Mantra 45
Rishi: As above: Ṛgvedic Agni-hymn lineage (not uniquely fixed here).
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (approximate)
Samhita Patha (Devanagari)
अधा॒ ह्य॒ग्ने॒ क्रतो॑र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीरृ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑
Transliteration
adhā́ hí agne krátor bhadrásya dákṣasya sādhóḥ | rathī́r ṛtásya bṛható babhū́tha ||
Translation
अथ ह्यग्ने क्रतोर्भद्रस्य दक्षस्य साधोः । रथीरृतस्य बृहतो बभूथ ॥
Padapatha (Word Analysis)
अध । हि । अग्ने । क्रतोः । भद्रस्य । दक्षस्य । साधोः । रथीः । ऋतस्य । बृहतः । बभूथ ।
Word by Word
अधाthen, thereafter
अधा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधा (अव्यय)
हिindeed, for
हि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
क्रतोःof resolve/insight (kratu)
क्रतोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
भद्रस्यof the auspicious
भद्रस्य:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
दक्षस्यof skill/ability (dakṣa)
दक्षस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
साधोःof the good/right
साधोः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
रथीःcharioteer, rider
रथीः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
बृहतोof the great
बृहतो:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
बभूथyou have become / you became
बभूथ:
Kartā
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Entities Mentioned
A
AgniṚ
Ṛta (cosmic order)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes