Adhyaya 31 Mantra 10 - Shukla Yajurveda | Sanskrit | Vedapath

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 31, Mantra 10

Rishi: Puruṣa-sūkta tradition

Devata: Puruṣa / Prajāpati

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यत्पुरु॑षं॒ व्यद॑धुः कति॒धा व्य॑कल्पयन् । मुखं॒ किम॑स्यासी॒त् किं बा॒हू किमू॒रू पादा॑ उच्येते

Transliteration

yát púruṣaṃ vyádadhuḥ katidhā́ vyàkalpayan | múkhaṃ kím asyāsīt kíṃ bāhū́ kím ūrū́ pā́dā ucyete

Translation

यत्पुरुषं व्यदधुः कतिधा व्यकल्पयन्। मुखं किमस्यासीत् किं बाहू किमूरू पादा उच्येते॥

Padapatha (Word Analysis)

यत् । पुरुषम् । वि । अदधुः । कति-धा । वि । अकल्पयन् । मुखम् । किम् । अस्य । आसीत् । किम् । बाहू । किम् । ऊरू । पादाः । उच्येते

Word by Word

यत्which (that)

पुरुषम्the Person (Puruṣa)

विapart, asunder, in division

अदधुःthey placed/arranged (set)

कतिhow many

धाin ways/parts

विdistinctly, separately

अकल्पयन्they arranged/formed

मुखम्mouth

किम्what?

अस्यof him (of that Puruṣa)

आसीत्was

किम्what?

बाहू(his) two arms

किम्what?

ऊरू(his) two thighs

पादाःfeet

उच्येतेare called/are spoken of

Entities Mentioned

Puruṣa

Prajāpati

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes