Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 41

Rishi: Deva-jaya anuvāka tradition
Devata: Indra-Varuṇa-Ādityas-Maruts (collective deva-host)
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्यानां॑ म॒रुता॒ᳪ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसां भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒मुद॑स्थात्

índrasya vṛ́ṣṇo váruṇasya rā́jña ādityā́nāṃ marútāṃ śárdha ugrám | mahā́manasāṃ bhuvanacyavā́nāṃ ghóṣo devā́nāṃ jáyatām úd asthāt ||

इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतां शर्ध उग्रम् । महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयतामुदस्थात् ॥

इन्द्रस्य । वृष्ण: । वरुणस्य । राज्ञ: । आदित्यानाम् । मरुताम् । शर्ध: । उग्रम् । महा-मनसाम् । भुवन-च्यवानाम् । घोष: । देवानाम् । जयताम् । उद-अस्थात्

इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र
वृष्णःof the bull/virile one
वृष्णः:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवृषन्
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवरुण
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootराजन्
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआदित्य
मरुताम्of the Maruts
मरुताम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमरुत्
शर्धःthe troop/host
शर्धः:
कर्तृ (उदस्थात् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशर्ध
उग्रम्fierce, formidable
उग्रम्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootउग्र
महामनसाम्of the great-minded
महामनसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहामनस् (महा + मनस्)
भुवनच्यवानाम्of those who set the worlds in motion / world-shaking
भुवनच्यवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootभुवनच्यव (भुवन + च्यव) [समास-प्रातिपदिक]
घोषःthe shout, acclaim
घोषः:
कर्तृ (उदस्थात् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootघोष
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव
जयताम्may (they) be victorious / let (them) win
जयताम्:
(आशीः/विधि) — कर्तृ-सम्बन्धः देवानाम्
TypeVerb
Rootजि
उदस्थात्arose, stood up, sprang forth
उदस्थात्:
क्रिया (कर्तृ: घोषः/शर्धः)
TypeVerb
Rootउद्-स्था
I
Indra (Vṛṣan, ‘the Bull’)
V
Varuṇa (Rājan, ‘the King’)
Ā
Ādityas
M
Maruts (ugra śardha, ‘fierce host’)