचिह्नम्)