पुष्पार्पण-विनिर्णयः (Determination of Flower-Offerings to Śiva)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । व्यासशिष्य महाभाग कथय त्वं प्रमाणतः । कैः पुष्पैः पूजितश्शंभुः किं किं यच्छति वै फलम्

ऋषय ऊचुः—व्यासशिष्य महाभाग, कथय त्वं प्रमाणतः। कैः पुष्पैः पूजितः शम्भुः किं किं फलमवाप्नुयात्॥

Verse 2

सूत उवाच । शौनकाद्याश्च ऋषयः शृणुतादरतोऽखिलम् । कथयाम्यद्य सुप्रीत्या पुष्पार्पणविनिर्णयम्

सूत उवाच । शौनकाद्याश्च ऋषयः शृणुतादरतोऽखिलम् । कथयाम्यद्य सुप्रीत्या पुष्पार्पणविनिर्णयम् ॥

Verse 3

एष एव विधिः पृष्टो नारदेन महर्षिणा । प्रोवाच परमप्रीत्या पुष्पार्पणविनिर्णयम्

एष एव विधिः महर्षिणा नारदेन पृष्टः। ततः स परमप्रीत्या शिवाय पुष्पार्पणस्य विनिर्णयं प्रोवाच॥

Verse 4

ब्रह्मोवाच । कमलैर्बिल्वपत्रैश्च शतपत्रैस्तथा पुनः । शंखपुष्पैस्तथा देवं लक्ष्मीकामोऽर्चयेच्छिवम्

ब्रह्मोवाच—कमलैर्बिल्वपत्रैश्च शतपत्रैस्तथैव च। शंखपुष्पैश्च लक्ष्मीकामः शिवं देवं समर्चयेत्॥

Verse 5

एतैश्च लक्षसंख्याकैः पूजितश्चेद्भवेच्छिवः । पापहानिस्तथा विप्र लक्ष्मीस्स्यान्नात्र संशयः

एतैर्लक्षसंख्याकैः पूजितश्चेद्भवेच्छिवः। पापहानिर्भवेत् विप्र लक्ष्मीश्च स्यान्न संशयः॥

Verse 6

विंशतिः कमलानां तु प्रस्थमेकमुदाहृतम् । बिल्वो दलसहस्रेण प्रस्थार्द्धं परिभाषितम्

विंशतिः कमलानां तु प्रस्थमेकमुदाहृतम्। बिल्वदलसहस्रेण प्रस्थार्धं परिभाषितम्॥

Verse 7

शतपत्रसहस्रेण प्रस्थार्द्धं परिभाषितम् । पलैः षोडशभिः प्रत्थः पलं टंकदशस्मृतः

शतपत्रसहस्रेण प्रस्थार्द्धं परिभाषितम् । पलैः षोडशभिः प्रस्थः पलं टंकदशस्मृतः ॥

Verse 8

अनेनैव तु मानेन तुलामारोपयेद्यदा । सर्वान्कामानवाप्नोति निष्कामश्चेच्छिवो भवेत्

अनेनैव तु मानेन तुलामारोपयेद्यदा । सर्वान्कामानवाप्नोति निष्कामश्चेच्छिवो भवेत् ॥

Verse 9

राज्यस्य कामुको यो वै पार्थिवानां च पूजया । तोषयेच्छंकरं देवं दशकोष्ट्या मुनीश्वराः

राज्यकामुकः यो वै पार्थिवलिङ्गपूजनैः । शंकरं देवं तोषयेत् दशकोटिपूजनैः, मुनीश्वराः ॥

Verse 10

लिंगं शिवं तथा पुष्पमखण्डं तंदुलं तथा । चर्चितं चंदनेनैव जलधारां तथा पुनः

लिङ्गे शिवं समभ्यर्च्य पुष्पमखण्डं तण्डुलं तथा । चन्दनेनैव चर्चित्वा जलधारां पुनः पुनः ॥

Verse 11

प्रतिरूपं तथा मंत्रं बिल्वीदलमनुत्तमम् । अथवा शतपत्रं च कमलं वा तथा पुनः

प्रतिरूपं तथा मन्त्रं बिल्वीदलमनुत्तमम् । अथवा शतपत्रं च कमलं वा पुनः पुनः ॥

Verse 12

शंखपुष्पैस्तथा प्रोक्तं विशेषेण पुरातनैः । सर्वकामफलं दिव्यं परत्रेहापि सर्वथा

शंखपुष्पैः पूजनं विशेषेण पुरातनैः प्रशंसितम्। तेन सर्वकामफलप्रदं दिव्यं फलं, इह परत्र च निश्चयेन॥

