Adhyaya 113

अस्मिन्नध्याये मārkaṇḍेयेन राजानं प्रति यात्राविधानरूपेण उपदेशः क्रियते। कोṭितीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तरं पवित्रं तीर्थं निरूप्यते, यत्र पूर्वं बहवो मुनयः परमां सिद्धिं प्रापुः—तस्मात् तद् ‘ऋषिकोṭि’ इति ख्यातम्। ततः तत्र त्रिविधं स्थाननिबद्धं पुण्यकारणं कथ्यते—(१) तीर्थस्नानं कृत्वा ब्राह्मणभोजनं; एकस्यापि ब्राह्मणस्य तृप्तिः ‘कोṭि’ब्राह्मणतृप्तिसमं फलम् इति पुण्यवृद्ध्या प्रशस्यते। (२) स्नानानन्तरं पितृदेवताः पूजयित्वा श्राद्धधर्मस्य तीर्थयात्रायां समन्वयः प्रदर्श्यते। (३) तत्र महादेवपूजनं कृत्वा वाजपेययागफलप्राप्तिः प्रतिज्ञायते। एवं कोṭितीर्थस्य माहात्म्यं—स्थानम्, कृत्यं, फलश्रुतिः—संक्षेपेण प्रतिष्ठाप्यते।