Mantra 77
Rishi: RV narrative stratum; Śukla-Yajurveda transmission under Yājñavalkya lineage.
Devata: Aśvins, Indra, Sarasvatī.
Chandas: RV-style; likely Triṣṭubh with extended cadence.
Samhita Patha (Devanagari)
पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑व॒श्विनो॒भेन्द्रा॒वथु॒: काव्यै॑र्द॒ᳪसना॑भिः ।यत्सु॒रामं॒ व्यपि॑ब॒: शची॑भि॒: सर॑स्वती त्वा मघवन्नभिष्णक्
Transliteration
putrám iva pitarāv aśvinó bhéndrāv athuḥ kāvyáir dáṃsanābhiḥ | yát surā́maṃ vy àpibaḥ śacī́bhiḥ | sárasvatī tvā maghavann abhiṣṇak
Translation
यथा पितरौ पुत्रमिव सहायेताम्, तथा हे इन्द्र, अश्विनौ उभौ काव्यैः दंसनाभिश्च त्वामवथुः। यदा त्वं शचीभिः सुराम् अपिबः, तदा हे मघवन्, सरस्वती त्वामभिष्णक् (अभ्यधारयत्)।
Padapatha (Word Analysis)
पुत्रम्-इव । पितरौ । अश्विनौ । भे । इन्द्र । अवथुः । काव्यैः । दंसनाभिः । यत् । सुराम् । वि । अपिबः । शचीभिः । सरस्वती । त्वा । मघवन् । अभिष्णक्
Word by Word
पुत्रम्son (as object)
पुत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
पितरौthe two parents / the two fathers
पितरौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
भेन्द्रौand the two Indras (dual epithet)
भेन्द्रौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभ + इन्द्र (प्रातिपदिक)
अथुःthey helped / favoured
अथुः:
—
TypeVerb
Rootअथु (धातु: अथु/अथ् ‘to help, to favour’)
काव्यैःwith poetic (means), with hymns
काव्यैः:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
दंसनाभिःwith wondrous powers / acts
दंसनाभिः:
करण
TypeNoun
Rootदंसना (प्रातिपदिक)
यत्which (that)
यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुरामम्the well-pressed Soma / good liquor
सुरामम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसुराम (प्रातिपदिक)
विapart, forth (intensifier with verb)
वि:
—
TypeIndeclinable (prefix/preverb)
Rootवि
अपिबःyou drank
अपिबः:
—
TypeVerb
Rootपा (धातु: पा ‘to drink’)
शचीभिःwith powers, with mights
शचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)
अभिष्णक्pressed upon / encompassed / aided (you)
अभिष्णक्:
—
TypeVerb
Rootअभि-ष्णक् (धातु/कृदन्त-प्रयोग; ‘to strike/press upon, to beset’ वैदिक)
Entities Mentioned
A
AśvinsI
IndraS
SarasvatīRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes