Adhyaya 148

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थमङ्गारकं शिवम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम्

श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततः हे महीपाल, उत्तरे नर्मदातटे स्थितं शिवतीर्थम् अङ्गारकं गच्छेत्, यत् सर्वपापक्षयकरम्।

Verse 2

चतुर्थ्यङ्गारकदिने संकल्प्य कृतनिश्चयः । स्नायादस्तं गते सूर्ये सन्ध्योपासनतत्परः

चतुर्थ्यां यदा अङ्गारकवारः स्यात्, तदा संकल्प्य दृढनिश्चयः; सूर्यास्ते स्नायात्, सन्ध्योपासनापरायणः।

Verse 3

पूजयेल्लोहितं भक्त्या गन्धमाल्यविभूषणैः । संस्थाप्यस्थण्डिले देवं रक्तचन्दनचर्चितम्

गन्धमाल्यविभूषणैर्भक्त्या लोहितं पूजयेत्; शुद्धस्थण्डिले देवं संस्थाप्य, रक्तचन्दनचर्चितम्।

Verse 4

अङ्गारकायेति नमः कर्णिकायां प्रपूजयेत् । कुजाय भूमिपुत्राय रक्ताङ्गाय सुवाससे

कर्णिकायाम् ‘अङ्गारकाय नमः’ इति मन्त्रेण प्रपूजयेत्; कुजाय भूमिपुत्राय रक्ताङ्गाय सुवाससे।

Verse 5

हरकोपोद्भवायेति स्वेदजायातिबाहवे । सर्वकामप्रदायेति पूर्वादिषु दलेषु च

पूर्वादिदलेषु क्रमशः पूजनं कुर्यात्— ‘हरकोपोद्भवाय’ ‘स्वेदजाय’ ‘अतिबाहवे’ ‘सर्वकामप्रदाय’ इति मन्त्रैः।

Verse 6

एवं सम्पूज्य विधिवद्दद्यादर्घ्यं विधानतः । भूमिपुत्र महावीर्य स्वेदोद्भव पिनाकिनः

एवं विधिवत् सम्पूज्य ततः विधानतः अर्घ्यं दद्यात्— ‘भूमिपुत्र महावीर्य स्वेदोद्भव पिनाकिनः’ इति।

Verse 7

अङ्गारक महातेजा लोहिताङ्ग नमोऽस्तु ते । करकं वारिसंयुक्तं शालितंदुलपूरितम्

अङ्गारक महातेजा लोहिताङ्ग नमोऽस्तु ते। वारिसंयुक्तं करकं शालितण्डुलपूरितं समर्पयेत्।

Verse 8

सहिरण्यं सवस्त्रं च मोदकोपरि संस्थितम् । ब्राह्मणाय निवेद्यं तत्कुजो मे प्रीयतामिति

सहिरण्यं सवस्त्रं च मोदकोपरि संस्थितम्। तत् ब्राह्मणाय निवेद्य ‘कुजो मे प्रीयताम्’ इति प्रार्थयेत्।

Verse 9

अर्घं दत्त्वा विधानेन रक्तचन्दनवारिणा । रक्तपुष्पसमाकीर्णं तिलतंदुलमिश्रितम्

विधानेन रक्तचन्दनवारिणा अर्घ्यं दत्त्वा, रक्तपुष्पैः समाकीर्णं तिलतण्डुलमिश्रितं समर्पयेत्।

Verse 10

कृत्वा ताम्रमये पात्रे मण्डले वर्तुले शुभे । कृत्वा शिरसि तत्पात्रं जानुभ्यां धरणीं गतः

ताम्रमये पात्रे शुभे वर्तुलमण्डले विन्यस्य, तत्पात्रं शिरसि निधाय, जानुभ्यां भूमिं गत्वा प्रणमेत्।

Verse 11

मन्त्रपूतं महाभाग दद्यादर्घ्यं विचक्षणः । ततो भुञ्जीत मौनेन क्षारतिलाम्लवर्जितम्

मन्त्रपूतं महाभाग अर्घ्यं विचक्षणो दद्यात्। ततः क्षारतिलाम्लवर्जितं मौनेन भुञ्जीत।

Verse 12

स्निग्धं मृदुसमधुरमात्मनः श्रेय इच्छता । एवं चतुर्थे सम्प्राप्ते चतुर्थ्यङ्गारके नृप

आत्मनः श्रेय इच्छता स्निग्धं मृदु समधुरं च दातव्यम्। एवं चतुर्थे सम्प्राप्ते, चतुर्थ्यङ्गारके नृप, विधिः।

Verse 13

सौवर्णं कारयेद्देवं यथाशक्ति सुरूपिणम् । स्थापयेत्ताम्रके पात्रे गुडपीठसमन्विते

यथाशक्ति सुरूपिणं देवं सौवर्णं कारयेत्। गुडपीठसमन्विते ताम्रके पात्रे तं स्थापयेत्।

