अन्धकादिदैत्ययुद्धे वीरकविजयः — Vīraka’s Victory over Andhaka’s Forces

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । गतस्ततो मत्तगजेन्द्रगामी पीत्वा सुरां घूर्णितलोचनश्च । महानुभावो बहुसैन्ययुक्तः प्रचंडवीरो वरवीरयायी

सनत्कुमार उवाच । ततः स मत्तगजेन्द्रगामी सुरां पीत्वा घूर्णितलोचनः । महानुभावो बहुसैन्ययुक्तः प्रचण्डवीरो वरवीरयायी ॥

Verse 2

ददर्श दैत्यः स्मरबाणविद्धो गुहां ततो वीरकरुद्धमार्गाम् । स्निग्धं यथा वीक्ष्य पतंगसंज्ञः दशाप्रदीपं च कृमिर्ह्युपेत्य

ततो दैत्यः स्मरबाणविद्धो गुहां ददर्श वीरकरुद्धमार्गाम् । स्निग्धं यथा वीक्ष्य पतङ्गसंज्ञो दशाप्रदीपं कृमिरिवोपेत्य ॥

Verse 3

तथा प्रदर्श्याशु पुनः पुनश्च संपीड्यमानोपि स वीरकेण । बभूव कामाग्निसुदग्धदेहोंऽधको महादैत्यपतिः स मूढः

तथा प्रदर्श्याशु पुनः पुनश्च संपीड्यमानोऽपि स वीरकेण । बभूव कामाग्निसुदग्धदेहोऽन्धको महादैत्यपतिः स मूढः ॥

Verse 4

पाषाणवृक्षाशनितोयवह्निभुजंगशस्त्रास्त्रविभीषिकाभिः । संपीडितोऽसौ न पुनः प्रपीड्यः पृष्टश्च कस्त्वं समुपागतोसि

पाषाणवृक्षाशनितोयवह्निभुजङ्गशस्त्रास्त्रविभीषिकाभिः स संपीडितोऽपि पुनर्न प्रपीड्यः। ततः पृष्टवान्—कस्त्वं, समुपागतोऽसि?

Verse 5

निशम्य तद्गां स्वमतं स तस्मै चकार युद्धं स तु वीरकेण । मुहूर्तमाश्चर्यवदप्रमेयं संख्ये जितो वीरतरेण दैत्यः

तद्वाक्यं स्वनिश्चयं च निशम्य स तस्मै प्रतियुद्धं चकार; वीरकश्च वीर्यवान् समरे युयुधे। मुहूर्तं तद् युद्धमाश्चर्यरूपम् अप्रमेयं बभूव; अन्ते तु संख्ये वीरतरेण वीरकेण दैत्यो जितः।

Verse 6

ततस्तु संग्रामशिरो विहाय क्षुत्क्षामकंठस्तृषितो गतोऽभूत् । चूर्णीकृते खड्गवरे च खिन्ने पलायमानो गतविस्मयः सः

ततः स संग्रामशिरो विहाय क्षुत्क्षामकण्ठस्तृषितोऽपगच्छत्। खड्गवरे चूर्णीकृते च खिन्नः पलायमानो गतविस्मयः सः।

Verse 7

चक्रुस्तदाजिं सह वीरकेण प्रह्लादमुख्या दितिजप्रधानाः । लज्जांकुशाकृष्टधियो बभूवुस्सुदारुणाः शस्त्रशतैरनेकैः

तदा प्रह्लादमुख्या दितिजप्रधानाः वीरकेण सह तामाजिं चक्रुः। लज्जाङ्कुशाकृष्टधियोऽतिदारुणा बभूवुः शस्त्रशतैरनेकैः।

Verse 8

विरोचनस्तत्र चकार युद्धं बलिश्च बाणश्च सहस्रबाहुः । भजिः कुजंभस्त्वथ शंबरश्च वृत्रादयश्चाप्यथ वीर्यवंतः

तत्र विरोचनः समरे युयुधे; बलिश्च सहस्रबाहुर्बाणश्च। भजिः कुजम्भः शम्बरश्च, वृत्रादयश्चापि महावीर्यवन्तो युयुधिरे।

Verse 9

ते युद्ध्यमाना विजिताः समंताद्द्विधाकृता वै गणवीरकेण । शेषे हतानां बहुदानवानामुक्तं जयत्येव हि सिद्धसंघैः

ते युद्ध्यमाना गणवीरकेण समन्ताद् विजिताः द्विधाकृता अभवन्; बहुदानवेषु हतेषु शेषमात्रे स्थिते सिद्धसङ्घैः ‘जयति जयति’ इत्युक्तम्।

Verse 10

भेरुंडजानाभिनयप्रवृत्ते मेदोवसामांससुपूयमध्ये । क्रव्यादसंघातसमाकुले तु भयंकरे शोणितकर्दमे तु

तत्र भैरवभेरुण्डजनाभिनयप्रवृत्ते मेदोवसामांससुपूयमध्ये । क्रव्यादसंघातसमाकुले तु भयङ्करे शोणितकर्दमे तु ॥

Verse 11

भग्नैस्तु दैत्यैर्भगवान् पिनाकी व्रतं महापाशुपतं सुघोरम् । प्रियेः मया यत्कृतपूर्वमासीद्दाक्षायणीं प्राह सुसांत्वयित्वा

भग्नैस्तु दैत्यैर्भगवान् पिनाकी व्रतं महापाशुपतं सुघोरम् । प्रिये मया यत्कृतपूर्वमासीद्दाक्षायणीं प्राह सुसान्त्वयित्वा ॥

Verse 12

शिव उवाच । तस्माद्बलं यन्मम तत्प्रणष्टं मर्त्यैरमर्त्यस्य यतः प्रपातः । पुण्यक्षयाही ग्रह एव जातो दिवानिशं देवि तव प्रसंगात्

शिव उवाच । तस्माद्बलं यन्मम तत्प्रणष्टं मर्त्यैरमर्त्यस्य यतः प्रपातः । पुण्यक्षयाही ग्रह एव जातो दिवानिशं देवि तव प्रसङ्गात् ॥

Verse 13

उत्पाद्य दिव्यं परमाद्भुतं तु पुनर्वरं घोरतरं च गत्वा । तस्माद्व्रतं घोरतरं चरामि सुनिर्भयः सुन्दरि वै विशोका

उत्पाद्य दिव्यं परमाद्भुतं तु पुनर्वरं घोरतरं च गत्वा । तस्माद्व्रतं घोरतरं चरामि सुनिर्भयः सुन्दरि वै विशोका ॥

Verse 14

सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं महात्मा उपाद्य घोषं शनकैश्चकार । स तत्र गत्वा व्रतमुग्रदीप्तो गतो वनं पुण्यतमं सुघोरम्

सनत्कुमार उवाच— एतावदुक्त्वा स महात्मा शनकैः घोषं समुपादाय चकार। ततः स तत्र गत्वा, उग्रदीप्तव्रतः, पुण्यतमं सुघोरं वनं जगाम।

Verse 15

चर्तुं हि शक्यं तु सुरासुरैर्यत्र तादृशं वर्षसहस्रमात्रम् । सा पार्वती मंदरपर्वतस्था प्रतीक्ष्यमाणागमनं भवस्य

यत्र सुरासुरैरपि वर्षसहस्रमात्रं चरितुं स्थातुं च शक्यते, तादृशे स्थाने। सा पार्वती मन्दरपर्वतस्था भवस्यागमनं प्रतीक्षमाणा तस्थौ।

Verse 16

पतिव्रता शीलगुणोपपन्ना एकाकिनी नित्यमथो विभीता । गुहांतरे दुःखपरा बभूव संरक्षिता सा सुतवीरकेण

पतिव्रता शीलगुणसम्पन्ना सा एकाकिनी नित्यं भयाकुला । गुहान्तरे दुःखपरायणा बभूव, सुतवीरकेण वीरपुत्रेण सा तत्र संरक्षिता ॥

Verse 17

ततस्स दैत्यो वरदानमत्तस्तैर्योधमुख्यैस्सहितो गुहां ताम् । विभिन्नधैर्यः पुनराजगाम शिलीमुखैर्मारसमुद्भवैश्च

ततः स दैत्यो वरदानमत्तः तैः योधमुख्यैः सहितो गुहां ताम् । शिलीमुखैर्मारसमुद्भवैश्च विद्धधैर्यः पुनराजगाम ॥

Verse 18

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं हित्वा तदा भोजनपाननिद्राः । रात्रिं दिवं पंचशतानि पंच क्रुद्धस्स सैन्यैस्सह वीरकेण

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं हित्वा तदा भोजनपाननिद्राः । रात्रिं दिवं पञ्चशतानि पञ्च क्रुद्धः स सैन्यैः सह वीरकेण ॥

Verse 19

खड्गैस्सकुंतैस्सह भिंदिपालर्गदाभुशुंडीभिरथो प्रकांडैः । शिलीमुखैरर्द्धशशीभिरुग्रैर्वितस्तिभिः कूर्ममुखैर्ज्वलद्भिः

खड्गैस्सकुंतैस्सह भिंदिपालर्गदाभुशुंडीभिरथो प्रकांडैः । शिलीमुखैरर्द्धशशीभिरुग्रैर्वितस्तिभिः कूर्ममुखैर्ज्वलद्भिः

Verse 20

नाराचमुख्यै निशितैश्च शूलैः परश्वधैस्तोमरमुद्गरैश्च । खड्गैर्गुडैः पर्वतपादपैश्च दिव्यैरथास्त्रैररपि दैत्यसंघैः

नाराचमुख्यै निशितैश्च शूलैः परश्वधैस्तोमरमुद्गरैश्च । खड्गैर्गुडैः पर्वतपादपैश्च दिव्यैरथास्त्रैररपि दैत्यसंघैः

Verse 21

न दीधितिर्भिन्नतनुः पपात द्वारं गुहाया पिहितं समस्तम् । तैरायुधैर्दैत्यभुजप्रयुक्तैर्गुहामुखे मूर्छित एव पश्चात्

न दीधितिर्भिन्नतनुः पपात द्वारं गुहाया पिहितं समस्तम् । तैरायुधैर्दैत्यभुजप्रयुक्तैर्गुहामुखे मूर्छित एव पश्चात्

Verse 22

आच्छादितं वीरकमस्त्रजालैर्दैत्यैश्च सर्वैस्तु मुहूर्तमात्रम् । अपावृतं कर्तुमशक्यमासीन्निरीक्ष्य देवी दितिजान् सुघोरान्

दैत्यैः सर्वैः समन्तात् अस्त्रजालैः स वीरः मुहूर्तमात्रं समाच्छादितः। तान् सुघोरान् दितिजान् निरीक्ष्य देवी तदाच्छादनम् अपावर्तयितुं नाशक्नोत्॥

Verse 23

भयेन सस्मार पितामहं तु देवी सखीभिस्सहिता च विष्णुम् । सैन्यं च मद्वीरवरस्य सर्वं सस्मारयामास गुहांतरस्था

भयाकुला देवी सखीभिः सह गुहान्तःस्थिता पितामहं विष्णुं च सस्मार। मद्वीरवरस्य सर्वं सैन्यं च समाह्वानयामास॥

Verse 24

ब्रह्मा तया संस्मृतमात्र एव स्त्रीरूपधारी भगवांश्च विष्णुः । इन्द्रश्च सर्वेः सह सैन्यकैश्च स्त्रीरूपमास्थाय समागतास्ते

ब्रह्मा तया संस्मृतमात्र एव स्त्रीरूपधारी भगवांश्च विष्णुः। इन्द्रश्च सर्वैः सह सैन्यकैश्च स्त्रीरूपमास्थाय समागतास्ते॥

Verse 25

भूत्वा स्त्रियस्ते विविशुस्तदानीं मुनीन्द्रसंघाश्च महानुभावाः । सिद्धाश्च नागास्त्वथ गुह्यकाश्च गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्याः

भूत्वा स्त्रियस्ते विविशुस्तदानीं मुनीन्द्रसंघाश्च महानुभावाः। सिद्धाश्च नागास्त्वथ गुह्यकाश्च गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्याः॥

Verse 26

यस्मात्सुराज्य सनसंस्थितानामंतः पुरे संगमनं विरुद्धम् । ततस्सहस्राणि नितंबिनीनामनंतसंख्यान्यपि दर्शयंत्यः

यस्मात्सुराज्यसनसंस्थितानामन्तःपुरे संगमनं विरुद्धम्। ततः सहस्राणि नितम्बिनीनामनन्तसंख्यान्यपि दर्शयन्त्यः॥

Verse 27

रूपाणि दिव्यानि महाद्भुतानि गौर्ये गुहायां तु सवीरकार्यैः । स्त्रियः प्रहृष्टा गिरिराजकन्या गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्या

गौर्याः गुहायां सवीरकार्यैः दिव्यानि महाद्भुतानि रूपाणि प्रादुरभवन्। हृष्टहृदया स्त्रियः गिरिराजकन्या पार्वती च गुहान्तःकक्षं पुनः प्रविविशुः॥

Verse 28

स्त्रीभिस्सहस्रैश्च शतैरनेकैर्नेदुश्च कल्पांतरमेघघोषाः । भेर्य्यश्च संग्रामजयप्रदास्तु ध्मातास्सुशंखाः सुनितम्बिनीभिः

सहस्रैः स्त्रीभिः शतैश्च बहुभिः कल्पान्तमेघघोषा इव नादाः समभवन्। जयप्रदा भेर्यः प्राहन्यन्त, सുനितम्बिनीभिः सुशङ्खाश्च ध्माताः॥

Verse 29

मूर्छां विहायाद्भुत चंडवीर्यस्स वीरको वै पुरतः स्थितस्तु । प्रगृह्य शस्त्राणि महारथानां तैरेव शस्त्रैर्दितिजं जघान

मूर्छां विहाय स वीरकः अद्भुतचण्डवीर्यः पुरतः स्थिरः स्थितः। महारथानां शस्त्राणि प्रगृह्य तैरेव शस्त्रैर्दितिजं जघान॥

Verse 30

ब्राह्मी ततो दंड करा विरुद्धा गौरी तदा क्रोधपरीतचेताः । नारायणी शंखगदासुचक्रधनुर्द्धरा पूरितबाहुदंडा

ततो ब्राह्मी दण्डकरा विरुद्धा स्थितवती। तदा गौरी क्रोधपरीतचेता नारायणीभूत्वा शङ्खगदासिचक्रधनुर्धरा, पूरितबाहुदण्डा बभूव॥

Verse 31

विनिर्ययौ लांगलदण्डहस्ता व्योमालका कांचनतुल्यवर्णा । धारासहस्राकुलमुग्रवेगं बैडौजसी वज्रकरा तदानीम्

ततो लाङ्गलदण्डहस्ता व्योमालका काञ्चनतुल्यवर्णा विनिर्ययौ। तदानीं बैडौजसी वज्रकरा धारासहस्राकुलमुग्रवेगं रुष्टा समभ्यधावत्॥

Verse 32

सहस्रनेत्रा युधि सुस्थिरा च सदुर्जया दैत्यशतैरधृष्या । वैश्वानरी शक्तिरसौम्यवक्त्रा याम्या च दंडोद्यतपाणिरुग्रा

तस्मिन् समरे सहस्रनेत्रा नाम शक्तिः सुस्थिरा युधि स्थिताऽभूत्—सदुर्जया दैत्यशतैरप्यधृष्या। तत्रैव वैश्वानरी नाम शक्तिरसौम्यवक्त्रा प्रचण्डा, तथा याम्या शक्तिरुग्रा दण्डोद्यतपाणिः; सर्वाः प्रभोः अजेयां विभूतिं युद्धे प्राकटयन्।

Verse 33

सुतीक्ष्णखङ्गोद्यतपाणिरूपा समाययौ नैरृति घोरचापा । तोयालिका वारणपाशहस्ता विनिर्गता युद्धमभीप्समाना

नैरृतिः समाययौ—सुतीक्ष्णखङ्गोद्यतपाणिरूपा घोरचापा च। तोयालिका अपि वारणपाशहस्ता विनिर्गता, युद्धमभीप्समाना।

Verse 34

प्रचंडवातप्रभवा च देवी क्षुधावपुस्त्वंकुशपाणि रेव । कल्पान्तवह्निप्रतिमां गदां च पाणौ गृहीत्वा धनदोद्भवा च

प्रचण्डवातप्रभवा देवी क्षुधावपुः अंकुशपाणिः प्रादुरभूत् । रेवती च धनदोद्भवा च कल्पान्तवह्निप्रतिमां गदां पाणौ गृहीत्वा युयुधिरे ॥

Verse 35

याक्षेश्वरी तीक्ष्णमुखा विरूपा नखायुधा नागभयंकरी च । एतास्तथान्याश्शतशो हि देव्यः सुनिर्गताः संकुलयुद्धभूमिम्

याक्षेश्वरी तीक्ष्णमुखा विरूपा नखायुधा नागभयंकरी च । एतास्तथान्याश्च शतशो देव्यः सुनिर्गताः संकुलयुद्धभूमिम् ॥

Verse 36

दृष्ट्वा च तत्सैन्यमनंतपारं विवर्णवर्णाश्च सुविस्मिताश्च । समाकुलास्संचकिताभयाद्वै देव्यो बभूबुर्हृददीनसत्त्वाः

दृष्ट्वा च तत्सैन्यमनन्तपारं विवर्णवर्णाश्च सुविस्मिताश्च । समाकुलाः संचकिताभयाद्वै देव्यो बभूवुः हृददीनसत्त्वाः ॥

Verse 37

चक्रुस्समाधाय मनस्समस्तास्ता देववध्वो विधिशक्तिमुख्याः । सुसंमत त्वेन गिरीशपुत्र्याः सेनापतिर्वीरसुघोरवीर्यः

तदा देववध्वः समस्ताः, विधिशक्तिमुख्याः, मनः समाधाय सम्यक् समाहिताः। गिरीशपुत्र्याः सुसंमतत्वेन वीरसुघोरवीर्यः सेनापतिः नियुक्तः॥

Verse 38

चक्रुर्महायुद्धमभूतपूर्वं निधाय बुद्धौ दितिजाः प्रधानाः । निवर्तनं मृत्युमथात्मनश्च नारीभिरन्ये वरदानसत्त्वाः

दितिजाः प्रधानाः बुद्धौ निश्चयं निधाय अभूतपूर्वं महायुद्धं चक्रुः। अन्येऽपि वरदानसत्त्वाः नारीभिः सह, निवर्तनं वा स्वमृत्युं वा हृदि निधाय, समरं प्रावर्तयन्॥

Verse 39

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं गौरी तदानीं सहिता सखीभिः । कृत्वा रणे चाद्भुतबुद्धिशौण्डं सेनापतिं वीरकघोरवीर्यम्

