
अस्मिन्नध्याये मार्कण्डेयः राजानं प्रति भृकुटेश्वरं प्रति गमनं विधत्ते। भृकुटेश्वरतीर्थं परमं पुण्यस्थानं, “श्रेष्ठं” च इति वर्ण्यते। तस्य माहात्म्यं महर्षेर्भृगोः तपोचरितेन प्रतिष्ठाप्यते—स महातेजाः, तीव्रस्वभावश्च, सन्तानप्राप्त्यर्थं दीर्घकालं घोरं तपश्चकार। तदा ‘अन्धकघातिन्’ इति नाम्ना प्रसिद्धः परमेश्वरः प्रसन्नो भूत्वा वरं ददौ, तेन तीर्थस्य शैवाधिष्ठानं सूचितम्। ततः कर्मफलानि निर्दिश्यन्ते—तीर्थे स्नात्वा परमेश्वरपूजनं कृत्वा अग्निष्टोमयज्ञफलस्य अष्टगुणं फलम् अवाप्यते। पुत्रार्थी घृतमधुभ्यां भृकुटेशं स्नापयेत् चेत् इष्टं पुत्रं लभते। दानमाहात्म्यं च कथ्यते—ब्राह्मणाय सुवर्णदानं, अथवा गोभूमिदानं, समुद्रगुहापर्वतवनोपवनैः सह सर्वपृथिवीदानतुल्यं पुण्यं जनयति। अन्ते दाता स्वर्गे दिव्यभोगान् अनुभूय, पुनः पृथिव्यां राजत्वं वा महाब्राह्मणसम्मानं वा प्राप्नोति—स्थलसम्बद्धा भक्तिः, दानधर्मश्च, लोक-दैविकफलप्रदः इति प्रतिपाद्यते।
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र भृकुटेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महाभागो भृगुः परमकोपनः
मार्कण्डेय उवाच—ततः, हे राजेन्द्र, उत्तमं भृकुटेश्वरं गच्छेत्; यत्र परमकोपनः महाभागः भृगुः सिद्धोऽभवत्।
Verse 2
तेन वर्षशतं साग्रं तपश्चीर्णं पुरानघ । पुत्रार्थं वरयामास पुत्रं पुत्रवतां वरः
हे अनघ, तेन पुरा साग्रं वर्षशतं तपश्चीर्णम्; पुत्रार्थं स पुत्रवतां वरः पुत्रं वरयामास।
Verse 3
वरो दत्तो महाभाग देवेनान्धकघातिना । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम्
हे महाभाग, वरो देवेनान्धकघातिना दत्तः। तत्र तीर्थे यः स्नात्वा परमेश्वरं पूजयेत्…
Verse 4
अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत् । भृकुटेशं तु यः कश्चिद्घृतेन मधुना सह
स अग्निष्टोमयज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत्। यः कश्चिद् घृतेन मधुना सह भृकुटेशं पूजयेत्…
Verse 5
पुत्रार्थी स्नापयेद्भक्त्या स लभेत्पुत्रमीप्सितम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दद्याद्विप्राय काञ्चनम्
पुत्रकामो भक्त्या भृकुटीशस्य स्नापनं कुर्यात्; स इष्टं पुत्रं लभते। यश्च तस्मिन् तीर्थे स्नात्वा विप्राय काञ्चनं ददाति…
Verse 6
गोदानं वा महीं वापि तस्य पुण्यफलं शृणु
गोदानं वा महीदानं वा—तस्य पुण्यफलं शृणु।
Verse 7
ससमुद्रगुहा तेन सशैलवनकानना । दत्ता पृथ्वी न सन्देहस्तेन सर्वा नृपोत्तम
नृपोत्तम, तेन ससमुद्रगुहा सशैलवनकानना पृथ्वी दत्ता; अत्र न संशयः।
Verse 8
तेन दानेन स स्वर्गे क्रीडयित्वा यथासुखम् । मर्त्ये भवति राजेन्द्रो ब्राह्मणो वा सुपूजितः
तेन दानेन स स्वर्गे यथासुखं क्रीडयित्वा, मर्त्ये पुनर्भवति राजेन्द्रो ब्राह्मणो वा सुपूजितः।
Verse 128
। अध्याय
अध्यायः समाप्तः।