Mantra 40
Rishi: Ṛgvedic Uṣas tradition; Vājasaneyī transmission.
Devata: Uṣas (Dawns).
Chandas: Tr̥ṣṭubh.
Samhita Patha (Devanagari)
अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्न उ॒षासो॑ वी॒रव॑ती॒: सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒तं दुहा॑ना वि॒श्वत॒: प्रपी॑ता यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः
Transliteration
áśvāvātīr gómatīr na uṣā́so vī́ravātīḥ sádam ucchantu bhadrā́ḥ | ghr̥táṁ dúhānā viśvátáḥ prá-pītā yūyáṁ pāta svastíbhíḥ sádā naḥ
Translation
अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुच्छन्तु भद्राः। घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः॥
Padapatha (Word Analysis)
अश्वा-वतीः । गो-मतीः । नः । उषासः । वीर-वतीः । सदम् । उच्छन्तु । भद्राः । घृतम् । दुहानाः । विश्वतः । प्र-पीताः । यूयम् । पात । स्वस्ति-भिः । सदा । नः
Word by Word
अश्वावतीःhaving horses
अश्वावतीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (प्रातिपदिक)
गोमतीःhaving cows
गोमतीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootगोमत् (प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
उषासःdawns
उषासः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
वीरवतीःhaving heroes/men (i.e., bringing valour/sons)
वीरवतीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवीरवत् (प्रातिपदिक)
सदम्always, continually
सदम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय)
उच्छन्तुmay they shine forth / arise
उच्छन्तु:
Kartā
TypeVerb
Rootउद्-√शा (शा/शाय्) → उच्छ (धातु-प्रयोगः)
भद्राःauspicious, благоприятные
भद्राः:
Kartā
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
दुहानाmilking, yielding
दुहाना:
Kartā
TypeParticiple
Root√दुह् (दुहँ प्रपूरणे/दोहने)
विश्वतःfrom all sides / everywhere
विश्वतः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootविश्वतस् (अव्यय)
प्रपीताhaving been drunk/imbibed; well-sipped (i.e., refreshing)
प्रपीता:
Kartā
TypeParticiple
Rootप्र-√पा (पा पाने) / √पी (पी पाने) — क्त (भूतकृदन्त)
यूयम्you (plural)
यूयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पातprotect / guard
पात:
Kartā
TypeVerb
Root√पा (पा रक्षणे/पाने)
स्वस्तिभिःwith well-being, with blessings
स्वस्तिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Entities Mentioned
U
Uṣas (Dawns)S
Svasti (Welfare/Blessing)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes