Adhyaya 102
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 102

Adhyaya 102

अस्मिन्नध्याये मārkaṇḍeyo राजश्रवणाय उपदिशति यत् देवैः पूजिते शैवे मन्मथेश्वर-तीर्थे गमनस्य स्नानस्य च विधिः फल-क्रमश्च। केवलं स्नानं रक्षाकरं पुण्यप्रदं च कथ्यते; मनःशुद्ध्या सह स्नानं रात्र्येक-उपवासश्च महत्फलदः; त्रिरात्र-व्रतादयः क्रमशः अधिकतरं पुण्यम् आवहन्ति इति निरूप्यते। रात्रौ देवस्य पुरतः जागरणं, गीत-वाद्य-नृत्यादि भक्तिकर्माणि परमेś्वरं तुष्यन्ति इति निर्दिश्यते। मन्मथेश्वरः स्वर्गारोहणस्य सोपानमिव वर्ण्यते, कामोऽपि अत्र शुद्ध-भक्तिमार्गे नियोज्यते। सायाह्ने श्राद्धं दानं च, विशेषतः अन्नदानस्य प्रशंसा, तथा चैत्र-शुक्ल-त्रयोदश्यां गोदान-विधिः, रात्रि-जागरणे घृतदीप-प्रदीपनं च निर्दिष्टम्। अन्ते स्त्रीणां पुरुषाणां च समानं पुण्यफलम् इति समाप्यते।

Shlokas

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । मन्मथेशं ततो गच्छेत्सर्वदेवनमस्कृतम् । स्नानमात्रान्नरो राजन्यमलोकं न पश्यति

मार्कण्डेय उवाच—ततः सर्वदेवनमस्कृतं मन्मथेशं गच्छेत्। राजन्, तत्र स्नानमात्रेण नरः यमलोकं न पश्यति॥

Verse 2

अनपत्या या च नारी स्नायाद्वै पाण्डुनन्दन । पुत्रं सा लभते पार्थ सत्यसङ्घं दृढव्रतम्

अनपत्या या नारी तत्र स्नायात्, पाण्डुनन्दन पार्थ। सा सत्यसङ्घं दृढव्रतं पुत्रं लभते॥

Verse 3

तत्र स्नात्वा नरो राजञ्छुचिः प्रयतमानसः । उपोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत्

तत्र स्नात्वा नरो राजञ्छुचिः प्रयतमानसः । उपोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ॥

Verse 4

कामिकं तीर्थराजं तु तादृशं न भविष्यति । त्रिरात्रं कुरुते राजन्स गोलक्षफलं लभेत्

कामिकं तीर्थराजं तु तादृशं न भविष्यति । त्रिरात्रं कुरुते राजन्स गोलक्षफलं लभेत् ॥

Verse 5

तत्र नृत्यं प्रकर्तव्यं तुष्यते परमेश्वरः । गीतवादित्रनिर्घोषै रात्रौ जागरणेन च

तत्र नृत्यं प्रकर्तव्यं तुष्यते परमेश्वरः । गीतवादित्रनिर्घोषै रात्रौ जागरणेन च ॥

Verse 6

एरण्ड्यां च महादेवो दृष्टो मे मन्मथेश्वरः । किं समर्थो यमो रुष्टो भद्रो भद्राणि पश्यति

एरण्ड्यां च महादेवो दृष्टो मे मन्मथेश्वरः । किं समर्थो यमो रुष्टो भद्रो भद्राणि पश्यति ॥

Verse 7

कामेन स्थापितः शम्भुरेतस्मात्कामदो नृप । सोपानः स्वर्गमार्गस्य पृथिव्यां मन्मथेश्वरः

कामेन स्थापितः शम्भुरेतस्मात्कामदो नृप । सोपानः स्वर्गमार्गस्य पृथिव्यां मन्मथेश्वरः ॥

Verse 8

विशेषश्चात्र सन्ध्यायां श्राद्धदाने च भारत । अन्नदानेन राजेन्द्र कीर्तितं फलमुत्तमम्

भारत, अत्र सन्ध्याकाले श्राद्धदाने च विशेषोऽस्ति। राजेन्द्र, अन्नदानस्योत्तमं फलं अत्र कीर्तितम्॥

Verse 9

एतत्ते सर्वमाख्यातं तव भक्त्या तु भारत । पृथिव्यां सागरान्तायां प्रख्यातो मन्मथेश्वरः

भारत, तव भक्त्या सर्वमेतदाख्यातम्। सागरान्तायां पृथिव्यां मन्मथेश्वरः प्रख्यातः॥

Verse 10

गोदानं पाण्डवश्रेष्ठ त्रयोदश्यां प्रकारयेत् । चैत्रे मासि सिते पक्षे तत्र गत्वा जितेन्द्रियः

पाण्डवश्रेष्ठ, त्रयोदश्यां गोदानं प्रकारयेत्। चैत्रमासे सितपक्षे तत्र गत्वा जितेन्द्रियः॥

Verse 11

रात्रौ जागरणं कृत्वा देवस्याग्रे नृपोत्तम । दीपं भक्त्या घृतेनैव देवस्याग्रे निवेदयेत्

नृपोत्तम, देवस्याग्रे रात्रौ जागरणं कृत्वा। भक्त्या घृतदीपं देवस्याग्रे निवेदयेत्॥

Verse 12

स्त्र्यथ वा पुरुषो वापि सममेतत्फलं स्मृतम्

स्त्री वा पुरुषो वा—अस्य व्रतस्य समं फलं स्मृतम्॥

Verse 102

। अध्याय

इति अध्यायः समाप्तः।