Adhyaya 19 Mantra 79 - Shukla Yajurveda | Sanskrit | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 79

Rishi: Prajāpati (narrative agent)

Devata: Indra (indriya), Soma (as substance/deity)

Chandas: Mixed; Triṣṭubh-like cadence in the opening, with formulaic continuation

Samhita Patha (Devanagari)

दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रस॑ᳪ शु॒क्रेण॑ शु॒क्रं व्य॑पिबत् पय॒: सोमं॑ प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यं वि॒पान॑ᳪ शु॒क्रमन्ध॑स॒ इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यमि॒दं पयो॒ऽमृतं॒ मधु॑

Transliteration

dṛṣṭvā parisrutó rásaṃ śukréṇa śukráṃ vyàpibat páyaḥ sómaṃ prajā́patiḥ | ṛténa satyám indriyáṃ vipā́naṃ śukrám ándhasa índrasyendriyám idáṃ páyo 'mṛ́taṃ mádhu

Translation

दृष्ट्वा परिस्रुतो रसँ शुक्रेण शुक्रं व्यपिबत् पयः सोमं प्रजापतिः । ऋतेन सत्यं इन्द्रियं विपानँ शुक्रमन्धसः इन्द्रस्येन्द्रियमिदं पयोऽमृतं मधु ।

Padapatha (Word Analysis)

दृ॒ष्ट्वा । प॒रि॒स्रुतः॑ । रस॑म् । शु॒क्रेण॑ । शु॒क्रम् । वि॒-अपि॑बत् । पयः॑ । सोम॑म् । प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ । स॒त्यम् । इ॒न्द्रि॒यम् । वि॒पान॑म् । शु॒क्रम् । अन्ध॑सः । इन्द्र॑स्य । इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒दम् । पयः॑ । अ॒मृत॑म् । मधु॑

Word by Word

दृष्ट्वाhaving seen

परिस्रुतःhaving flowed around; well-filtered

रसम्juice, sap (Soma-juice)

शुक्रेणwith the bright/pure (one); with brightness

शुक्रम्the bright/pure (drink)

व्यपिबत्drank

पयःmilk; nourishing drink

सोमम्Soma

प्रजापतिःPrajāpati

ऋतेनby ṛta (cosmic order)

सत्यम्truth

इन्द्रियम्vital power; strength

विपानम्(the) drinking/draught; drink

शुक्रम्bright, pure

अन्धसःof the Soma-juice; of the pressed drink

इन्द्रस्यof Indra

इन्द्रियम्strength; vital power

इदम्this

पयःmilk; nourishing drink

अमृतम्immortal (drink); nectar

मधुhoney; sweetness

Entities Mentioned

Prajāpati

Indra

Soma

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes