Adhyaya 174
अध्यायेऽस्मिन् मार्कण्डेयेन राज्ञे उपदिश्यते यत् अवन्तीखण्डे नर्मदाया उत्तरतीरे गोपेश्वरतीर्थं गन्तव्यम्। तत्रैकवारं स्नानमात्रेणापि पापकर्मदोषविमोचनं मोक्षप्रदं च भवतीति प्रतिपाद्यते। ततः पुण्यक्रमः कथ्यते—प्रथमं तीर्थस्नानम्; ततः इच्छया प्राणसंक्षयः (स्वेच्छामरणम्) कृतः सन् दिव्यविमानेन शिवधाम प्रापयतीति; शिवलोके चिरं भोगाननुभूय पुनः शुभजन्म, दीर्घायुः, श्रीसम्पन्नः प्रतापवान् राजा भवतीति। कार्त्तिकमासे शुक्लनवम्यां व्रतविधानं निर्दिश्यते—उपवासः, शौचाचारः, दीपदानम्, गन्धपुष्पैः पूजनम्, रात्रौ जागरणं च। दीपसंख्यानुसारं सहस्रयुगपर्यन्तं शिवलोके सम्मानः फलमिति गणनात्मकं फलश्रुतिः। लिङ्गपूरणविधिः, कमलार्पणम्, दध्यन्नदानं च निर्दिश्य तिलबीज- कमलसंख्यानुसारं पुण्यवृद्धिः कथ्यते। अन्ते अस्मिन् तीर्थे कृतं दानं कोटिगुणितं, अगणितफलप्रदं भवतीति, सर्वतीर्थेषु अस्य अनुत्तमत्वं च प्रतिज्ञायते।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । गोपेश्वरं ततो गच्छेदुत्तरे नर्मदातटे । यत्र स्नानेन चैकेन मुच्यन्ते पातकैर्नराः
श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततो नर्मदातटस्योत्तरे गोपेश्वरं गच्छेत्; यत्रैकस्नानेनैव नराः पातकैर्मुच्यन्ते।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा कुरुते प्राणसंक्षयम् । बर्हियुक्तेन यानेन स गच्छेच्छिवमन्दिरे
तत्र तीर्थे यः स्नात्वा प्राणसंक्षयं कुरुते, स बर्हियुक्तेन यानेन शिवमन्दिरं गच्छति।
Verse 3
क्रीडित्वा सुचिरं कालं शिवलोके नराधिप । इह मानुष्यतां प्राप्य राजा भवति वीर्यवान्
नराधिप, स सुचिरं कालं शिवलोके क्रीडित्वा, इह मानुष्यतां प्राप्य वीर्यवान् राजा भवति।
Verse 4
हस्त्यश्वरथसम्पन्नो दासीदाससमन्वितः । पूज्यमानो नरेन्द्रैश्च जीवेद्वर्षशतं नरः
हस्त्यश्वरथसम्पन्नो दासीदाससमन्वितः। पूज्यमानो नरेन्द्रैश्च स नरः वर्षशतं जीवेत्॥
Verse 5
सम्प्राप्ते कार्त्तिके मासि नवम्यां शुक्लपक्षतः । सोपवासः शुचिर्भूत्वा दीपकांस्तत्र दापयेत्
सम्प्राप्ते कार्त्तिकमासे शुक्लपक्षस्य नवम्यां तु सोपवासः शुचिर्भूत्वा तत्र दीपकान् दापयेत्।
Verse 6
गन्धपुष्पैः समभ्यर्च्य रात्रौ कुर्वीत जागरम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नराधिप
गन्धपुष्पैः समभ्यर्च्य रात्रौ जागरणं कुर्यात्। तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नराधिप॥
Verse 7
यावत्पुण्यं फलं संख्या दीपकानां तथैव च । तावद्युगसहस्राणि शिवलोके महीयते
यावत्पुण्यफलं संख्या दीपकानां तथैव च। तावद्युगसहस्राणि शिवलोके महीयते॥
Verse 8
तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र लिङ्गपूरणकं विधिम् । तथैव पद्मकैश्चैव दधिभक्तैस्तथैव च
तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र लिङ्गपूरणकं विधिम्। पद्मकैश्च तथा दधिभक्तैश्च समाचरेत्॥
Verse 9
यस्तु कुर्यान्नरश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु । यावन्ति तिलसंख्यानि दधिभक्तं तथैव च
यस्तु कुर्यान्नरश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु। यावन्ति तिलसंख्यानि दधिभक्ते तथैव च॥
Verse 10
पद्मसंख्या शिवे लोके मोदते कालमीप्सितम् । तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र यत्किंचिद्दीयते नृप
पद्मसंख्यया शिवलोके कालमीप्सितं मोदते। तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र, यत्किञ्चिद्दीयते नृप॥
Verse 11
सर्वं कोटिगुणं तस्य संख्यातुं वा न शक्यते । एवं ते कथितं सर्वं सर्वतीर्थमनुत्तमम्
सर्वं कोटिगुणं तस्य, संख्यातुं वा न शक्यते। एवं ते कथितं सर्वं, सर्वतीर्थमनुत्तमम्॥
Verse 174
अध्याय
अध्यायः। इति अध्यायचिह्नम्।