Mantra 34

Rishi: Agnicayana mantra tradition (Śukla YV)

Devata: Agni Jātavedas

Chandas: Triṣṭubh (with explicit mention of multiple metres as ritual instruments)

Samhita Patha (Devanagari)

ध्रु॒वाऽसि॑ ध॒रुणे॒तो ज॑ज्ञे प्रथ॒ममे॒भ्यो योनि॑भ्यो॒ अधि॑ जा॒तवे॑दा: । स गा॑य॒त्र्या त्रि॒ष्टुभा॑ऽनु॒ष्टुभा॑ च दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन्

Transliteration

dhrúvā́si dharuṇéto jajñe prathamám ebhyó yónibhyó ádhi jātávedāḥ | sá gā́yatr̄yā́ triṣṭúbhā́ ’nuṣṭúbhā́ ca devébhyo havyáṃ vahatu prajā́nann

Translation

ध्रुवाऽसि, धारणेतोऽसि; अतो जातवेदाः प्रथमोऽभ्यो योनिभ्योऽधि जज्ञे। स गायत्या त्रिष्टुभाऽनुष्टुभा च छन्दोभिः प्रजानन् देवेभ्यो हव्यं वहतु।

Padapatha (Word Analysis)

ध्रु॒वा । असि॑ । ध॒रुणा । इतः । ज॑ज्ञे । प्रथ॒मम् । ए॒भ्यः । योनि॑भ्यः । अधि॑ । जा॒तवे॑दाः । सः । गा॑य॒त्र्या । त्रि॒ष्टुभा॑ । अनु॒ष्टुभा॑ । च । दे॒वेभ्यः॑ । ह॒व्यम् । व॑हतु । प्र॒जा॒नन्

Word by Word

ध्रुवाfirm, fixed

असिyou are

धरुणेतःfrom the support/firm foundation

जज्ञेwas born / came into being

प्रथमम्first

एभ्यःfrom these

योनिभ्यःfrom the wombs / sources

अधिupon, over

जातवेदाःJātavedas (Agni)

सःhe

गायत्र्याby/with the Gāyatrī (metre)

त्रिष्टुभाby/with the Triṣṭubh (metre)

अनुष्टुभाby/with the Anuṣṭubh (metre)

चand

देवेभ्यःto the gods

हव्यम्the oblation

वहतुlet him carry

प्रजानन्knowing, being aware

Entities Mentioned

Agni Jātavedas

Devas (Viśve Devāḥ)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes