Adhyaya 226

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पुण्यं तीर्थं तद्विमलेश्वरम् । यत्र स्नानेन दानेन जपहोमार्चनादिभिः

मार्कण्डेय उवाच—ततः क्रोशान्तरे पुण्यं तीर्थं तद्विमलेश्वरम्। यत्र स्नानेन दानेन जपहोमार्चनादिभिः॥

Verse 2

विमलेश्वरमाराध्य यो यदिच्छेत्स तल्लभेत् । स्वर्गलाभादिकं वापि पार्थिवं वा यथेप्सितम्

विमलेश्वरमाराध्य यो यदिच्छेत् स तल्लभेत्। स्वर्गलाभादिकं वापि पार्थिवं वा यथेप्सितम्॥

Verse 3

पुरा त्रिशिरसं हत्वा त्वष्टुः पुत्रं शतक्रतुः । यस्य तीर्थस्य माहात्म्याद्वैमल्यं परमं गतः

पुरा त्रिशिरसं हत्वा त्वष्टुः पुत्रं शतक्रतुः। यस्य तीर्थस्य माहात्म्याद् वैमल्यं परमं गतः॥

Verse 4

यत्र वेदनिधिर्विप्रो महत्तप्त्वा तपः पुरा । नानाकर्ममलैः क्षीणैर्विमलोऽभवदर्कवत्

यत्र वेदनिधिर्विप्रः पुरा महत्तपः समाचरत्। नानाकर्ममलक्षये स विमलोऽभवदर्कवत्॥

Verse 5

महादेवप्रसादेन सोमवत्प्रियदर्शनः । पुरा भानुमतीं भानुः सुतां स्मरशरार्दितः

महादेवप्रसादेन स सोमवत्प्रियदर्शनः। पुरा स्मरशरार्दितो भानुः भानुमतीं सुतां चकमे॥

Verse 6

चकमे तेन दोषेण कुष्ठरोगार्दितोऽभवत् । स चाप्यत्र तपस्तप्त्वा विमलत्वमुपागतः

तेनैव दोषेण स कुष्ठरोगार्दितोऽभवत्। स चात्र तपस्तप्त्वा पुनर्विमलत्वमुपागतः॥

Verse 7

महादेवेन तुष्टेन स्वस्थानं मुदितोऽभजत् । तथैव च पुरा पार्थ विभाण्डकसुतो मुनिः

महादेवेन तुष्टेन स मुदितः स्वस्थानं जगाम। तथैव पुरा पार्थ विभाण्डकसुतो मुनिरपि प्रसादं लेभे॥

Verse 8

योगिसङ्गं वने प्राप्य पुरे च नृपतेस्तथा । राजसंसर्गदोषाद्वै मालिन्यं परमात्मनः

वने योगिसङ्गं प्राप्य पुरे च नृपतेः संसर्गं तथा। राजसंसर्गदोषाद्वै महात्मनोऽपि मालिन्यं भवति॥

Verse 9

विचारयन्नभ्युपेत्य रेवासागरसङ्गमम् । शान्तया भार्यया सार्द्धं तप्त्वा द्वादशवत्सरान्

स विचारयन् गम्भीरं रेवासागर-सङ्गमं समभ्युपेत्य, शान्तया भार्यया सह द्वादशवत्सराणि तपोऽतप्त।

Verse 10

कृच्छ्रचान्द्रायणैर्देवं तोषयंस्त्र्यम्बकं मुनिः । महादेवेन तुष्टेन सोऽपि वैमल्यमाप्तवान्

कृच्छ्र-चान्द्रायण-व्रतैः मुनिः त्र्यम्बकं देवं तोषयामास; महादेवे तुष्टे सति सऽपि वैमल्यमवाप।

Verse 11

शर्वाण्या प्रेरितः शर्वः पुरा दारुवने नृप । मोहनान्मुनिपत्नीनां स्वं दीक्ष्य विमलं किल

हे नृप, पुरा दारुवने शर्वाण्या प्रेरितः शर्वः मुनिपत्नीनां मोहनं कृत्वा स्वं दीक्ष्य विमलं बभूव किल।

Verse 12

विचार्य परमस्थानं नर्मदोदधिसङ्गमम् । तत्र स्थित्वा महाराज तपस्तप्त्वा सहोमया

नर्मदोदधि-सङ्गमं परमस्थानं विचार्य, हे महाराज, तत्र स्थित्वा होमया सह तपोऽतप्त।

Verse 13

विमलोऽसौ यतो जातस्तेनासौ विमलेश्वरः । तेन नाम्ना स्वयं तस्थौ लोकानां हितकाम्यया

यतः स तत्र विमलो जातः, तेन स विमलेश्वर इति ख्यातः; तेनैव नाम्ना लोकहितकाम्यया स स्वयं तत्र तस्थौ।

Verse 14

ततस्तिलोत्तमां सृष्ट्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । प्रजानाथोऽपि तां सृष्ट्वा दृष्ट्वाग्रे सुमनोहराम्

ततः लोकपितामहः प्रजापतिः ब्रह्मा तिलोत्तमां ससर्ज। तां सृष्ट्वा स प्रजानाथोऽपि अग्रे सुमनोहरां परमातिमनोहररूपां ददर्श।

Verse 15

भावियोगबलाक्रान्तः स तस्यामभिकोऽभवत् । तेन वीक्ष्य सदोषत्वं रेवातीरद्वयं श्रितः

भावियोगबलाक्रान्तः स तस्यामभिकोऽभवत्। तेन स्वदोषत्वं विदित्वा रेवातीरद्वयं श्रितः शुद्ध्यर्थम्।

Verse 16

तीर्थान्यनुसरन्मौनी त्रिस्नायी संस्मरञ्छिवम् । रेवार्णवसमायोगे स्नात्वा सम्पूज्य शङ्करम् । कालेनाल्पेन राजर्षे ब्रह्माप्यमलतां गतः

तीर्थान्यनुसरन्मौनी त्रिस्नायी शिवं संस्मरन्। रेवार्णवसमायोगे स्नात्वा शङ्करं सम्पूज्य, कालेनाल्पेन राजर्षे ब्रह्मापि अमलतां गतः।

Verse 17

एवमन्येऽपि बहुशो देवर्षिनृपसत्तमाः । त्यक्त्वा दोषमलं तत्र विमला बहवोऽभवन्

एवमन्येऽपि बहुशो देवर्षिनृपसत्तमाः। तत्र दोषमलं त्यक्त्वा बहवो विमला अभवन्।

Verse 18

तथा त्वमपि राजेन्द्र तत्र स्नात्वा शिवार्चनात् । अमलोऽपि विशेषेण वैमल्यं प्राप्स्यसे परम्

तथा त्वमपि राजेन्द्र तत्र स्नात्वा शिवार्चनात्। अमलोऽपि विशेषेण वैमल्यं प्राप्स्यसे परम्।

Verse 19

तत्र स्नात्वा नरो नारी पूजयित्वा महेश्वरम् । पापदोषविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

तत्र स्नात्वा नरः नारी वा महेश्वरं समर्च्य पापदोषविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महिमानं प्राप्नोति।

Verse 20

तत्रोपवासं यः कृत्वा पश्येत विमलेश्वरम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां सर्वपर्वसु पार्थिव

हे पार्थिव, यस्तत्रोपवासं कृत्वा विमलेश्वरं पश्येत्, स अष्टम्यां चतुर्दश्यां च सर्वपर्वसु च महत्फलं लभते।

Verse 21

सप्तजन्मकृतं पापं हित्वा याति शिवालयम् । श्राद्धं कृत्वा विधानेन पित्ःणामनृणी भवेत् । ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम्

सप्तजन्मकृतं पापं परित्यज्य शिवालयं याति। विधानेन श्राद्धं कृत्वा पितॄणामनृणी भवेत्; शक्त्या ब्राह्मणान् भोजयेत्, तेभ्यश्च दक्षिणां दद्यात्।

Verse 22

यद्यदिष्टतमं लोके यच्चैवात्महितं गृहे । तत्तद्गुणवते देयं तत्रैवाक्षयमिच्छता । स्वर्णधान्यानि वासांसि छत्रोपानत्कमण्डलुम्

लोके यद्यदिष्टतमं यच्चात्महितं गृहे, तत्तद्गुणवते दद्यात्—तत्राक्षयपुण्यमिच्छता। स्वर्णं धान्यानि वासांसि छत्रं पादुके कमण्डलुं च दद्यात्।

Verse 23

गृहं देवस्य वै शक्त्या कृत्वा स्याद्भुवि भूपतिः । गीतनृत्यकथाभिश्च तोषयेत्परमेश्वरम्

देवस्य गृहं शक्त्या निर्माय भूपतिरिव भुवि भवति। गीतनृत्यकथाभिश्च परमेश्वरं सन्तोषयेत्।