Adhyaya 202
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 202

Adhyaya 202

मार्कण्डेयः शिखितीर्थं नाम प्रधानं तीर्थं वर्णयति—यत् श्रेष्ठं पञ्चायतनं, देवपूजासंस्कृतं च। तत्र हव्यवाहनः (अग्निः) तपः कृत्वा ‘शिखा’ं प्राप्य ‘शिखी’ इति प्रसिद्धोऽभवत्, तथा ‘शिखा’सम्बद्धेन नाम्ना शिखाख्यं शिवलिङ्गं प्रतिष्ठापयामास। आश्वयुजमासे निर्दिष्टे चन्द्रकाले यात्री तीर्थं गत्वा नर्मदाजले स्नात्वा, देवर्षिपितृभ्यः तिलतोयेन तर्पणं कुर्यात्; ब्राह्मणाय सुवर्णदानं दद्यात्, अग्निं च सन्तोषयेत्। ततः गन्धमाल्यधूपादिभिः शिवपूजां समाप्य, फलश्रुत्या रुद्रलोकं सूर्यवर्णेन विमानena, अप्सरोभिः सह, गन्धर्वैः स्तूयमानः प्राप्नोति; लोके च शत्रुनाशं तेजःप्राप्तिं च लभते।

Shlokas

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं चान्यच्छिखितीर्थमनुत्तमम् । प्रधानं सर्वतीर्थानां पञ्चायतनमुत्तमम्

मार्कण्डेय उवाच—तस्यैवानन्तरं चान्यच्छिखितीर्थमनुत्तमम्। प्रधानं सर्वतीर्थानां पञ्चायतनमुत्तमम्॥

Verse 2

तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा शिखार्थं हव्यवाहनः । शिखां प्राप्य शिखी भूत्वा शिखाख्यं स्थापयञ्छिवम्

तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा शिखार्थं हव्यवाहनः। शिखां प्राप्य शिखी भूत्वा शिखाख्यं स्थापयञ्छिवम्॥

Verse 3

प्रतिपच्छुक्लपक्षे या भवेदाश्वयुजे नृप । तदा तीर्थवरे गत्वा स्नात्वा वै नर्मदाजले

प्रतिपच्छुक्लपक्षे या भवेदाश्वयुजे नृप। तदा तीर्थवरे गत्वा स्नात्वा वै नर्मदाजले॥

Verse 4

देवानृषीन् पित्ःंश्चान्यांस्तर्पयेत्तिलवारिणा । हिरण्यं ब्राह्मणे दद्यात्संतर्प्य च हुताशनम्

तिलमिश्रितेन वारिणा देवानृषीन् पितॄंश्चान्यांश्च तर्पयेत्। हुताशनं संतर्प्य पश्चाद् ब्राह्मणाय हिरण्यं दद्यात्।

Verse 5

गन्धमाल्यैस्तथा धूपैस्ततः सम्पूजयेच्छिवम् । अनेन विधिनाभ्यर्च्य शिखितीर्थे महेश्वरम्

गन्धमाल्यैस्तथा धूपैः शिवं ततः सम्यक् सम्पूजयेत्। अनेन विधिनाभ्यर्च्य शिखितीर्थे महेश्वरम्।

Verse 6

विमानेनार्कवर्णेन ह्यप्सरोगणसंवृतः । गीयमानस्तु गन्धर्वैर्रुद्रलोकं स गच्छति

अर्कवर्णेन विमानेनाप्सरोगणसंवृतः। गन्धर्वैर्गीयमानः स रुद्रलोकं गच्छति।

Verse 7

शत्रुक्षयमवाप्नोति तेजस्वी जायते भुवि

स शत्रुक्षयमवाप्नोति, तेजस्वी च भुवि जायते।

Verse 202

अध्यायः

अध्यायः (इति अध्यायचिह्नम्)।