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे प्रथम खंडे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सृष्ट्युपाख्याने शिवपूजाविधानवर्णनो नाम चतुर्दशोऽध्यायः

इति श्रीशिवमहापुराणे प्रथमखण्डे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सृष्ट्युपाख्याने शिवपूजाविधानवर्णनो नाम चतुर्दशोऽध्यायः समाप्तः॥

Verse 15

प्रधान्यकामुको यो वै तदर्द्धेनार्चयेत्पुमान् । कारागृहगतो यो वै लक्षेनैवार्चयेद्धनम्

प्रधान्यकामुकः पुमान् तदर्धेन शिवमर्चयेत्। कारागृहगतश्चैव लक्षेनार्चयेद्धनैः, मोक्षं सौभाग्यवृद्धिं च लभेत॥

Verse 16

रोगग्रस्तो यदा स्याद्वै तदर्द्धेनार्चयेच्छिवम् । कन्याकामो भवेद्यो वै तदर्द्धेन शिवं पुनः

रोगग्रस्तः सदा तदर्धेन शिवमर्चयेत्। कन्याकामोऽपि तदर्धेन पुनः शिवं समर्चयेत्॥

Verse 17

विद्याकामस्तथा यः स्यात्तदर्द्धेनार्चयेच्छिवम् । वाणीकामो भवेद्यो वै घृतेनैवार्चयेच्छिवम्

विद्याकामस्तथा यः स्यात् तदर्द्धेनार्चयेच्छिवम् । वाणीकामो भवेद्यो वै घृतेनैवार्चयेच्छिवम् ॥

Verse 18

उच्चाटनार्थं शत्रूणां तन्मितेनैव पूजनम् । मारणे वै तु लक्षेण मोहने तु तदर्धतः

उच्चाटनार्थं शत्रूणां तन्मितेनैव पूजनम् । मारणे वै तु लक्षेण मोहने तु तदर्धतः ॥

Verse 19

सामंतानां जये चैव कोटिपूजा प्रशस्यते । राज्ञामयुतसंख्यं च वशीकरणकर्मणि

सामंतानां जये चैव कोटिपूजा प्रशस्यते । राज्ञामयुतसंख्यं च वशीकरणकर्मणि ॥

Verse 20

यशसे च तथा संख्या वाहनाद्यैः सहस्रिका । मुक्तिकामोर्चयेच्छंभुं पंचकोट्या सुभक्तितः

यशसे च तथा संख्या वाहनाद्यैः सहस्रिका । मुक्तिकामोर्चयेच्छंभुं पंचकोट्या सुभक्तितः ॥

Verse 21

ज्ञानार्थी पूजयेत्कोट्या शंकरं लोक शंकरम् । शिवदर्शनकामो वै तदर्धेन प्रपूजयेत्

ज्ञानार्थी लोकहितकरं शंकरं कोटिमूल्येन पूजयेत्। शिवदर्शनकामोऽपि तदर्धमूल्येनैव तं सम्यक् प्रपूजयेत्॥

Verse 22

तथा मृत्युंजयो जाप्यः कामनाफलरूपतः । पंचलक्षा जपा यर्हि प्रत्यक्षं तु भवेच्छिवः

तथा मृत्युञ्जयो जाप्यः कामनाफलरूपतः; पञ्चलक्षजपे यर्हि प्रत्यक्षं तु भवेच्छिवः।

Verse 23

लक्षेण भजते कश्चिद्द्वितीये जातिसंभवः । तृतीये कामनालाभश्चतुर्थे तं प्रपश्यति

लक्षेण भजते कश्चिद् द्वितीये जातिसंभवः । तृतीये कामनालाभश् चतुर्थे तं प्रपश्यति ॥

Verse 24

पंचमं च यदा लक्षं फलं यच्छत्यसंशयम् । अनेनैव तु मंत्रेण दशलक्षे फलं भवेत्

पञ्चमं च यदा लक्षं फलं यच्छत्यसंशयम् । अनेनैव तु मन्त्रेण दशलक्षे फलं भवेत् ॥

Verse 25

मुक्तिकामो भवेद्यो वै दर्भैश्च पूजनं चरेत् । लक्षसंख्या तु सर्वत्र ज्ञातव्या ऋषिसत्तम

मुक्तिकामो भवेद् यो वै दर्भैश्च पूजनं चरेत् । लक्षसंख्या तु सर्वत्र ज्ञातव्या ऋषिसत्तम ॥

Verse 26

आयुष्कामो भवेद्यो वै दूर्वाभिः पूजनश्चरेत् । पुत्रकामो भवेद्यो वै धत्तूरकुसुमैश्चरेत्

आयुष्कामो भवेद् यो वै दूर्वाभिः पूजनं चरेत् । पुत्रकामो भवेद् यो वै धत्तूरकुसुमैश्चरेत् ॥

Verse 27

रक्तदण्डश्च धत्तूरः पूजने शुभदः स्मृतः । अगस्त्यकुसुमैश्चैव पूजकस्य महद्यशः

शिवपूजने रक्तदण्डश्च धत्तूरश्च शुभदः स्मृतः। अगस्त्यकुसुमैश्चैव पूजकस्य महद्यशः॥

Verse 28

भुक्तिमुक्तिफलं तस्य तुलस्याः पूजयेद्यदि । अर्कपुष्पैः प्रतापश्च कुब्जकल्हारकैस्तथा

तुलस्याः पूजनादस्य भुक्तिमुक्तिफलं भवेत्। अर्कपुष्पैः प्रतापश्च कुब्जकल्हारकैस्तथा॥

Verse 29

जपाकुसुमपूजा तु शत्रूणां मृत्युदा स्मृता । रोगोच्चाटनकानीह करवीराणि वै क्रमात्

जपाकुसुमपूजा तु शत्रूणां मृत्युदा स्मृता। रोगोच्चाटनकानीह करवीराणि वै क्रमात्॥

Verse 30

बंधुकैर्भूषणावाप्तिर्जात्यावाहान्न संशयः । अतसीपुष्पकैर्देवं विष्णुवल्लभतामियात्

बंधुकैर्भूषणावाप्तिर्जात्यावाहान्न संशयः। अतसीपुष्पकैर्देवं विष्णुवल्लभतामियात्॥

Verse 31

शमीपत्रैस्तथा मुक्तिः प्राप्यते पुरुषेण च । मल्लिकाकुसुमैर्दत्तैः स्त्रियं शुभतरां शिवः

शमीपत्रप्रदानेन पुरुषो मोक्षमाप्नुयात् । मल्लिकाकुसुमैर्दत्तैः स्त्रीं शिवः शुभतराṃ कुर्यात् ॥

Verse 32

यूथिकाकुसुमैश्शस्यैर्गृहं नैव विमुच्यते । कर्णिकारैस्तथा वस्त्रसंपत्तिर्जायते नृणाम्

यूथिकाकुसुमैः शुभैर्गृहे समर्पितैः श्रीर्नैव विमुञ्चति; तथा कर्णिकारपुष्पैः नृणां वस्त्रसंपत्तिर्भवति।

Verse 33

निर्गुण्डीकुसुमैर्लोके मनो निर्मलतां व्रजेत् । बिल्वपत्रैस्तथा लक्षैः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

निर्गुण्डीकुसुमैर्लोके मनः निर्मलतां व्रजेत्; तथा बिल्वपत्रैर्लक्षैः शिवप्रसादात् सर्वान्कामानवाप्नुयात्।

Verse 34

शृङ्गारहारपुष्पैस्तु वर्द्धते सुख सम्पदा । ऋतुजातानि पुष्पाणि मुक्तिदानि न संशयः

शृङ्गारहारपुष्पैस्तु सुखसंपदः प्रवर्धन्ते; ऋतुजातानि पुष्पाणि पूजितानि मुक्तिदानि, न संशयः।

Verse 35

राजिकाकुसुमानीह शत्रूणां मृत्युदानि च । एषां लक्षं शिवे दद्याद्दद्याच्च विपुलं फलम्

राजिकाकुसुमानीह शत्रूणां मृत्युदानि च। एषां लक्षं शिवे दद्याद् दद्याच्च विपुलं फलम्॥

