Adhyaya 214

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । चतुर्थं सम्प्रवक्ष्यामि देवस्य चरितं महत् । श्रुतमात्रेण येनैव सर्वपापैः प्रमुच्यते

श्रीमार्कण्डेय उवाच—अधुना देवस्य महत् पावनं चतुर्थं चरितं सम्प्रवक्ष्यामि; यत् श्रुतमात्रेणैव जनाः सर्वपापेभ्यः प्रमुच्यन्ते।

Verse 2

कपाली कान्थिको भूत्वा यथा स व्यचरन्महीम् । पिशाचैर्राक्षसैर्भूतैर्डाकिनीयोगिनीवृतः

कपाली कान्थिको भूत्वा यथा स महीम् अव्यचरৎ; पिशाचैः राक्षसैः भूतैश्च, डाकिनीयोगिनीभिः परिवृतः।

Verse 3

भैरवं रूपमास्थाय प्रेतासनपरिग्रहः । त्रैलोक्यस्याभयं दत्त्वा चचार विपुलं तपः

भैरवं रूपमास्थाय प्रेतासनपरिग्रहः; त्रैलोक्यस्याभयं दत्त्वा स विपुलं तपश्चचार।

Verse 4

आषाढी तु कृता तत्र ह्याषाढीनाम विश्रुतम् । कन्था मुक्ता ततोऽन्यत्र देवेन परमेष्ठिना

तत्र ह्याषाढी कृता, ‘आषाढी’ इति नाम्ना विश्रुता; ततः परं परमेष्ठिना देवेनान्यत्र कन्था मुक्ता।

Verse 5

तदाप्रभृति राजेन्द्र स कन्थेश्वर उच्यते । तस्य दर्शनमात्रेण ह्यश्वमेधफलं लभेत्

तदाप्रभृति राजेन्द्र स ‘कन्थेश्वर’ इति उच्यते; तस्य दर्शनमात्रेण ह्यश्वमेधस्य फलं लभेत्।

Verse 6

देवो मार्गे पुनस्तत्र भ्रमते च यदृच्छया । विक्रीणाति बलाकारो दृष्ट्वा चोक्तो हरेण तु

पुनस्तत्र देवो मार्गे यदृच्छया भ्रमन् । बलाकारो वणिग्दृष्ट्वा विक्रीणानं हरेण स उच्यत ॥

Verse 7

यदि भद्र न चेत्कोपं करोषि मयि साम्प्रतम् । बलाभिर्भर मे लिङ्गं ददामि बहु ते धनम्

यदि भद्र न मे क्रोधं करोषि साम्प्रतं प्रभो । बलैर्भर मम लिङ्गं ददामि बहु ते धनम् ॥

Verse 8

एवमुक्तोऽथ देवेन स वणिग्लोभमोहितः । योजयामास बलका लिङ्गे चोत्तममध्यमान्

एवमुक्तोऽथ देवेन स वणिग्लोभमोहितः । बलाकाः स्थापयामास लिङ्गे श्रेष्ठमध्यमासु ॥

Verse 9

तावद्यावत्क्षयं सर्वे गताः काले सुसंचिताः । स्थितं समुन्नतं लिङ्गं दृष्ट्वा शोकमुपागमत्

तावद्यावत्क्षयं याता सर्वे काले सुसञ्चिताः । समुन्नतं स्थितं लिङ्गं दृष्ट्वा शोकमवाप सः ॥

Verse 10

कृत्वा तु खण्डखण्डानि स देवः परमेश्वरः । उवाच प्रहसन्वाक्यं तं दृष्ट्वा गतसाध्वसम्

कृत्वा तु खण्डखण्डानि देवः परमेश्वरः । प्रहसन्निव तं दृष्ट्वा निर्भयं वाक्यमब्रवीत् ॥

Verse 11

न च मे पूरितं लिङ्गं यास्यामि यदि मन्यसे । ददामि तत्र वित्तं ते यदि लिङ्गं प्रपूरितम्

यदि मन्यसे यावत् मे लिङ्गं न प्रपूर्यते तावत् न गमिष्यामि, तर्हि लिङ्गे सम्यक् प्रपूरिते सति तत्र ते वित्तं ददामि।

Verse 12

वणिगुवाच । अधन्यः कृतपुण्योऽहं निग्राह्यः परमेश्वर । तव प्रियमकुर्वाणः शोचिष्ये शाश्वतीः समाः

वणिगुवाच—अधन्योऽहं कृतपुण्योऽपि, निग्राह्योऽस्मि परमेश्वर। तव प्रियमकुर्वाणः शाश्वतीः समाः शोचिष्ये।

Verse 13

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वणिक्पुत्रस्य भारत । असंक्षयं धनं दत्त्वा स्थितस्तत्र महेश्वरः

तस्य वणिक्पुत्रस्य वचः श्रुत्वा, हे भारत, महेश्वरः असंक्षयं धनं दत्त्वा तत्रैव स्थितवान्।

Verse 14

तदा प्रभृति राजेन्द्र बलाकैरिव भूषितम् । प्रत्ययार्थं स्थितं लिङ्गं लोकानुग्रहकाम्यया

ततः प्रभृति, हे राजेन्द्र, लोकानुग्रहकाम्यया प्रत्ययार्थं स्थितं लिङ्गं बलाकैरिव भूषितम् अभवत्।

Verse 15

देवेन रचितं पार्थ क्रीडया सुप्रतिष्ठितम् । देवमार्गमिति ख्यातं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । पश्यन् प्रपूजयन् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते

हे पार्थ, देवेन रचितं क्रीडया सुप्रतिष्ठितं तत् ‘देवमार्ग’ इति त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्। यः पश्यति प्रपूजयति वा स सर्वपापैः प्रमुच्यते।

Verse 16

देवमार्गे तु यो गत्वा पूजयेद्बलाकेश्वरम् । पञ्चायतनमासाद्य रुद्रलोकं स गच्छति

देवमार्गे तु यो गत्वा बलाकेश्वरमीश्वरम् । पूजयेत् पञ्चायतनं प्राप्य स रुद्रलोकं गच्छति ॥

Verse 17

देवमार्गे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । न भवेत्पुनरावृत्ती रुद्रलोकात्कदाचन

देवमार्गे मृतानां तु भावितात्मनां नराणाम् । रुद्रलोकात् कदाचन न भवेत् पुनरावृत्तिः ॥

Verse 18

देवमार्गस्य माहात्म्यं भक्त्या श्रुत्वा नरोत्तम । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

देवमार्गस्य माहात्म्यं भक्त्या श्रुत्वा नरोत्तम । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा ॥