Adhyaya 12
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 12

Adhyaya 12

मārkaṇḍeyaḥ राजश्रवणपरम्परायां पूर्वोक्तं श्रुत्वा समागताः ऋषयः हृष्टाः सन्तः कृताञ्जलयः नर्मदां देवीं स्तोतुं प्रवृत्ताः इति निवेदयति। अयं अध्यायः निरन्तरं स्तोत्ररूपेण प्रवहति, यत्र रेवाः पावनी, पापप्रणाशिनी, तीर्थानां शरणं, रुद्राङ्गसमुद्भवा च इति देवशक्तिरूपेण सम्बोध्यते। स्तोत्रे दुःखदोषपीडितानां प्राणिनां शुद्धिः रक्षणं च, दुःखावस्थासु भ्रमणस्य विरोधेन नर्मदाजलस्पर्शस्य मोक्षदायकत्वं, तथा कलियुगेऽपि अन्यासु सरित्सु क्षीणदूषितत्वे कथिते नर्मदायाः स्थिरपावनत्वं च प्रतिपाद्यते। अन्ते फलश्रुतिः—नर्मदास्नानानन्तरं यः स्तोत्रं पठति शृणोति वा स शुद्धगतिं प्राप्य दिव्ययानसमारूढः दिव्यालङ्कारभूषितश्च महेश्वरं रुद्रं समीपयाति—इति।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचो राजन्संहृष्टा ऋषयोऽभवन् । नर्मदां स्तोतुमारब्धाः कृताञ्जलिपुटा द्विजाः

श्रीमार्कण्डेय उवाच—एतद्वचनं श्रुत्वा राजन् ऋषयः परमं हृष्टा अभवन्। कृताञ्जलिपुटा द्विजा नर्मदां स्तोतुमारब्धाः॥

Verse 2

नमोऽस्तु ते पुण्यजले नमो मकरगामिनि । नमस्ते पापमोचिन्यै नमो देवि वरानने

नमोऽस्तु ते पुण्यजले नमो मकरगामिनि। नमस्ते पापमोचिन्यै नमो देवि वरानने॥

Verse 3

नमोऽस्तु ते पुण्यजलाश्रये शुभे विशुद्धसत्त्वं सुरसिद्धसेविते । नमोऽस्तु ते तीर्थगणैर्निषेविते नमोऽस्तु रुद्राङ्गसमुद्भवे वरे

नमोऽस्तु ते पुण्यजलाश्रये शुभे विशुद्धसत्त्वे सुरसिद्धसेविते। नमोऽस्तु ते तीर्थगणैर्निषेविते नमोऽस्तु रुद्राङ्गसमुद्भवे वरे॥

Verse 4

नमोऽस्तु ते देवि समुद्रगामिनि नमोऽस्तु ते देवि वरप्रदे शिवे । नमोऽस्तु लोकद्वयसौख्यदायिनि ह्यनेकभूतौघसमाश्रितेऽनघे

नमोऽस्तु ते देवि समुद्रगामिनि नमोऽस्तु ते देवि वरप्रदे शिवे। नमोऽस्तु लोकद्वयसौख्यदायिनि ह्यनेकभूतौघसमाश्रितेऽनघे॥

Verse 5

सरिद्वरे पापहरे विचित्रिते गन्धर्वयक्षोरगसेविताङ्गे । सनातनि प्राणिगणानुकम्पिनि मोक्षप्रदे देवि विधेहि शं नः

सरिद्वरे पापहरे विचित्रिते गन्धर्वयक्षोरगसेविताङ्गे। सनातनि प्राणिगणानुकम्पिनि मोक्षप्रदे देवि विधेहि शं नः॥

Verse 6

महागजैर्घमहिषैर्वराहैः संसेविते देवि महोर्मिमाले । नताः स्म सर्वे वरदे सुखप्रदे विमोचयास्मान्पशुपाशबन्धात्

महागजैर्घमहिषैर्वराहैः संसेविते देवि महोर्मिमाले । वयं सर्वे वरदे सुखप्रदे त्वां नत्वा प्रार्थयामहे—पशुपाशबन्धादस्मान् विमोचय ॥

Verse 7

पापैरनेकैरशुभैर्विबद्धा भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्याः । महानिलोद्भूततरङ्गभूतं यावत्तवाम्भो हि न संस्पृशन्ति

अनेकैः पापैरशुभैर्विबद्धा मर्त्याः तावत् नरकेषु भ्रमन्ति । महानिलोद्भूततरङ्गभूतं यावत् तवाम्भो न हि संस्पृशन्ति ॥

Verse 8

अनेकदुःखौघभयार्दितानां पापैरनेकैरभिवेष्टितानाम् । गतिस्त्वमम्भोजसमानवक्रे द्वन्द्वैरनेकैरपि संवृतानाम्

अनेकदुःखौघभयार्दितानां पापैरनेकैरभिवेष्टितानाम् । द्वन्द्वैरनेकैरपि संवृतानां गतिस्त्वमेवाम्भोजसमानवक्रे ॥

Verse 9

नद्यश्च पूता विमला भवन्ति त्वां देवि सम्प्राप्य न संशयोऽत्र । दुःखातुराणामभयं ददासि शिष्टैरनेकैरभिपूजितासि

नद्यश्चान्याः पूता विमला भवन्ति त्वां देवि सम्प्राप्य न संशयोऽत्र । दुःखातुराणामभयं ददासि शिष्टैरनेकैरभिपूजितासि ॥

Verse 10

स्पृष्टं करैश्चन्द्रमसो रवेश्च तदैव दद्यात्परमं पदं तु । यत्रोपलाः पुण्यजलाप्लुतास्ते शिवत्वमायान्ति किमत्र चित्रम्

स्पृष्टं करैश्चन्द्रमसो रवेश्च तदैव दद्यात्परमं पदं तु । यत्रोपलाः पुण्यजलाप्लुतास्ते शिवत्वमायान्ति किमत्र चित्रम् ॥

Verse 11

भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्या दुःखातुराः पापपरीतदेहाः । महानिलोद्भूततरङ्गभङ्गं यावत्तवाम्भो न हि संश्रयन्ति

यावत् तवाम्भसि न हि संश्रयन्ति, तावत् पापपरिवेष्टितदेहाः दुःखातुराः मर्त्याः नरकेषु भ्रमन्ति; महावातोत्थिततरङ्गभङ्गयुक्तं तव सलिलं शरणं न प्राप्नुवन्ति।

Verse 12

। अध्याय

अध्यायः—इति अध्यायसमाप्तिसूचकं वचनम्।

Verse 13

सरांसि नद्यः क्षयमभ्युपेता घोरे युगेऽस्मिन् हि कलौ प्रदूषिते । त्वं भ्राजसे देवि जलौघपूर्णा दिवीव नक्षत्रपथे च गङ्गा

अस्मिन् घोरे कलियुगे प्रदूषिते सरांसि नद्यश्च क्षयमभ्युपेताः; त्वमेव देवि जलौघपूर्णा भ्राजसे, दिवि नक्षत्रपथे गङ्गेव विराजमानाः।

Verse 14

तव प्रसादाद्वरदे वरिष्ठे कालं यथेमं परिपालयित्वा । यामोऽथ रुद्रं तव सुप्रसादाद्वयं तथा त्वं कुरु वै प्रसादम्

तव प्रसादात् वरदे वरिष्ठे, इमं कालं यथाविधि परिपालयित्वा वयं यामः; अथ तव सुप्रसादात् रुद्रं प्राप्नुयाम—तस्मात् त्वमपि नः प्रसादं कुरु।

Verse 15

गतिस्त्वमम्बेव पितेव पुत्रांस्त्वं पाहि नो यावदिमं युगान्तम् । कालं त्वनावृष्टिहतं सुघोरं यावत्तरामस्तव सुप्रसादात्

गतिस्त्वमम्बेव पितेव च; पुत्रानिव नः पाहि यावदिमं युगान्तम्। अनावृष्टिहतं सुघोरं कालं तव सुप्रसादात् वयं यावत् तराम।

Verse 16

पठन्ति ये स्तोत्रमिदं द्विजेन्द्राः शृण्वन्ति ये चापि नराः प्रशान्ताः । ते यान्ति रुद्रं वृषसंयुतेन यानेन दिव्याम्बरभूषिताश्च

ये द्विजेन्द्राः स्तोत्रमिदं पठन्ति, ये च प्रशान्ता नराः शृण्वन्ति; ते दिव्याम्बरभूषिताः वृषयुक्तेन दिव्ययानेन रुद्रं यान्ति।

Verse 17

ये स्तोत्रमेतत्सततं पठन्ति स्नात्वा तु तोये खलु नर्मदायाः । अन्ते हि तेषां सरिदुत्तमेयं गतिं विशुद्धामचिराद्ददाति

ये नर्मदातोये स्नात्वा स्तोत्रमेतत् सततं पठन्ति, तेषामन्ते सरिदुत्तमा सा विशुद्धां गतिमचिराद्ददाति।

Verse 18

प्रातः समुत्थाय तथा शयानो यः कीर्तयेतानुदिनं स्तवं च । स मुक्तपापः सुविशुद्धदेहः समाश्रयं याति महेश्वरस्य

यः प्रातः समुत्थाय वा शयानो वा अनुदिनं स्तवं कीर्तयेत्, स मुक्तपापः सुविशुद्धदेहः महेश्वरस्य समाश्रयं याति।