Adhyaya 177

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । भूतीश्वरं ततो गच्छेत्सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । दर्शनादेव राजेन्द्र यस्य पापं प्रणश्यति

श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततो भूतीश्वरं गच्छेत् सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम्। राजेन्द्र, यस्य दर्शनादेव पापं प्रणश्यति।

Verse 2

तत्र स्थाने पुरा पार्थ देवदेवेन शूलिना । उद्धूलनं कृतं गात्रे तेन भूतीश्वरं तु तत्

तत्र स्थाने पुरा पार्थ देवदेवेन शूलिना। गात्रे उद्धूलनं कृतं, तेन तत् भूतीश्वरं स्मृतम्।

Verse 3

पुष्ये वा जन्मनक्षत्रे अमावास्यां विशेषतः । भूतीश्वरे नरः स्नात्वा कुलकोटिं समुद्धरेत्

पुष्ये वा जन्मनक्षत्रेऽथ अमावास्यां विशेषतः। भूतीश्वरे नरः स्नात्वा कुलकोटिं समुद्धरेत्।

Verse 4

तत्र स्थाने तु यो भक्त्या कुरुते ह्यङ्गगुण्ठनम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नराधिप

तत्र स्थाने यो भक्त्या अङ्गगुण्ठनं भस्मना करोति, तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व, नराधिप।

Verse 5

यावन्तो भूतिकणिका गात्रे लग्नाः शिवालये । तावद्वर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते

शिवालये गात्रे यावन्तो भूतिकणिका लग्नाः, तावद्वर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते।

Verse 6

सर्वेषामेव स्नानानां भस्मस्नानं परं स्मृतम् । पुराणैरृषिभिः प्रोक्तं सर्वशास्त्रेष्वनुत्तमम्

सर्वेषां स्नानानां मध्ये भस्मस्नानं परं स्मृतम्; पुराणैरृषिभिः प्रोक्तं सर्वशास्त्रेष्वनुत्तमम्।

Verse 7

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं चापि यः सदा । स्नानं करोति चाग्नेयं पापं तस्य प्रणश्यति

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं चापि यः सदा आग्नेयं स्नानं करोति, तस्य पापं प्रणश्यति।

Verse 8

दिव्यस्नानाद्वरं स्नानं वायव्यं भरतर्षभ । वायव्यादुत्तमं ब्राह्म्यं वरं ब्राह्म्यात्तु वारुणम्

दिव्यस्नानाद्वरं स्नानं वायव्यं, भरतर्षभ; वायव्यादुत्तमं ब्राह्म्यं, ब्राह्म्यात्तु वारुणं वरम्।

Verse 9

आग्नेयं वारुणाच्छ्रेष्ठं यस्मादुक्तं स्वयम्भुवा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ह्याग्नेयं स्नानमाचरेत्

आग्नेयं स्नानं वारुणस्नानात् श्रेष्ठं, यतः स्वयम्भुवा ब्रह्मणा स्वयमेवोपदिष्टम्। तस्मात् सर्वप्रयत्नेन ह्याग्नेयं स्नानमाचरेत्।

Verse 10

युधिष्ठिर उवाच । आग्नेयं वारुणं ब्राह्म्यं वायव्यं दिव्यमेव च । किमुक्तं श्रोतुमिच्छामि परं कौतूहलं हि मे

युधिष्ठिर उवाच—आग्नेयं वारुणं ब्राह्म्यं वायव्यं दिव्यमेव च; एतेषां किं कथितं? श्रोतुमिच्छामि, परं कौतूहलं हि मे।

Verse 11

मार्कण्डेय उवाच । आग्नेयं भस्मना स्नानमवगाह्य च वारुणम् । आपोहिष्ठेति च ब्राह्म्यं वायव्यं गोरजः स्मृतम्

मार्कण्डेय उवाच—आग्नेयं भस्मना स्नानम्; वारुणं तु जलावगाहनम्। ‘आपो हिष्ठा’ इति जपेन ब्राह्म्यं; वायव्यं गोरजः स्मृतम्।

Verse 12

सूर्ये दृष्टे तु यत्स्नानं गङ्गातोयेन तत्समम् । तत्स्नानं पञ्चमं प्रोक्तं दिव्यं पाण्डवसत्तम

सूर्ये दृष्टे तु यत् स्नानं तत् गङ्गातोयेन समम्। तत् स्नानं पञ्चमं प्रोक्तं दिव्यं, पाण्डवसत्तम।

Verse 13

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नात्वा भूतीश्वरे तु यः । पूजयेद्देवमीशानं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन यः भूतीश्वरे स्नात्वा ईशानदेवं पूजयेत्, स बाह्याभ्यन्तरः शुचिर्भवति।

Verse 14

तत्र स्थाने तु ये नित्यं ध्यायन्ति परमं पदम् । सूक्ष्मं चातीन्द्रियं नित्यं ते धन्या नात्र संशयः

तस्मिन् स्थाने ये नित्यं परमं पदं सूक्ष्ममतीन्द्रियं च ध्यायन्ति, ते धन्याः; अत्र संशयो नास्ति।

Verse 15

मुक्तितीर्थं तु तत्तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । दर्शनादेव यस्यैव पापं याति महत्क्षयम्

तत्तीर्थं मुक्तितीर्थमिति ख्यातं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम्; यस्य दर्शनमात्रेणैव पापं महत्क्षयं याति।

Verse 16

जायते पूजया राज्यं तत्र स्तुत्वा महेश्वरम् । जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते

तत्र पूजया राज्यं जायते, महेश्वरं स्तुत्वा शुभं सिध्यति; जपेन पापसंशुद्धिः, ध्यानेनानन्त्यमश्नुते।

Verse 17

ॐ ज्योतिः स्वरूपमनादिमध्यमनुत्पाद्यमानमनुचार्यमाणाक्षरम् । सर्वभूतस्थितं शिवं सर्वयोगेश्वरं सर्वलोकेश्वरं मोहशोकहीनं महाज्ञानगम्यम्

ॐ—ज्योतिःस्वरूपं शिवं नमामि; अनादिमध्यमं, अनुत्पाद्यमक्षरं, सर्वभूतस्थितं, सर्वयोगेश्वरं सर्वलोकेश्वरं, मोहशोकहीनं, महाज्ञानगम्यम्।

Verse 18

तत्र तीर्थे तु यो गत्वा स्नानं कुर्यान्नरेश्वर । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः । एवम्भूतं न जानन्ति मोक्षापेक्षणिका नराः

तत्र तीर्थे यो गत्वा स्नानं कुर्यात्, हे नरेश्वर, स अश्वमेधयज्ञफलमवाप्नोति; तथापि मोक्षापेक्षिणो नराः एतादृशं तत्त्वं न जानन्ति।

Verse 177

अध्याय

अध्यायः—इति ग्रन्थेऽध्यायविभागसूचकं कोलोफनपदम्।