Adhyaya 140
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 140

Adhyaya 140

अस्मिन्नध्याये रेवाखण्डे मार्गनिर्देशरूपेण उपदेशः क्रियते। मार्कण्डेयः राजानं नन्दाह्रदं गन्तुं प्रेरयति—अतुलं पुण्यसरः, यत्र सिद्धाः सन्निधिं कुर्वन्ति, तथा देवी नन्दा वरप्रदा इति कीर्त्यते। तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं पुरावृत्तेन प्रतिष्ठाप्यते—देवैर्भीतः महिषासुरो देवीशूलिनीस्वरूपया त्रिशूलेन विद्धः निहतः। ततः विशाललोचना देवी तत्र स्नातवतीति कारणेन सरः “नन्दाह्रद” इति नाम्ना प्रसिद्धम्। अनन्तरं विधिः—नन्दां मनसि निधाय तत्र स्नानं कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो दानं दद्यात्; तेन अश्वमेधसमं पुण्यं लभ्यते। भैरव-केदार-रुद्रमहालयादिभिः सह दुर्लभेषु महातीर्थेषु अस्य गणना, कामासक्त्या बहवोऽस्य महिमानं न जानन्तीति च। फलश्रुतौ च—समुद्रपर्यन्तायां पृथिव्यां सर्वत्र स्नानदानयोः यत्फलं, तत्सर्वं नन्दाह्रदे स्नानेनैव समवाप्यते इति प्रतिपाद्यते।

Shlokas

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज नन्दाह्रदमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा नन्दा देवी वरप्रदा

मार्कण्डेय उवाच— ततः गच्छेत् महाराज नन्दाह्रदम् अनुत्तमम्। यत्र सिद्धा महाभागा नन्दा देवी वरप्रदा॥

Verse 2

महिषासुरे महाकाये पुरा देवभयंकरे । शूलिन्या शूलभिन्नाङ्गे कृते दानवसत्तमे

महाकाये महिषासुरे पुरा देवभयङ्करे। शूलिन्या शूलभिन्नाङ्गे कृते दानवसत्तमे॥

Verse 3

येनैकादशरुद्राश्च ह्यादित्याः समरुद्गणाः । वसवो वायुना सार्द्धं चन्द्रादित्यौ सुरेश्वर

येनैकादशरुद्राश्च ह्यादित्याः समरुद्गणाः। वसवो वायुना सार्द्धं चन्द्रादित्यौ सुरेश्वर॥

Verse 4

बलिना निर्जिता येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । सङ्ग्रामे सुमहाघोरे कृते देवभयंकरे

बलिना निर्जिता येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः। सङ्ग्रामे सुमहाघोरे कृते देवभयङ्करे॥

Verse 5

कृत्वा तत्कदनं घोरं नन्दा देवी सुरेश्वरी । यस्मात्स्नाता विशालाक्षी तेन नन्दाह्रदः स्मृतः

कृत्वा तत् घोरं कदनं नन्दा देवी सुरेश्वरी। यत्र स्नाता विशालाक्षी तेन स नन्दाह्रदः स्मृतः॥

Verse 6

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा नन्दामुद्दिश्य भारत । ददाति दानं विप्रेभ्यः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

तत्र तीर्थे यः स्नात्वा नन्दामुद्दिश्य भारत। विप्रेभ्यो दानं ददाति सोऽश्वमेधफलं लभेत्॥

Verse 7

भैरवं चैव केदारं तथा रुद्रं महालयम् । नन्दाह्रदश्चतुर्थः स्यात्पञ्चमं भुवि दुर्लभम्

भैरवं चैव केदारं तथा रुद्रं महालयम्। नन्दाह्रदश्चतुर्थः स्यात् पञ्चमं भुवि दुर्लभम्॥

Verse 8

बहवस्तं न जानन्ति कामरागसमन्विताः । नर्मदाया ह्रदं पुण्यं सर्वपातकनाशनम्

बहवस्तं न जानन्ति कामरागसमन्विताः। नर्मदाया ह्रदं पुण्यं सर्वपातकनाशनम्॥

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा नन्दां देवीं प्रपूजयेत् । किं तस्य हिमवन्मध्यगमनेन प्रयोजनम्

तत्र तीर्थे यः स्नात्वा नन्दां देवीं प्रपूजयेत्। किं तस्य हिमवन्मध्यगमनेन प्रयोजनम्॥

Verse 10

परमार्थमविज्ञाय पर्यटन्ति तमोवृताः । तेषां समागमे पार्थ श्रम एव हि केवलम्

परमार्थं न विज्ञाय तमोवृताः परिभ्रमन्ति। तैः सह सङ्गमे, हे पार्थ, श्रम एव केवलं नान्यत्॥

Verse 11

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स्नात्वा नन्दाह्रदे नृप

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानादि यत्फलम्। तत्फलं समवाप्नोति नन्दाह्रदे स्नात्वा नृप॥

Verse 140

। अध्याय

॥ इति अध्यायः ॥