Verse 14

गन्धपुष्पादिभिर्देवं पूजयेद्गुडसंस्थितम् । ईशान्यां स्थापयेद्देवं गुडतोयसमन्वितम्

गन्धपुष्पादिभिर्गुडसंस्थितं देवं पूजयेत्। तत ईशान्यां गुडतोयसमन्वितं देवं स्थापयेत्।

Verse 15

कासारेण तथाग्नेय्यां स्थापयेत्करकं परम् । रक्ततन्दुलसंमिश्रं नैरृत्यां वायुगोचरे

तथैवाग्नेय्यां कासारपूरितं परमं करकं स्थापयेत्। नैरृत्यां तु वायुगोचरे रक्ततण्डुलसंमिश्रं (करकं) विन्यसेत्॥

Verse 16

स्थापयेन्मोदकैः सार्धं चतुर्थं करकं बुधः । सूत्रेण वेष्टितग्रीवं गन्धमाल्यैरलंकृतम्

मोदकैः सार्धं चतुर्थं करकं बुधः स्थापयेत्। सूत्रेण वेष्टितग्रीवं गन्धमाल्यैरलङ्कृतम्॥

Verse 17

शङ्खतूर्यनिनादेन जयशब्दादिमङ्गलैः । रक्ताम्बरधरं विप्रं रक्तमाल्यानुलेपनम्

शङ्खतूर्यनिनादेन जयशब्दादिमङ्गलैः। रक्ताम्बरधरं विप्रं रक्तमाल्यानुलेपनम्॥

Verse 18

वेदिमध्यगतं वापि महदासनसंस्थितम् । सुरूपं सुभगं शान्तं सर्वभूतहिते रतम्

वेदिमध्यगतं वापि महदासनसंस्थितम्। सुरूपं सुभगं शान्तं सर्वभूतहिते रतम्॥

Verse 19

वेदविद्याव्रतस्नातं सर्वशास्त्रविशारदम् । पूजयित्वा यथान्यायं वाचयेत्पाण्डुनन्दन

वेदविद्याव्रतस्नातं सर्वशास्त्रविशारदम्। पूजयित्वा यथान्यायं वाचयेत् पाण्डुनन्दन॥

Verse 20

रक्तां गां च ततो दद्याद्रक्तेनानडुहा सह । प्रीयतां भूमिजो देवः सर्वदैवतपूजितः

ततः रक्तवर्णां गां रक्तेनानडुहा सह दद्यात्—“सर्वदैवतपूजितो भूमिजो देवः प्रीयताम्” इति।

Verse 21

विप्रं प्रदक्षिणीकृत्य पत्नीपुत्रसमन्वितः । पितृमातृसुहृत्सार्द्धं क्षमाप्य च विसर्जयेत्

विप्रं प्रदक्षिणीकृत्य पत्नीपुत्रसमन्वितः । पितृमातृसुहृत्सार्धं क्षमाप्य च विसर्जयेत् ॥

Verse 22

एवं कृतस्य तस्याथ तस्मिंस्तीर्थे विशेषतः । यत्पुण्यं फलमुद्दिष्टं तत्ते सर्वं वदाम्यहम्

एवं कृतस्य तस्याथ तस्मिंस्तीर्थे विशेषतः । यत्पुण्यं फलमुद्दिष्टं तत्ते सर्वं वदाम्यहम् ॥

Verse 23

सप्त जन्मानि राजेन्द्र सुरूपः सुभगो भवेत् । तीर्थस्यास्य प्रभावेन नात्र कार्या विचारणा

सप्त जन्मानि राजेन्द्र सुरूपः सुभगो भवेत् । तीर्थस्यास्य प्रभावेन नात्र कार्या विचारणा ॥

Verse 24

अकामो वा सकामो वा तत्र तीर्थे मृतो नरः । अङ्गारकपुरं याति देवगन्धर्वपूजितः

अकामो वा सकामो वा तत्र तीर्थे मृतो नरः । अङ्गारकपुरं याति देवगन्धर्वपूजितः ॥

Verse 25

उपभुज्य यथान्यायं दिव्यान्भोगाननुत्तमान् । इह मानुष्यलोके वै राजा भवति धार्मिकः

उपभुज्य यथान्यायं दिव्यान् भोगान् अनुत्तमान् । इह मानुष्यलोके वै राजा भवति धार्मिकः ॥

Verse 26

सुरूपः सुभगश्चैव सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वलोकनमस्कृतः

सुरूपः सुभगश्चैव सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वलोकनमस्कृतः ॥

Verse 148

। अध्याय

अध्यायः समाप्तः ॥