Verse 36

विद्यते कुसुमं तन्न यन्नैव शिववल्लभम् । चंपकं केतकं हित्वा त्वन्यत्सर्वं समर्पयेत्

विद्यते कुसुमं तन्न यन्नैव शिववल्लभम् । चंपकं केतकं हित्वा त्वन्यत्सर्वं समर्पयेत् ॥

Verse 37

अतः परं च धान्यानां पूजने शंकरस्य च । प्रमाणं च फलं सर्वं प्रीत्या शृणु च सत्तम

अतः परं च धान्यानां पूजने शंकरस्य च । प्रमाणं च फलं सर्वं प्रीत्या शृणु च सत्तम ॥

Verse 38

तंदुलारोपणे नॄणां लक्ष्मी वृद्धिः प्रजायते । अखण्डितविधौ विप्र सम्यग्भक्त्या शिवोपरि

तण्डुलारोपणेन नृणां लक्ष्मीः प्रवर्धते। अखण्डितविधौ विप्र सम्यग्भक्त्या शिवे परे फलमवश्यं प्रजायते॥

Verse 39

षट्केनैव तु प्रस्थानां तदर्धेन तथा पुनः । पलद्वयं तथा लक्षमानेन समदाहृतम्

षट्केनैव तु प्रस्थानां परिमाणं प्रकीर्तितम्। तदर्धेन पुनश्चैव तथा मानं समाहृतम्॥ पलद्वयं तथा प्रोक्तं लक्षमानं च यथाक्रमम्॥

Verse 40

पूजां रुद्रप्रधानेन कृत्वा वस्त्रं सुसुन्दरम् । शिवोपरि न्यसेत्तत्र तंदुलार्पणमुत्तमम्

पूजां रुद्रप्रधानेन कृत्वा वस्त्रं सुसुन्दरम्। शिवोपरि न्यसेत्तत्र तण्डुलार्पणमुत्तमम्॥

Verse 41

उपरि श्रीफलं त्वेकं गंधपुष्पादिभिस्तथा । रोपयित्वा च धूपादि कृत्वा पूजाफलं भवेत्

उपरि श्रीफलं त्वेकं गन्धपुष्पादिभिस्तथा। रोपयित्वा च धूपादि कृत्वा पूजाफलं भवेत्॥

Verse 42

प्रजापत्यद्वयं रौप्यमासंख्या च दक्षिणा । देया तदुपदेष्ट्रे हि शक्त्या वा दक्षिणा मता

प्राजापत्यद्वयं रौप्यदक्षिणा चासंख्यया सह । उपदेष्ट्रे प्रदेया सा, शक्त्यानुसारतोऽपि वा दक्षिणा निर्णीयते ॥

Verse 43

आदित्यसंख्यया तत्र ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । लक्षपूजा तथा जाता साङ्गश्च मन्त्रपूर्वकम्

ततोऽत्र व्रते ब्राह्मणानादित्यसंख्यया भोजयेत् । एवं लक्षपूजा जाता साङ्गा मन्त्रपूर्विका ॥

Verse 44

शतमष्टोत्तरं तत्र मंत्रे विधिरुदाहृतः । तिलानां च पलं लक्षं महापातकनाशनम्

अत्र मन्त्रविधिः प्रोक्तः शतमष्टोत्तरं जपः । तिलदानं च लक्षं पलमहापातकनाशनम् ॥

Verse 45

एकादशपलैरेव लक्षमानमुदाहृतम् । पूर्ववत्पूजनं तत्र कर्तव्यं हितकाम्यया

एकादशपलैरेव लक्षमानं प्रकीर्तितम् । पूर्ववत् पूजनं तत्र कर्तव्यं हितकाम्यया ॥

Verse 46

भोज्या वै ब्राह्मणास्तस्मादत्र कार्या नरेण हि । महापातकजं दुखं तत्क्षणान्नश्यति ध्रुवम्

तस्मादत्र नरेण हि ब्राह्मणाः भोज्याः; महापातकजं दुःखं तत्क्षणादेव ध्रुवं नश्यति।

Verse 47

यवपूजा तथा प्रोक्ता लक्षेण परमा शिवे । प्रस्थानामष्टकं चैव तथा प्रस्थार्द्धकं पुनः

