Adhyaya 199

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजन्नाश्विनं तीर्थमुत्तमम् । कामिकं सर्वतीर्थानां प्राणिनां सिद्धिदायकम्

श्रीमार्कण्डेय उवाच—तस्यैवानन्तरं राजन्, आश्विनं नाम तीर्थमुत्तमम्; सर्वतीर्थेषु काम्यं, प्राणिनां सिद्धिदायकम्।

Verse 2

तत्र तीर्थेऽश्विनौ देवौ सुरूपौ भिषजां वरौ । तपः कृत्वा सुविपुलं संजातौ यज्ञभागिनौ

तस्मिन् तीर्थे सुरूपौ भिषजां वरावश्विनौ देवौ सुविपुलं तपः कृत्वा यज्ञभागिनौ संजातौ।

Verse 3

संमतौ सर्वदेवानामादित्यतनयावुभौ । नासत्यौ सत्त्वसंपन्नौ सर्वदुःखघ्नसत्तमौ

आदित्यतनयावुभौ सर्वदेवैः संमतौ; नासत्यौ सत्त्वसम्पन्नौ सर्वदुःखघ्नसत्तमौ।

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । आदित्यस्य सुतौ तात नासत्यौ येन हेतुना । संजातौ श्रोतुमिच्छामि निर्णयं परमं द्विज

युधिष्ठिर उवाच—तात, आदित्यस्य सुतौ नासत्यौ केन हेतुना संजातौ? हे द्विज, तस्य परमं निर्णयं श्रोतुमिच्छामि।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । पुराणे भास्करे तात एतद्विस्तरतो मया । संश्रुतं देवदेवस्य मार्तण्डस्य महात्मनः

मार्कण्डेय उवाच—तात, भास्करपुराणे मया एतद्विस्तरतोऽश्रुतं; देवदेवस्य महात्मनः मार्तण्डस्य वृत्तान्तम्।

Verse 6

तत्ते संक्षेपतः सर्वं भक्तियुक्तस्य भारत । कथयामि न सन्देहो वृद्धभावेन कर्शितः

भक्तियुक्तस्य ते, भारत, सर्वं तत्ते संक्षेपतः कथयामि; वृद्धभावेन कर्शितोऽपि नात्र सन्देहः।

Verse 7

अतितेजोरवेर्दृष्ट्वा राज्ञी देवी नरोत्तम । चचार मेरुकान्तारे वडवा तप उल्बणम्

अतितेजोरवेर्दृष्ट्वा राज्ञी देवी नरोत्तम । मेरुकान्तारे चचार वडवारूपा तपोऽतिदारुणम् ॥

Verse 8

ततः कतिपयाहस्य कालस्य भगवान्रविः । दृष्ट्वा तु रूपमुत्सृज्य परमं तेज उज्ज्वलम्

ततः कतिपयाहस्य काले भगवान् रविः । दृष्ट्वा स्थितिं रूपमुत्सृज्य परमं तेज उज्ज्वलम् ॥

Verse 9

मनोभववशीभूतो हयो भूत्वा लघुक्रमः । विस्फुरन्ती यथाप्राणं धावमाना इतस्ततः

मनोभववशीभूतो हयो भूत्वा लघुक्रमः । सा च विस्फुरन्ती यथाप्राणं धावमाना इतस्ततः ॥

Verse 10

हेषमाणः स्वरेणासौ मैथुनायोपचक्रमे । सम्मुखी तु ततो देवी निवृत्ता लघुविक्रमा

हेषमाणः स्वरेणासौ मैथुनायोपचक्रमे । सम्मुखी तु ततो देवी निवृत्ता लघुविक्रमा ॥

Verse 11

यथा तथा नासिकायां प्रविष्टं बीजमुत्तमम् । ततो नासागते बीजे संजातो गर्भ उत्तमः

यथा तथा नासिकायां प्रविष्टं बीजमुत्तमम् । ततो नासागते बीजे संजातो गर्भ उत्तमः ॥

Verse 12

जातौ यतः सुतौ पार्थ नासत्यौ विश्रुतौ ततः । सुसमौ सुविभक्ताङ्गौ बिम्बाद्बिम्बमिवोद्यतौ

ततः, हे पार्थ, नासत्यौ इति विश्रुतौ सुतौ द्वौ जातौ। सुसमौ सुविभक्ताङ्गौ, बिम्बाद् बिम्बमिव उद्यतौ।

Verse 13

अधिकौ सर्वदेवानां रूपैश्चर्यसमन्वितौ । नर्मदातटमाश्रित्य भृगुकच्छे गतावुभौ । परां सिद्धिमनुप्राप्तौ तपः कृत्वा सुदुश्चरम्

रूपैः सर्वदेवानामधिकौ, आश्चर्यसमन्वितौ च। नर्मदातटमाश्रित्य भृगुकच्छे गतावुभौ; सुदुश्चरं तपः कृत्वा परां सिद्धिमनुप्राप्तौ।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । सुरूपः सुभगः पार्थ जायते यत्र तत्र च

तत्र तीर्थे यः स्नात्वा पितृदेवतास्तर्पयेत्। स यत्र तत्र, हे पार्थ, सुरूपः सुभगश्च जायते।

Verse 199

अध्याय

अध्यायः (इति अध्याय-चिह्नम्) — अत्र ग्रन्थे विभागसूचकं विरामस्थानम्।