
अध्यायेऽस्मिन् मार्कण्डेयेन संवादरूपेण रेवायाः उत्तरतीरे स्थितस्य परमशोभनस्य गौतमेश्वरनाम्नः तीर्थस्य माहात्म्यं संक्षेपेण निरूप्यते। अस्य तीर्थस्य उत्पत्तिः महर्षेः गौतमस्य कृत्या कथ्यते; लोकहितार्थं प्रतिष्ठापितं, पुण्यप्रभावेन ‘स्वर्गसोपानरूपम्’ इति प्रसिद्धम्। यः भक्त्यतिशयेन लोकगुरुदेवस्य सन्निधौ तीर्थयात्रां करोति, तस्य पातकविनाशः, शुद्धिः, स्वर्गलोके वासश्च प्रतिज्ञायते। जयः, दुःखनिवृत्तिः, सौभाग्यवृद्धिः इत्यादयः फलविशेषाः अपि निर्दिश्यन्ते; एकेन पिण्डदानेन कुलस्य त्रयः पुरुषाः उद्धर्यन्ते इति पितृकर्मफलमपि कथ्यते। अन्ते नियमः प्रतिपाद्यते—भक्त्या यत् किञ्चिद् दत्तं लघु वा महद् वा, गौतमप्रभावात् बहुगुणीकृतं भवति। एतत् तीर्थं तीर्थानां परमं इति स्तूयते, रुद्रेणोक्तत्वेन शैवप्रामाण्यं च दृढीकृतम्।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । रेवाया उत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । सर्वपापहरं मर्त्ये नाम्ना वै गौतमेश्वरम्
श्रीमार्कण्डेय उवाच—रेवाया उत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम्। सर्वपापहरं लोके नाम्ना वै गौतमेश्वरम्॥
Verse 2
स्थापितं गौतमेनैव लोकानां हितकाम्यया । स्वर्गसोपानरूपं तु तीर्थं पुंसां युधिष्ठिर
स्थापितं गौतमेनैव लोकानां हितकाम्यया। स्वर्गसोपानरूपं तु तीर्थं पुंसां युधिष्ठिर॥
Verse 3
तत्र गच्छ परं भक्त्या यत्र देवो जगद्गुरुः । पातकस्य विनाशार्थं स्वर्गवासप्रदस्तथा
तत्र गच्छ परं भक्त्या यत्र देवो जगद्गुरुः। पातकस्य विनाशार्थं स्वर्गवासप्रदस्तथा॥
Verse 4
सौभाग्यवर्द्धनं तीर्थं जयदं दुःखनाशनम् । पिण्डदानेन चैकेन कुलानामुद्धरेत्त्रयम्
सौभाग्यवर्द्धनं तीर्थं जयदं दुःखनाशनम्। पिण्डदानेन चैकेन कुलानामुद्धरेत्त्रयम्॥
Verse 5
यत्किंचिद्दीयते भक्त्या स्वल्पं वा यदि वा बहु । तत्सर्वं शतसाहस्रमाज्ञया गौतमस्य हि
यत्किञ्चिद् भक्त्या दत्तं स्वल्पं वा बहु वा, तत्सर्वं गौतमाज्ञया शतसाहस्रगुणितं भवति।
Verse 6
तीर्थानां परमं तीर्थं स्वयं रुद्रेण भाषितम्
तीर्थानां मध्ये परमं तीर्थं—स्वयं रुद्रेण प्रोक्तम्।
Verse 74
। अध्याय
अध्यायः। (इति अध्यायशीर्षकम्)