Adhyaya 112
मārkaṇḍeyaḥ rājānaṃ narmadāyāḥ uttarataṭe sthitaṃ Āṅgirasatīrthaṃ prati nirdiśati, yat sarvapāpavināśanaṃ sarvalokapāvanaṃ ca iti varṇayati। atha tasya tīrthasya kāraṇākhyānaṃ kathayati—vedavid brāhmaṇarṣiḥ aṅgirāḥ yugasya prārambhe putraprāptyarthaṃ dīrghāṃ tapasāṃ cakāra। sa triṣavaṇasnānaiḥ, nityadevatājapena, mahādevasya pūjanena, kṛcchra-cāndrāyaṇādibhiḥ niyamaiś ca samyag ārādhayāmāsa। dvādaśavarṣāṇi tapasyāṃ kṛtāyāṃ śivaḥ prasanno bhūtvā varaṃ dadau। aṅgirāḥ vedavidyāyuktaṃ, vinayācārasaṃpannaṃ, bahuśāstraviśāradaṃ, devānāṃ mantritulyam, sarvaiḥ pūjitaṃ ca putraṃ yācate। śaṅkaraḥ tathāstu iti dattvā bṛhaspatiṃ janayāmāsa। kṛtajñatāyāṃ aṅgirāḥ tatra śaṅkaraṃ sthāpayāmāsa। phalaśrutyā ucyate—tīrthe snānaṃ śivapūjanaṃ ca pāpān nāśayati, daridrāṇāṃ dhanaṃ, niḥsantānānāṃ santānaṃ dadāti, iṣṭakāmān pūrayati, bhaktaṃ ca rudralokaṃ nayati।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थमाङ्गिरसस्य तु । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापविनाशनम्
श्रीमार्कण्डेय उवाच—ततः, हे राजेन्द्र, उत्तरे नर्मदातटे स्थितं सर्वपापविनाशनं आङ्गिरसतीर्थं गच्छेत्।
Verse 2
पुरासीदङ्गिरानाम ब्राह्मणो वेदपारगः । पुत्रहेतोर्युगस्यादौ चचार विपुलं तपः
पुरा युगादौ वेदपारगः आङ्गिरा नाम ब्राह्मणः आसीत्; स पुत्रहेतोर्विपुलं तपश्चचार।
Verse 3
नित्यं त्रिषवणस्नायी जपन्देवं सनातनम् । पूजयंश्च महादेवं कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः
स नित्यं त्रिषवणस्नायी सनातनदेवं जपन्, महादेवं पूजयन्, कृच्छ्र-चान्द्रायणादि-व्रतानि समाचरन्।
Verse 4
द्वादशाब्दे ततः पूर्णे तुतोष परमेश्वरः । वरेण छन्दयामास द्विजमाङ्गिरसं वरम्
एवं द्वादशवर्षे पूर्णे परमेश्वरः तुतोष; स च वरेण श्रेष्ठं द्विजम् आङ्गिरसं प्रीतिमान् अकरोत्।
Verse 5
वव्रे स तु महादेवं पुत्रं पुत्रवतां वरम् । वेदविद्याव्रतस्नातं सर्वशास्त्रविशारदम्
स तु महादेवं वव्रे—पुत्रवतां वरं पुत्रं, वेदविद्याव्रतस्नातं सर्वशास्त्रविशारदं च।
Verse 6
देवानां मन्त्रिणं राजन् सर्वलोकेषु पूजितम् । ब्रह्मलक्ष्म्याः सदावासमक्षयं चाव्ययं सुतम्
राजन्, देवानां मन्त्रिणं सर्वलोकेषु पूजितं, ब्रह्मलक्ष्म्याः सदावासं, अक्षयं चाव्ययं पुत्रं मे देहि।
Verse 7
तथाभिलषितः पुत्रः सर्वविद्याविशारदः । भविष्यति न सन्देहश्चैवमुक्त्वा ययौ हरः
तथैव भविता पुत्रः सर्वविद्याविशारदः; न सन्देहः। इत्युक्त्वा हरः प्रययौ।
Verse 8
वरैरङ्गिरसश्चापि बृहस्पतिरजायत । यथाभिलषितः पुत्रो वेदवेदाङ्गपारगः
तैर्वरैरङ्गिरसः बृहस्पतिरजायत; यथाभिलषितः पुत्रो वेदवेदाङ्गपारगः।
Verse 9
जाते पुत्रेऽङ्गिरास्तत्र स्थापयामास शङ्करम् । हृष्टतुष्टमना भूत्वा जगामोत्तरपर्वतम्
जाते पुत्रे तत्राङ्गिराः शङ्करं स्थापयामास; हृष्टतुष्टमना भूत्वा जगामोत्तरपर्वतम्।
Verse 10
तत्र चाङ्गिरसे तीर्थे यः स्नात्वा पूजयेच्छिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकं स गच्छति
तत्राङ्गिरसे तीर्थे यः स्नात्वा शिवं पूजयेत्, स सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकं गच्छति।
Verse 11
अपुत्रो लभते पुत्रमधनो धनमाप्नुयात् । इच्छते यश्च यं कामं स तं लभति मानवः
अपुत्रोऽपि सुतं प्राप्नोति, निर्धनोऽपि धनं लभते। यं यं कामं मनुष्य इच्छति, स तमेव पुण्यप्रभावात् अवाप्नोति॥
Verse 112
। अध्याय
अध्यायः—इति अध्यायसमाप्तिसूचकः पाठखण्डः॥