
अस्मिन्नध्याये श्रीमार्कण्डेयेन नर्मदायाः दक्षिणतीरे प्रसिद्धं तीर्थं कलकलेश्वरनाम निर्दिश्यते, यत् स्वयं देवेन निर्मितमिति कीर्त्यते। अन्धकवधोत्तरं महादेवः देवादिभिः गन्धर्वकिन्नरमहोरगैश्च शङ्खतूर्यमृदङ्गपणववीणावेणुनिनादैः तथा सामयजुश्छन्दोऽृग्भिः स्तुतिभिः पूजित इति शैवकथाप्रसङ्गः वर्ण्यते। प्रमथानां सूतवन्दिनां च कलकलशब्दसम्भवेन तत्र लिङ्गप्रतिष्ठा जाता, तस्मात् कलकलेश्वर इति नाम्ना प्रसिद्धिरिति नामव्युत्पत्तिः कथ्यते। तत्र स्नानं कृत्वा कलकलेश्वरदर्शनात् वाजपेययज्ञात् अधिकं पुण्यं भवतीति विधिः। फलश्रुतौ पापशुद्धिः, दिव्यविमानेन स्वर्गारोहणं, अप्सरोभिः स्तुतिः, दिव्यभोगानुभवः, अन्ते च शुद्धकुले दीर्घायुः आरोग्यवान् विद्वान् ब्राह्मणो भूत्वा पुनर्जन्मेति प्रतिपाद्यते।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं कलकलेश्वरम् । विख्यातं सर्वलोकेषु स्वयं देवेन निर्मितम्
श्रीमार्कण्डेय उवाच—नर्मदादक्षिणकूले कलकलेश्वरं नाम तीर्थं, सर्वलोकेषु विख्यातं, स्वयं देवेन निर्मितम्।
Verse 2
अन्धकं समरे हत्वा देवदेवो महेश्वरः । सहितो देवगन्धर्वैः किन्नरैश्च महोरगैः
अन्धकं समरे हत्वा देवदेवो महेश्वरः । देवैर्गन्धर्वकिन्नरैर्महोरगैश्च सहितोऽभवत् ॥
Verse 3
शङ्खतूर्यनिनादैश्च मृदङ्गपणवादिभिः । वीणावेणुरवैश्चान्यैः स्तुतिभिः पुष्कलादिभिः
शङ्खतूर्यनिनादैश्च मृदङ्गपणवादिभिः । वीणावेणुरवैश्चान्यैः स्तुतिभिः पुष्कलैरपि ॥
Verse 4
गायन्ति सामानि यजूंषि चान्ये छन्दांसि चान्ये ऋचमुद्गिरन्ति । स्तोत्रैरनेकैरपरे गृणन्ति महेश्वरं तत्र महानुभावाः
गायन्ति सामानि यजूंषि चान्ये छन्दांसि चान्ये ऋचमुद्गिरन्ति । स्तोत्रैरनेकैरपरे गृणन्ति महेश्वरं तत्र महानुभावाः ॥
Verse 5
प्रमथानां निनादेन कल्कलेन च बन्दिनाम् । यस्मात्प्रतिष्ठितं लिङ्गं तस्माज्जातं तदाख्यया
प्रमथानां निनादेन कल्कलेन च बन्दिनाम् । यस्मात्प्रतिष्ठितं लिङ्गं तस्माज्जातं तदाख्यया ॥
Verse 6
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वीक्षेत्कलकलेश्वरम् । वाजपेयात्परं पुण्यं स लभेन्मानवो भुवि
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वीक्षेत्कलकलेश्वरम् । वाजपेयात्परं पुण्यं स लभेन्मानवो भुवि ॥
Verse 7
तेन पुण्येन पूतात्मा प्राणत्यागाद्दिवं व्रजेत् । आरूढः परमं यानं गीयमानोऽप्सरोगणैः
तेन पुण्येन पूतात्मा प्राणत्यागे दिवं व्रजेत्। आरूढः परमं यानं गीयमानोऽप्सरोगणैः॥
Verse 8
उपभुज्य महाभोगान्कालेन महता ततः । मर्त्यलोके महात्मासौ जायते विमले कुले
उपभुज्य महाभोगान् कालेन महता ततः। मर्त्यलोके महात्मासौ जायते विमले कुले॥
Verse 9
ब्राह्मणः सुभगो लोके वेदवेदाङ्गपारगः । व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्
ब्राह्मणः सुभगो लोके वेदवेदाङ्गपारगः। व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्॥
Verse 154
। अध्याय
अध्यायः। (इति अध्यायशीर्षकम्)