Adhyaya 18 Mantra 40 - Shukla Yajurveda | Sanskrit | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 40

Rishi: Yājñavalkya-tradition

Devata: Candramas as Gandharva; Nakṣatras as Apsarases (Bhekura-name)

Chandas: Yajus

Samhita Patha (Devanagari)

सु॒षु॒म्णः सूर्य॑रश्मिश्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्यप्स॒रसो॑ भे॒कुर॑यो॒ नाम॑ । स न॑ इ॒दं ब्रह्म॑ क्ष॒त्रं पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒ वाट् ताभ्य॒: स्वाहा॑

Transliteration

suṣúmṇaḥ sū́rya-raśmíś candrámā gandharvás tásya nákṣatrāṇy apsáraso bhekúrayō nā́ma | sá na idáṁ bráhma kṣatráṁ pātu tásmai svā́hā vā́ṭ tā́bhyaḥ svā́hā

Translation

सुषुम्णः सूर्यरश्मिः; चन्द्रमा गन्धर्वः। तस्य नक्षत्राणि अप्सरसः ‘भेकुरयः’ नाम। स न इदं ब्रह्म क्षत्रं च पातु। तस्मै स्वाहा। वाट्। ताभ्यः स्वाहा।

Padapatha (Word Analysis)

सु॒षु॒म्णः । सूर्य॑-रश्मिः । च॒न्द्रमा॑ । गन्ध॒र्वः । तस्य॑ । नक्ष॑त्राणि । अ॒प्स॒रसः॑ । भे॒कुर॑यः । नाम॑ । सः । नः॑ । इ॒दम् । ब्रह्म॑ । क्ष॒त्रम् । पा॒तु॒ । तस्मै॑ । स्वाहा॑ । वाट् । ताभ्यः॑ । स्वाहा॑

Word by Word

सुṣुम्णःSuṣumṇa (a divine being/name)

सूर्यरश्मिःthe sun-ray

चन्द्रमाthe Moon

गन्धर्वःthe Gandharva

तस्यof him/of that

नक्षत्राणिthe lunar mansions/stars

अप्सरसःthe Apsarases

भेकुरयःthe Bhēkurayas (a class of beings)

नामby name / named

सःhe/that (one)

नःour/of us

इदम्this

ब्रह्मbrahman; sacred power/priesthood

क्षत्रम्kṣatra; royal power/warrior rule

पातुmay (he) protect

तस्मैto him/to that (deity)

स्वाहाsvāhā (offering-call)

वाट्vāṭ (Vedic exclamation/ritual call)

ताभ्यःto them (fem.)

स्वाहाsvāhā

Entities Mentioned

Sūrya-raśmi (benign sun-ray)

Candramas (Moon) as Gandharva

Nakṣatrāṇi as Apsarases (Bhekuras)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes