Adhyaya 66
मार्कण्डेयः युधिष्ठिरं प्रति कथयति—नर्मदायाः दक्षिणतटे संगमसमीपे स्थितं अनुपमं मातृतीर्थं गच्छेत्। तत्र नदीतीरे मातरः प्रादुर्भूताः; योगिनीसमूहेन प्रार्थितः शिवः, उमया सह अर्धशरीरः, नागयज्ञोपवीतधारी च, तस्य तीर्थस्य पृथिव्यां प्रसिद्धिं अनुमोद्य अन्तर्धानं जगाम। एतेन दैवीयेन अनुमोदनेन तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं प्रतिष्ठितम्। नवम्यां शुद्धनियमवान् भक्तः उपवासं कृत्वा मातृगोचरे पूजनं कुर्यात्; तेन मातरः शिवश्च प्रसन्नौ भवतः। अपुत्रायाः, वन्ध्यायाः, पुत्रशोकाकुलायाश्च स्त्रियाः कृते मन्त्रशास्त्रविद् आचार्यः पञ्चरत्नफलसमन्वितेन सुवर्णकलशेन स्नानविधिं प्रवर्तयेत्; पुत्रलाभार्थं कांस्यपात्रेण स्नापयेत्। यत्किञ्चिद् मनसा चिन्त्यते तत् लभ्यते, मातृतीर्थात् परं तीर्थं नास्तीति फलश्रुतिः।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मातृतीर्थमनुत्तमम् । सङ्गमस्य समीपस्थं नर्मदादक्षिणे तटे
श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततो राजेन्द्र, सङ्गमसमीपस्थं नर्मदादक्षिणतटे स्थितम् अनुत्तमं मातृतीर्थं गच्छेत्।
Verse 2
मातरस्तत्र राजेन्द्र संजाता नर्मदातटे । उमार्धनारिर्देवेशो व्यालयज्ञोपवीतधृक्
राजेन्द्र, तत्र नर्मदातटे मातरः संजाता बभूवुः। तत्रैव देवेशः उमाऽର्धनारी शिवो व्यालयज्ञोपवीतधृक् विराजते।
Verse 3
उवाच योगिनीवृन्दं कष्टंकष्टमहो हर । अजेयाः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादान्महेश्वर
योगिनीवृन्दं प्रति स उवाच— “कष्टं कष्टम्, अहो हर! त्वत्प्रसादात्, महेश्वर, सर्वदेवैः अपि अजेयाः जाताḥ।”
Verse 4
तीर्थमत्र विधानेन प्रख्यातं वसुधातले । एवं भवतु योगिन्य इत्युक्त्वान्तरधाच्छिवः
“अत्र तीर्थं विधानेन वसुधातले प्रख्यातं भवतु।” इति “एवं भवतु, योगिन्यः” इत्युक्त्वा शिवोऽन्तरधात्।
Verse 5
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या नवम्यां नियतः शुचिः । उपोष्य परया भक्त्या पूजयेन्मातृगोचरम्
श्रीमार्कण्डेय उवाच— तत्र तीर्थे यो भक्त्या नवम्यां नियतः शुचिः, उपोष्य परया भक्त्या मातृगोचरं पूजयेत्।
Verse 6
तस्य स्युर्मातरः प्रीताः प्रीतोऽयं वृषवाहनः । वन्ध्याया मृतवत्साया अपुत्राया युधिष्ठिर
तस्य मातरः प्रीताः स्युः, प्रीतोऽयं वृषवाहनः। वन्ध्याया मृतवत्साया अपुत्राया च, युधिष्ठिर।
Verse 7
स्नापनं चारभेत्तत्र मन्त्रशास्त्रविदुत्तमः । सहिरण्येन कुम्भेन पञ्चरत्नफलान्वितः
तत्र मन्त्रशास्त्रविदुत्तमः स्नापनं चारभेत्; सहिरण्येन कुम्भेन पञ्चरत्नफलान्वितेन।
Verse 8
स्नापयेत्पुत्रकामायाः कांस्यपात्रेण देशिकः । पुत्रं सा लभते नारी वीर्यवन्तं गुणान्वितम्
पुत्रकामायाः स्त्रियाः देशिकः कांस्यपात्रेण स्नापनविधिं कुर्यात्। सा नारी वीर्यवन्तं गुणान्वितं पुत्रं लभते॥
Verse 9
यो यं काममभिध्यायेत्ततः स लभते नृप । मातृतीर्थात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति
यो यं काममत्राभिध्यायेत् स तं लभते नृप। मातृतीर्थात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति॥
Verse 66
। अध्याय
अध्यायसमाप्तिः॥