
मार्कण्डेयः कोटितीर्थं सर्वतीर्थेष्वतिशयितं, सिद्धगणैर्महर्षिभिश्च बहुभिरावृतं परमं पुण्यक्षेत्रमिति वर्णयति। दीर्घतपसः परं ऋषिभिः शिवः प्रतिष्ठापितः, सह देव्या कोटीश्वर्या च चामुण्डया (महीषार्दिन्या) च, इति शैव-शाक्तयोः संयुक्तं पावनमण्डलं प्रादुर्भवति। भाद्रपदस्य कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां, हस्तनक्षत्रयुक्तायां, एतत्तीर्थं सर्वपापप्रणाशनं सर्वलोकहितकरं च कथ्यते। तत्र स्नानं, तिलोदकदानं, श्राद्धकर्म च कृत्वा महत्फलं लभ्यते; पितॄणां तृप्तिः, नरकात् शीघ्रं उद्धारश्च निर्दिष्टसंख्यकानां जनानां भवतीति प्रतिपाद्यते। अन्ते सामान्यनियमः प्रदर्श्यते—अस्य तीर्थस्य प्रभावात् स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनं च ‘कोटिगुणं’ फलति; देशविशेषेण धर्मकर्मणां महावृद्धिर्भवतीति तीर्थमहिमा प्रतिपाद्यते।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश कोटितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागाः कोटिसंख्या महर्षयः
श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततः हे धराधीश, अनुत्तमं कोटितीर्थं गच्छेत्, यत्र कोटिसंख्याः महर्षयः महाभागाः सिद्धाः निवसन्ति।
Verse 2
तपः कृत्वा सुविपुलमृषिभिः स्थापितः शिवः । तथा कोटीश्वरी देवी चामुण्डा महिषार्दिनी
सुविपुलं तपः कृत्वा मुनिभिः स शिवः स्थापितः; तथा कोटीश्वरी देवी चामुण्डा महिषार्दिनी च स्थापिताः।
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नृप । तीर्थकोटीः समाहूय मुनिभिः स्थापितः शिवः
हे नृप, भाद्रपदमासि कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मुनिभिः तीर्थकोटीः समाहूय शिवः स्थापितः।
Verse 4
तस्यां तिथौ च हस्तर्क्षं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे तदा गत्वा स्नानं कृत्वा समाहितः
तस्यां तिथौ हस्तर्क्षे सर्वपापप्रणाशने, तत्र तीर्थे गत्वा समाहितः स्नानं कृत्वा भवेत्।
Verse 5
नरकादुद्धरत्याशु पुरुषानेकविंशतिम् । तिलोदकप्रदानेन किमुत श्राद्धदो नरः
तिलोदकप्रदानेन नरकादाशु पुरुषानेकविंशतिम् उद्धरति; किमुत श्राद्धदः नरः मोक्षं ददाति।
Verse 6
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तस्य तीर्थस्य योगेन सर्वं कोटिगुणं भवेत्
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम्—तस्य तीर्थस्य योगेन सर्वमेव कोटिगुणं भवति।
Verse 203
अध्यायः
अध्यायः—इति अध्यायसमाप्तिसूचकः पदचिह्नः।