तत्र तदानीं गौरी सखीभिः सहिता अत्यद्भुतं युद्धं चकार। रणे च अद्भुतबुद्धिशौण्ड्यं दर्शयित्वा, घोरवीर्यप्रसिद्धं सेनापतिं वीरकं सम्यक् प्रत्युद्योजयामास।

Verse 40

हिरण्यनेत्रात्मज एव भूपश्चक्रे महाव्यूहमरं सुकर्मा । संभाव्य विष्णुं च निरीक्ष्य याम्यां सुदारुणं तद्गिलनामधेयम्

तदा हिरण्यनेत्रात्मजः भूपः सुकर्मा सुकर्मकृत् महाव्यूहम् अचिरात् चकार। विष्णुं सम्यक् संभाव्य, याम्यां दिशं निरीक्ष्य, “तद्गिलन” इति नामधेयं सुदारुणं व्यूहं न्यवेशयत्।

Verse 41

मुखं करालं विधिसेवयास्य तस्मिन् कृते भगवानाजगाम । कल्पान्तघोरार्कसहस्रकांतिकीर्णञ्च वै कुपितः कृत्ति वासाः

तस्मिन् विधिना सेविते सति भगवान् आजगाम। तस्य मुखं करालं, कल्पान्ते घोरार्कसहस्रकान्त्या कीर्णं; कुपितश्च स कृत्तिवासाः शम्भुः प्रादुरभवत्।

Verse 42

गते ततो वर्षसहस्रमात्रे तमागतं प्रेक्ष्य महेश्वरं च । चक्रुर्महायुद्धमतीवमात्रं नार्यः प्रहृष्टास्सह वीरकेण

ततः वर्षसहस्रमात्रे गते तत्र महेश्वरमागतमवलोक्य, वीरकेन सह प्रहृष्टा नार्यः क्षणादेवातीव महायुद्धं चक्रुः।

Verse 43

प्रणम्य गौरी गिरिशं च मूर्ध्ना संदर्शयन् भर्तुरतीव शौर्यमम् । गौरी प्रयुद्धं च चकार हृष्टा हरस्ततः पर्वतराजपुत्रीम्

गिरीशं मूर्ध्ना प्रणम्य, भर्तुरतीव शौर्यं प्रदर्शयितुमिच्छन्ती हृष्टा गौरी प्रयुद्धं चकार; ततः हरः पर्वतराजपुत्रीं समुत्ससर्ज।

Verse 44

कंठे गृहीत्वा तु गुहां प्रविष्टो रमासहस्राणि विसर्जितानि । गौरी च सन्मानशतैः प्रपूज्य गुहामुखे वीरकमेव स्थापयन्

कण्ठे गृहीत्वा तु गुहां प्रविष्टो रमासहस्राणि विसर्जितानि। गौरीं च सन्मानशतैः प्रपूज्य गुहामुखे वीरकमेव स्थापयामास॥

Verse 45

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे युद्धप्रारंभदूतसम्वादवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे युद्धप्रारम्भदूतसम्वादवर्णनं नाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः।

Verse 46

तैस्तैः प्रहारैरपि जर्ज रांगस्तस्मिन् रणे देवगणेरितैर्यः । जगाद वाक्यं तु सगर्वमुग्रं प्रविश्य शंभुं प्रणिपत्य मूर्ध्ना

तैस्तैः प्रहारैरपि जर्जराङ्गो देवगणप्रेरितैस्तस्मिन् रणे । तथापि शम्भोः पुरतः प्रविश्य मूर्ध्ना प्रणम्य सगर्वमुग्रं जगाद ॥

Verse 47

दूत उवाच । संप्रेषितोहं विविशे गुहांतु ह्यषौऽन्धकस्त्वां समुवाच वाक्यम् । नार्या न कार्यं तव किंचिदस्तिविमुच नारीं तरुणीं सुरूपाम्

दूत उवाच । संप्रेषितोऽहं विविशे गुहां तु ह्यसौऽन्धकस्त्वां समुवाच वाक्यम् । नार्या न कार्यं तव किंचिदस्ति विमुच नारीं तरुणीं सुरूपाम् ॥

