Adhyaya 23

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । तत्रैव सङ्गमे राजन्भक्त्या परमया नृप । प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्यास्ते यान्ति परमां गतिम्

मार्कण्डेय उवाच—राजन् नृप! तस्मिन्नेव सङ्गमे ये मर्त्याः परमया भक्त्या प्राणान् त्यजन्ति, ते परमां गतिं यान्ति।

Verse 2

संन्यस्तसर्वसंकल्पो यस्तु प्राणान्परित्यजेत् । अमरेश्वरमासाद्य स स्वर्गे नियतं वसेत्

यस्तु सर्वसङ्कल्पान् संन्यस्य अमरेश्वरम् आसाद्य प्राणान् परित्यजेत्, स नियतं स्वर्गे वसेत्।

Verse 3

शैलेन्द्रं यः समासाद्य आत्मानं मुञ्चते नरः । विमानेनार्कवर्णेन स गच्छेदमरावतीम्

यः नरः शैलेन्द्रं समासाद्य देहं मुञ्चति, स अर्कवर्णेन विमानेन नीयमानोऽमरावतीं गच्छेत्।

Verse 4

नरं पतन्तमालोक्य नगादमरकण्टकात् । ब्रुवन्त्यप्सरसः सर्वा मम भर्ता भवेदिति

अमरकण्टकनगात् पतन्तं नरम् आलोक्य सर्वा अप्सरसः ब्रुवन्ति—“मम भर्ता भवेद् अयम्” इति।

Verse 5

समं जलं धर्मविदो वदन्ति सारस्वतं गाङ्गमिति प्रबुद्धाः । तस्योपरिष्टात्प्रवदन्ति तज्ज्ञा रेवाजलं नात्र विचारणास्ति

धर्मविदः प्रबुद्धाः सारस्वतं गाङ्गं च जलं समं वदन्ति; तज्ज्ञास्तु तयोः उपरिष्टात् रेवाजलं श्रेष्ठं प्रवदन्ति—नात्र विचारणा।

Verse 6

अनेकविद्याधरकिन्नराद्यैरध्यासितं पुण्यतमाधिवासैः । रेवाजलं धारयतो हि मूर्ध्ना स्थानं सुरेन्द्राधिपतेः समीपे

अनेकविद्याधर-किन्नरादिभिः पुण्यतमाधिवासैः समधिष्ठितं तत् स्थानम्। यः रेवाजलं मूर्ध्ना धारयति, स सुरेन्द्राधिपतेः (इन्द्रस्य) समीपे स्थानं प्राप्नोति॥

Verse 7

नर्मदा सर्वदा सेव्या बहुनोक्तेन किं नृप । यदीच्छेन्न पुनर्द्रष्टुं घोरं संसारसागरम्

नर्मदा सर्वदा सेव्या; बहुनोक्तेन किं नृप। यदि इच्छेत् न पुनर्द्रष्टुं घोरं संसारसागरम्॥

Verse 8

त्रयाणामपि लोकानां महती पावनी स्मृता । यत्र तत्र मृतस्यापि ध्रुवं गाणेश्वरी गतिः

त्रयाणामपि लोकानां महती पावनी स्मृता। यत्र तत्र मृतस्यापि ध्रुवं गाणेश्वरी गतिः॥

Verse 9

अनेकयज्ञायतनैर्वृताङ्गी न ह्यत्र किंचिद्यदतीर्थमस्ति । तस्यास्तु तीरे भवता यदुक्तं तपस्विनो वाप्यतपस्विनो वा

अनेकयज्ञायतनैर्वृताङ्गी; न ह्यत्र किञ्चिद् यदतीर्थमस्ति। तस्यास्तु तीरे भवता यदुक्तं, तपस्विनो वाप्यतपस्विनो वा॥

Verse 10

म्रियन्ति ये पापकृतो मनुष्यास्ते स्वर्गमायान्ति यथाऽमरेन्द्राः

म्रियन्ति ये पापकृतो मनुष्याः, ते स्वर्गमायान्ति यथाऽमरेन्द्राः॥

Verse 11

एवं तु कपिला चैव विशल्या राजसत्तम । ईश्वरेण पुरा सृष्टा लोकानां हितकाम्यया

एवं तु, राजसत्तम, कपिला च विशल्या च लोकानां हितकाम्यया ईश्वरेण पुरा सृष्टे।

Verse 12

तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोपवासो जितेन्द्रियः । अश्वमेधस्य महतोऽसंशयं फलमाप्नुयात्

तत्र स्नात्वा नरो राजन् सोपवासो जितेन्द्रियः। अश्वमेधस्य महतोऽसंशयं फलमाप्नुयात्॥

Verse 13

अनाशकं च यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । सर्वपापविनिर्मुक्तो याति वै शिवमन्दिरम्

अनाशकं च यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप। सर्वपापविनिर्मुक्तो याति वै शिवमन्दिरम्॥

Verse 14

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । विशल्यासङ्गमे स्नात्वा सकृत्तत्फलमश्नुते

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम्। विशल्यासङ्गमे स्नात्वा सकृत्तत्फलमश्नुते॥

Verse 15

एवं पुण्या पवित्रा च कथिता तव भूपते । भूयो मां पृच्छसि च यत्तच्चैव कथयाम्यहम्

एवं पुण्या पवित्रा च कथिता तव भूपते। भूयो मां पृच्छसि च यत्तच्चैव कथयाम्यहम्॥

Verse 23

। अध्याय

॥ इति अध्यायसूचनम् ॥