Adhyaya 68
मार्कण्डेयः युधिष्ठिरं उपदिशति—रेवायाः (नर्मदायाः) दक्षिणतीरे धनदतीर्थं गच्छेत्। तत् सर्वपापहरं, सर्वतीर्थफलप्रदं च कथ्यते। चैत्रमासे शुक्लपक्षे त्रयोदश्यां संयमी भूत्वा उपवासं कृत्वा रात्रौ जागरणं कुर्यात्। तत्र ‘धनदां’ पञ्चामृतैः स्नापयेत्, घृतदीपं दद्यात्, गीतवाद्यादिभिः भक्तिं पोषयेत्। प्रातःकाले दानप्रतिग्रहसमर्थान्, वेदविद्याशास्त्रार्थनिष्ठान्, श्रौतस्मार्ताचारपरायणान्, शीलसंयमान्वितान् ब्राह्मणान् पूजयेत्। गोदानं, सुवर्णं, वस्त्रं, पादुके, अन्नं, इच्छया छत्रशयनादि च दद्यात्—एतेन त्रिजन्मसु कृतपापानामपि सम्यक् क्षयः कथितः। फलश्रुतौ—असंयतस्य स्वर्गप्राप्तिः, संयतस्य मोक्षः; दरिद्रस्य पुनःपुनरन्नलाभः; सहजकुलीनत्वं दुःखक्षयश्च; नर्मदाजलेन रोगनाशः। विशेषतः धनदतीर्थे विद्यादानं कृत्वा निरामयं सूर्यलोकं प्राप्नोति; रेवायाः दक्षिणतीरे देवद्रोण्यां बहुदानयज्ञादिकं कृत्वा शोकवर्जितं शङ्करलोकं लभते।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । धनदस्य तु तत्तीर्थं ततो गच्छेद्युधिष्ठिर । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापक्षयंकरम्
श्रीमार्कण्डेय उवाच। धनदस्य तु तत्तीर्थं ततो गच्छेद्युधिष्ठिर। नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापक्षयंकरम्॥
Verse 2
सर्वतीर्थफलं तत्र प्राप्यते नात्र संशयः । चैत्रमासत्रयोदश्यां शुक्लपक्षे जितेन्द्रियः
सर्वतीर्थफलं तत्र प्राप्यते नात्र संशयः। चैत्रमासत्रयोदश्यां शुक्लपक्षे जितेन्द्रियः॥
Verse 3
उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम् । पञ्चामृतेन राजेन्द्र स्नापयेद्धनदं बुधः
उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम्। पञ्चामृतेन राजेन्द्र स्नापयेद्धनदं बुधः॥
Verse 4
दीपं घृतेन दातव्यं गीतं वाद्यं च कारयेत् । प्रभाते पूजयेद्विप्रानात्मनः श्रेय इच्छति
घृतपूरितं दीपं दातव्यं, गीतवाद्यादिकं च कारयेत्। प्रभाते स्वश्रेयः कामयमानो विप्रान् पूजयेत्॥
Verse 5
प्रतिग्रहसमर्थांश्च विद्यासिद्धान्तवादिनः । श्रौतस्मार्तक्रियायुक्तान् परदारपराङ्मुखान्
प्रतिग्रहसमर्थान्, विद्यासिद्धान्तवादिनः। श्रौतस्मार्तक्रियायुक्तान्, परदारपराङ्मुखान्॥
Verse 6
पूजयेद्गोहिरण्येन वस्त्रोपानहभोजनैः । छत्रशय्याप्रदानेन सर्वपापक्षयो भवेत्
गोहिरण्यैर्वस्त्रोपानहभोजनैः पूजयेत्। छत्रशय्याप्रदानेन सर्वपापक्षयो भवेत्॥
Verse 7
त्रिजन्मजनितं पापं वरदस्य प्रभावतः । स्वर्गदं दुर्विनीतानां विनीतानां च मोक्षदम्
त्रिजन्मजनितं पापं वरदस्य प्रभावतः क्षीयते। दुर्विनीतानां स्वर्गदं, विनीतानां च मोक्षदम्॥
Verse 8
अन्नदं च दरिद्राणां भवेज्जन्मनिजन्मनि । कुलीनत्वं दुःखहानिः स्वभावाजायते नरे
दरिद्राणामन्नदं भवेज्जन्मनि जन्मनि। कुलीनत्वं दुःखहानिश्च नरे स्वभावादेव जायते॥
Verse 9
व्याधिध्वंसो भवेत्तेषां नर्मदोदकसेवनात् । धनदस्य तु यस्तीर्थे विद्यादानं प्रयच्छति
नर्मदोदकसेवनात् तेषां व्याधिध्वंसो भवति। धनदतीर्थे यः विद्यादानं प्रयच्छति—
Verse 10
स याति भास्करे लोके सर्वव्याधिविवर्जिते । देवद्रोणीं च तत्रैव स्वशक्त्या पाण्डुनन्दन
स सर्वव्याधिविवर्जिते भास्करलोके याति। तत्रैव स्वशक्त्या देवद्रोणीं च प्राप्नोति, पाण्डुनन्दन।
Verse 11
ये प्रकुर्वन्ति भूयिष्ठां रेवाया दक्षिणे तटे । ते यान्ति शांकरे लोके सर्वदुःखविवर्जिते
ये रेवाया दक्षिणे तटे भूयिष्ठां प्रकुर्वन्ति, ते सर्वदुःखविवर्जिते शांकरे लोके यान्ति।
Verse 68
। अध्याय
अध्यायः समाप्तः।