Verse 48

प्रायोभवास्तापसस्तज्जुषस्व क्षांतं मया यत्कमनीयमन्तः । मुनिर्विरोधव्य इति प्रचिंत्य न त्वं मुनिस्तापस किं तु शत्रुः

तापस, यदि त्वं प्रायोभवव्रतपरः स्याः, तर्हि ममैतत् क्षान्तं जुषस्व। यदन्तः कमनीयमिव दुःसहं मया सहनं कृतम्। “मुनिर्विरोध्यो न” इति प्रचिन्त्याहं न्यवर्ते; किन्तु त्वं न मुनिः, तापस—सत्यं शत्रुरेव।

Verse 49

अतीव दैत्येषु महाविरोधी युध्यस्व वेगेन मया प्रमथ्य । नयामि पातालतलानुरूपं यमक्षयं तापस धूर्त हि त्वाम्

दैत्येषु त्वमतीव महाविरोधी; वेगेन मया सह युध्यस्व, मया प्रमथ्य। त्वां पातालतलानुरूपं नयामि—यमक्षयमेव; हे तापस धूर्त, तव विनाशाय हि तत्।

Verse 50

सनत्कुमार उवाच । एतद्वचो दूतमुखान्निशम्य कपालमाली तमुवाच कोपात् । ज्वलन्विषादेन महांस्त्रिनेत्रस्सतां गतिर्दुष्टमदप्रहर्ता

सनत्कुमार उवाच। दूतमुखात् तद्वचो निशम्य कपालमाली तं कोपात् उवाच। विषादज्वलनः महान् त्रिनेत्रः—सतां गतिः, दुष्टमदप्रहर्ता—प्रत्युवाच।

Verse 51

शिव उवाच । व्यक्तं वचस्ते तदतीव चोग्रं प्रोक्तं हि तत्त्वं त्वरितं प्रयाहि । कुरुष्व युद्धं हि मया प्रसह्य यदि प्रशक्तोसि बलेन हि त्वम्

शिव उवाच। व्यक्तं वचस्ते, तदतीव चोग्रं; तत्त्वं हि प्रोक्तम्—अधुना त्वरितं प्रयाहि। मया सह प्रसह्य युद्धं कुरु, यदि त्वं बलेन प्रशक्तोऽसि।

Verse 52

यः स्यादशक्तो भुवि तस्य कोर्थो दारैर्धनैर्वा सुमनोहरैश्च । आयांतु दैत्याश्च बलेन मत्ता विचार्यमेवं तु कृतं मयै तत्

यो भुवि अशक्तः स्यात्, तस्य किमर्थं दारैर्धनैर्वा सुमनोहरैश्च? दैत्याश्च बलेन मत्ताः आयान्तु। एवं विचार्य मया तत् कृतम्।

Verse 53

शरीरयात्रापि कुतस्त्वशक्तेः कुर्वन्तु यद्यद्विहितं तु तेषाम् । ममापि यद्यत्करणीयमस्ति तत्तत्त्करिष्यामि न संश योत्र

अशक्तस्य शरीरयात्रापि कुतः स्यात्? तेषां यद्यद्विहितं कर्म तत्तत् कुर्वन्तु। ममापि यत्करणीयं तत्तत् करिष्यामि—अत्र संशयो नास्ति॥

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । एतद्वचस्तद्विधसोपि तस्माच्छ्रुत्वा हरान्निर्गत एव हृष्टः । प्रागात्ततो गर्जितहुंकृतानि कुर्वंस्ततोदैत्यपतेस्सकाशम्

सनत्कुमार उवाच। तद्वचः श्रुत्वा सऽपि हरात् निर्गत्य हृष्टोऽभवत्। ततः गर्जितहुङ्कृतानि कुर्वन् दैत्यपतेः सकाशं प्रागात्॥