यवपूजा तथा प्रोक्ता परमा शिवे प्रियतमा; लक्षेण विधिना कर्तव्या—प्रस्थानामष्टकं चैव, पुनः प्रस्थार्धकं च।

Verse 48

पलद्वययुतं तत्र मानमेतत्पुरातनम् । यवपूजा च मुनिभिः स्वर्गसौख्यविवर्द्धिनी

तत्र पलद्वययुतं मानमेतत्पुरातनम्; यवपूजा च मुनिभिः स्वर्गसौख्यविवर्द्धिनी।

Verse 49

प्राजापत्यं ब्राह्मणानां कर्तव्यं च फलेप्सुभिः । गोधूमान्नैस्तथा पूजा प्रशस्ता शंकरस्य वै

फलेप्सुभिः ब्राह्मणानां प्राजापत्यं व्रतं कर्तव्यमेव; गोधूमान्नैस्तथा पूजा शंकरस्य वै प्रशस्ता।

Verse 50

संततिर्वर्द्धते तस्य यदि लक्षावधिः कृता । द्रोणार्द्धेन भवेल्लक्षं विधानं विधिपूर्वकम्

यदि लक्षावधिः कृता तस्य संततिर्वर्द्धते; द्रोणार्धेन भवेल्लक्षं, विधिपूर्वकमेव विधानम्।

Verse 51

मुद्गानां पूजने देवः शिवो यच्छति वै सुखम् । प्रस्थानां सप्तकेनैव प्रस्थार्द्धेनाथवा पुनः

मुद्गानां पूजने देवः शिवो यच्छति वै सुखम् । प्रस्थानां सप्तकेनैव प्रस्थार्धेनाथवा पुनः॥

Verse 52

पलद्वययुतेनैव लक्षमुक्तं पुरातनैः । ब्राह्मणाश्च तथा भोज्या रुद्रसंख्याप्रमाणतः

पलद्वययुतेनैव लक्षमुक्तं पुरातनैः । ब्राह्मणाश्च तथा भोज्या रुद्रसंख्याप्रमाणतः॥

Verse 53

प्रियंगुपूजनादेव धर्माध्यक्षे परात्मनि । धर्मार्थकामा वर्द्धंते पूजा सर्वसुखावहा

प्रियङ्गुपूजनादेव धर्माध्यक्षे परात्मनि । धर्मार्थकामा वर्धन्ते पूजा सर्वसुखावहा॥

Verse 54

प्रस्थैकेन च तस्योक्तं लक्षमेकं पुरातनैः । ब्रह्मभोजं तथा प्रोक्तमर्कसंख्याप्रमाणतः

प्रस्थैकेन तस्य दानस्य पुरातनैर्लक्षमेकं फलमुक्तम्। अर्कसंख्याप्रमाणेन तदेव ब्रह्मभोजसमं प्रोक्तम्॥

Verse 55

राजिकापूजनं शंभोश्शत्रोर्मृत्युकरं स्मृतम् । सार्षपानां तथा लक्षं पलैर्विशतिसंख्यया

राजिकाभिः शम्भोः पूजनं शत्रोर्मृत्युकरं स्मृतम्। सार्षपाणां च लक्षं दद्यात् पलैर्विंशतिसंख्यया॥

Verse 56

तेषां च पूजनादेव शत्रोर्मृत्युरुदाहृतः । आढकीनां दलैश्चैव शोभयित्वार्चयेच्छिवम्

तेषां च पूजनादेव शत्रोर्मृत्युरुदाहृता; आढकीनां दलैश्चैव शोभयित्वा शिवमर्चयेत्।

Verse 57

वृता गौश्च प्रदातव्या बलीवर्दस्तथैव च । मरीचिसंभवा पूजा शत्रोर्नाशकरी स्मृता

वृता गौश्च प्रदातव्या बलीवर्दस्तथैव च; मरीचिसंभवा पूजा शत्रोर्नाशकरी स्मृता।

Verse 58

आढकीनां दलैश्चैव रंजयि त्वार्चयेच्छिवम् । नानासुखकरी ह्येषा पूजा सर्वफलप्रदा

आढकीनां दलैश्चैव रञ्जयित्वार्चयेच्छिवम्; नानासुखकरी ह्येषा पूजा सर्वफलप्रदा।

Verse 59

धान्यमानमिति प्रोक्तं मया ते मुनिसत्तम । लक्षमानं तु पुष्पाणां शृणु प्रीत्या मुनीश्वर

