Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 22

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Brahman (sacred power/Brahman-priest), Parjanya (rain), and rāṣṭra as the ritual object
Chandas: Prose-yajus (benedictory catalogue)

आ ब्रह्म॑न् ब्राह्म॒णो ब्र॑ह्मवर्च॒सी जा॑यता॒मा रा॒ष्ट्रे रा॑ज॒न्यः शूर॑ इष॒व्योऽतिव्या॒धी म॑हार॒थो जा॑यतां॒ दोग्ध्री॑ धे॒नुर्वोढा॑न॒ड्वाना॒शुः सप्ति॒: पुर॑न्धि॒र्योषा॑ जि॒ष्णू र॑थे॒ष्ठाः स॒भेयो॒ युवास्य यज॑मानस्य वी॒रो जा॑यतां॒ निका॒मे-नि॑कामे नः प॒र्जन्यो॑ वर्षतु॒ फल॑वत्यो न॒ ओष॑धयः पच्यन्तां योगक्षे॒मो न॑: कल्पताम्

ā́ brahman brāhmaṇó brahmavarcásī jāyatām ā́ rāṣṭré rājanyáḥ śū́ra iṣavyò’tivyādhī mahārathó jāyatāṃ dógdhrī dhenúr vóḍhā’naḍvān āśúḥ saptíḥ purándhir yóṣā jiṣṇúr ratheṣṭhā́ḥ sabhéyo yúvā’sya yájamānasya vīró jāyatāṃ nikā́me-nikā́me naḥ párjanyo varṣatu phálavatyo na óṣadhayaḥ pacyantāṃ yogakṣemó naḥ kalpatām

आ ब्रह्मन् ब्राह्मणो ब्रह्मवर्चसी जायताम्। आ राष्ट्रे राजन्यः शूर इषव्योऽतिव्याधी महारथो जायताम्। दोग्ध्री धेनुर्वोढा नड्वानाशुः सप्तिः। पुरन्धिर्योषा। जिष्णू रथेष्ठाः सभेयो युवास्य यजमानस्य वीरो जायताम्। निका॒मे-निकामे नः पर्जन्यो वर्षतु। फलवत्यो न ओषधयः पच्यन्ताम्। योगक्षेमो नः कल्पताम्।

आ । ब्रह्मन् । ब्राह्मणः । ब्रह्मवर्चसी । जायताम् । आ । राष्ट्रे । राजन्यः । शूरः । इषव्यः । अतिव्याधी । महारथः । जायताम् । दोग्ध्री । धेनुः । वोढा । अनड्वान् । आशुः । सप्तिः । पुरन्धिः । योषा । जिष्णुः । रथेष्ठाः । सभेयः । युवा । अस्य । यजमानस्य । वीरः । जायताम् । निकामे-निकामे । नः । पर्जन्यः । वर्षतु । फलवत्यः । नः । ओषधयः । पच्यन्ताम् । योगक्षेमः । नः । कल्पताम्

hither; forth (invocatory particle)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
ब्रह्मन्O Brahman (sacred power / priestly principle)
ब्रह्मन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
ब्राह्मणःa Brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
ब्रह्मवर्चसीendowed with sacred lustre (brahmic splendour)
ब्रह्मवर्चसी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootब्रह्मवर्चस् (प्रातिपदिक)
जायताम्let (him) be born / arise
जायताम्:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
hither; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
राष्ट्रेin the realm/kingdom
राष्ट्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
राजन्यःa Kṣatriya (royal man)
राजन्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन्य (प्रातिपदिक)
शूरःheroic
शूरः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
इषव्यःskilled with arrows (archer)
इषव्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootइषव्य (प्रातिपदिक)
अतिव्याधीa great piercer/smiting warrior
अतिव्याधी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअतिव्याधिन् (प्रातिपदिक)
महारथःa great chariot-warrior
महारथः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहारथ (प्रातिपदिक)
जायताम्let (him) be born
जायताम्:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
दोग्ध्रीa milker (woman who milks)
दोग्ध्री:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदोग्ध्री (प्रातिपदिक; √दुह् कर्तृवाचक)
धेनुःa milch-cow
धेनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
वोढाa carrier/draught-animal (bearer)
वोढा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवोढृ (प्रातिपदिक; √वह् कर्तृवाचक)
अनड्वान्a bull/ox
अनड्वान्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअनडुह्/अनड्वाह् (प्रातिपदिक)
आशुःswift
आशुः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
सप्तिःa steed (swift horse)
सप्तिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसप्ति (प्रातिपदिक)
पुरन्धिःa capable housewife / bountiful woman
पुरन्धिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुरन्धि (प्रातिपदिक)
योषाa woman
योषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
जिष्णुःvictorious
जिष्णुः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootजिष्णु (प्रातिपदिक)
रथेष्ठाःstanding firm on the chariot / excellent in chariot-fighting
रथेष्ठाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootरथेष्ठ (प्रातिपदिक)
सभेयःfit for the assembly; worthy in council
सभेयः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसभेय (प्रातिपदिक)
युवाa youth
युवा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
वीरःa hero/son
वीरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
जायताम्let (him) be born
जायताम्:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
निकामेin (each) desire; as desired
निकामे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनिकाम (प्रातिपदिक)
निकामेin every desire
निकामे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनिकाम (प्रातिपदिक)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पर्जन्यःParjanya (rain-god); rain-cloud
पर्जन्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
वर्षतुlet (him/it) rain
वर्षतु:
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
फलवत्यःfruitful
फलवत्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootफलवत् (प्रातिपदिक)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओषधयःplants; herbs; crops
ओषधयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
पच्यन्ताम्let them ripen/mature
पच्यन्ताम्:
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
योगक्षेमःwelfare and security (acquisition & preservation)
योगक्षेमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयोगक्षेम (प्रातिपदिक)
नःfor us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कल्पताम्let it be fit/come to be; be accomplished
कल्पताम्:
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
B
Brahman (sacred power / Brahman-priest principle)
P
Parjanya
R
Rāṣṭra (the realm/polity as ritual object)