Adhyaya 58

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । अथातो देवदेवेश भानुमत्यकरोच्च किम् । एष मे संशयो देव कथयस्व प्रसादतः

उत्तानपाद उवाच—अथातो देवदेवेश, भानुमती किमकरोत्? एष मे संशयो देव; प्रसादतः कथयस्व।

Verse 2

ईश्वर उवाच । चिन्तयित्वा मुहूर्तं सा गता कुण्डस्य सन्निधौ । दृष्ट्वा कुण्डस्य माहात्म्यं राज्ञी हर्षेण पूरिता

ईश्वर उवाच—मुहूर्तं चिन्तयित्वा सा कुण्डस्य सन्निधौ गता। कुण्डस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा राज्ञी हर्षेण पूरिता।

Verse 3

विप्रान् बहून् समाहूय पूजयामास तत्क्षणात् । दत्त्वा तु विधिवद्दानं ब्राह्मणेभ्यो नृपात्मज

बहून् विप्रान् समाहूय तत्क्षणात् सा पूजयामास। विधिवद्दानं दत्त्वा तु ब्राह्मणेभ्यो नृपात्मज।

Verse 4

निश्चयं परमं कृत्वा स्थिता शान्तेन चेतसा । ततः सम्पूज्य विधिवत्पितॄन्देवान्नराधिप

परमं निश्चयं कृत्वा शान्तचेताः स्थिता सा। ततः पितॄन् देवान् च नराधिप, विधिवत् सम्पूज्य।

Verse 5

क्षपयित्वा पक्षमेकं मधुमासस्य सा स्थिता । अमावास्यां ततो राज्ञी गता पर्वतसन्निधौ

मधुमासस्य पक्षमेकं क्षपयित्वा सा स्थिता। ततः अमावास्यां राज्ञी पर्वतसन्निधौ गता।

Verse 6

नगशृङ्गं समारुह्य कृत्वा मुकुलितौ करौ । विज्ञाप्य ब्राह्मणान् सर्वानिदं वचनमब्रवीत्

नगशृङ्गं समारुह्य मुकुलितकरद्वया । सर्वान् ब्राह्मणान् विज्ञाप्य सादरं वचनं जगौ ॥

Verse 7

मम माता पिता भ्राता ये चान्ये सखिबान्धवाः । क्षमापयित्वा सर्वांस्तान्वचनं मम कथ्यताम्

मम माता पिता भ्राता ये चान्ये सखिबान्धवाः । सर्वान् तान् क्षमापयित्वा मम वाक्यं निवेद्यताम् ॥

Verse 8

त्वत्पुत्री शूलभेदे तु तपः कृत्वा स्वशक्तितः । विसृज्य चैव सात्मानं तस्मिंस्तीर्थे दिवं ययौ

त्वत्पुत्री शूलभेदे तु तपः कृत्वा स्वशक्तितः । तस्मिंस्तीर्थे तनुं त्यक्त्वा दिवं याता यथाविधि ॥

Verse 9

ब्राह्मणा ऊचुः । संदेशं कथयिष्यामस्त्वयोक्तं शोभनव्रते । मातापितृभ्यां सुश्रोणि मा तेऽभूदत्र संशयः

ब्राह्मणा ऊचुः । संदेशं कथयिष्यामस्त्वयोक्तं शोभनव्रते । मातापितृभ्यां सुश्रोणि मा तेऽस्तु हृदि संशयः ॥

Verse 10

ततो विसृज्य तांल्लोकान् स्थिता पर्वतमूर्धनि । अर्धोत्तरीयवस्त्रेण गाढं बद्धा पुनःपुनः

ततो विसृज्य तान् लोकान् स्थिता पर्वतमूर्धनि । अर्धोत्तरीयवस्त्रेण गाढं बद्धा पुनःपुनः ॥

Verse 11

ततश्चिक्षेप सात्मानमेकचित्ता नराधिप । नगार्द्धे पतिता यावत्तावद्दृष्टाः सुराङ्गनाः

ततः एकचित्ता सा नराधिप, स्वात्मानं नगार्धे प्राक्षिपत्। यावत् सा नगार्धे पतिता, तावत् तत्रैव सुराङ्गनाः समदृश्यन्त।

Verse 12

भोभो वत्से महाभागे भानुमत्यतितापसि । दिव्यं विमानमारुह्य कैलासं प्रति गम्यताम्

भो भो वत्से महाभागे भानुमति अतितापसि! दिव्यं विमानमारुह्य कैलासं प्रति गम्यताम्।

Verse 13

ततः सा पश्यतां तेषां जनानां त्रिदिवं गता

ततः सा तेषां जनानां पश्यतां त्रिदिवं गता।

Verse 14

मार्कण्डेय उवाच । इति ते कथितः सर्वः शूलभेदस्य विस्तरः । यः श्रुतः शङ्करात्पूर्वमृषिदेवसमागमे

मार्कण्डेय उवाच—इति ते कथितः सर्वः शूलभेदस्य विस्तरः। यः श्रुतः शङ्करात् पूर्वम् ऋषिदेवसमागमे।

Verse 15

य इदं पठते भक्त्या तीर्थे देवकुलेऽपि वा । स मुच्यते महापापादपि जन्मशतार्जितात्

य इदं भक्त्या पठते तीर्थे देवकुलेऽपि वा, स जन्मशतार्जितादपि महापापात् मुच्यते।

Verse 16

ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः । गोघाती स्त्रीविघाती च देवब्रह्मस्वहारकः

ब्रह्महापि सुरापी च स्तेयी गुरुतल्पगस्तथा । गोघाती स्त्रीविघाती च देवब्रह्मस्वहारकः ॥

Verse 17

स्वामिद्रोही मित्रघाती तथा विश्वासघातकः । परन्यासापहारी च परनिक्षेपलोपकः

स्वामिद्रोही मित्रघाती विश्वासघातक एव च । परन्यासापहारी च परनिक्षेपलोपकः ॥

Verse 18

रसभेदी तुलाभेदी तथा वार्द्धुषिकस्तु यः । यः कन्याविघ्नकर्ता च तथा विक्रयकारकः

रसभेदी तुलाभेदी वार्द्धुषिकश्च यो नरः । कन्याविघ्नकरश्चैव तथा विक्रयकारकः ॥

Verse 19

परभार्या भ्रातृभार्या गौः स्नुषा कन्यका तथा । अभिगामी परद्वेषी तथा धर्मप्रदूषकः

परभार्याभ्रातृभार्यागोः स्नुषाकन्यकयोस्तथा । अभिगामी परद्वेषी धर्मप्रदूषकश्च यः ॥

Verse 20

मुच्यन्ते सर्वे एवैते शूलभेदप्रभावतः

मुच्यन्ते सर्व एवैते शूलभेदप्रभावतः ॥

Verse 21

य इदं श्रावयेच्छ्राद्धे विप्राणां भुञ्जतां नृप । मुदं प्रयान्ति संहृष्टाः पितरस्तस्य सर्वशः

हे नृप, श्राद्धकाले विप्रेषु भुञ्जत्सु य इदं श्रावयेत्, तस्य पितरः सर्वतः संहृष्टाः प्रमुदिता भवन्ति।

Verse 22

यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या पठ्यमानं नरो वशी । स मुक्तः सर्वपापेभ्यः सर्वकल्याणभाग्भवेत्

यश्चेदं भक्त्या पठ्यमानं शृणुयाद् वशी नरः, स सर्वपापेभ्यः मुक्तः सर्वकल्याणभाग् भवेत्।

Verse 23

इदं यशस्यमायुष्यमिदं पावनमुत्तमम् । पठतां शृण्वतां नृणामायुःकीर्तिविवर्धनम्

इदं यशस्यमायुष्यमिदं पावनमुत्तमम्; पठतां शृण्वतां नृणामायुःकीर्तिविवर्धनम्।

Verse 24

इति कथितमिदं ते शूलभेदस्य पुण्यं महिमन हि मनुष्यैः श्रूयते यत्सपापैः । मदनरिपुतटिन्या याम्यकूलस्थितस्य प्रबलदुरितकन्दोच्छेदकुद्दालकल्पम्

इति ते शूलभेदस्य पुण्यं महिमा च कथितः; यत् सपापैरपि मनुष्यैः श्रूयते। मदनरिपुतटिन्याः याम्यकूले स्थितं तत् प्रबलदुरितकन्दोच्छेदकुद्दालकल्पम्।

Verse 58

। अध्याय

अध्यायसमाप्तिः।