धान्यमानमिति मया ते मुनिसत्तम सम्यक् प्रोक्तम्। अधुना पुष्पाणां लक्षमानं शृणु प्रीत्या, मुनीश्वर॥

Verse 60

प्रस्थानां च तथा चैकं शंखपुष्पसमुद्भवम् । प्रोक्तं व्यासेन लक्षं हि सूक्ष्ममानप्रदर्शिना

प्रस्थानां तथा चैकं शंखपुष्पसमुद्भवम्। सूक्ष्ममानप्रदर्शिना व्यासेन लक्षं हि प्रोक्तम्॥

Verse 61

प्रस्थैरेकादशैर्जातिलक्षमानं प्रकीर्तितम् । यूथिकायास्तथा मानं राजिकायास्तदर्द्धकम्

एकादशप्रस्थैर्जात्याः मानं लक्षसंख्यं प्रकीर्तितम्। यूथिकायास्तथैव मानं, राजिकायास्तदर्धकम्।

Verse 62

प्रस्थैर्विंशतिकैश्चैव मल्लिकामान मुत्तमम् । तिलपुष्पैस्तथा मानं प्रस्थान्न्यूनं तथैव च

विंशतिप्रस्थैर्मल्लिकायाः मानमुत्तमं निर्दिष्टम्। तिलपुष्पेषु च मानं प्रस्थात् किंचिन्न्यूनमेव।

Verse 63

ततश्च द्विगुणं मानं करवीरभवे स्मृतम् । निर्गुंडीकुसुमे मानं तथैव कथितं बुधैः

ततः करवीरपुष्पैः पूजायां मानं द्विगुणं स्मृतम्। निर्गुण्डीकुसुमेष्वपि तदेव मानं बुधैः कथितम्।

Verse 64

कर्णिकारे तथा मानं शिरीषकुसुमे पुनः । बंधुजीवे तथा मानं प्रस्थानं दशकेन च

कर्णिकारस्य तथा मानं शिरीषकुसुमस्य च पुनः। बन्धुजीवस्यापि मानं दशप्रस्थप्रमाणतः।

Verse 65

इत्याद्यैर्विविधै मानं दृष्ट्वा कुर्याच्छिवार्चनम् । सर्वकामसमृध्यर्थं मुक्त्यर्थं कामनोज्झितः

एवं विविधैः प्रमाणैर्मानं निरीक्ष्य यथाविधि शिवपूजनं कुर्यात्। सर्वकामसमृद्ध्यर्थं मोक्षार्थं च कामनावर्जितः सन् शिवं समर्चयेत्॥

Verse 66

अतः परं प्रवक्ष्यामि धारापूजाफलं महत् । यस्य श्रवणमात्रेण कल्याणं जायते नृणाम्

अतः परं प्रवक्ष्यामि धारापूजाफलं महत्। यस्य श्रवणमात्रेण कल्याणं जायते नृणाम्॥

Verse 67

विधानपूर्वकं पूजां कृत्वा भक्त्या शिवस्य वै । पश्चाच्च जलधारा हि कर्तव्या भक्तितत्परैः

विधानपूर्वकं शिवस्य भक्त्या पूजां कृत्वा, भक्तितत्परैर्भक्तैः पश्चात् निश्चयेन जलधारा कर्तव्या।

Verse 68

ज्वरप्रलापशांत्यर्थं जल धारा शुभावहा । शतरुद्रियमंत्रेण रुद्रस्यैकादशेन तु

ज्वरप्रलापशान्त्यर्थं जलधारा शुभावहा; शतरुद्रियमन्त्रेण तथा रुद्रस्यैकादशेन च।

Verse 69

रुद्रजाप्येन वा तत्र सूक्तेन् पौरुषेण वा । षडंगेनाथ वा तत्र महामृत्युंजयेन च

रुद्रजाप्येन वा तत्र, सूक्तेन पौरुषेण वा; षडङ्गेनाथ वा तत्र, महामृत्युञ्जयेन च।

Verse 70

गायत्र्या वा नमोंतैश्च नामभिः प्रणवादिभिः । मंत्रैवाथागमोक्तैश्च जलधारादिकं तथा

गायत्र्या वा नमोन्तैश्च नामभिः प्रणवादिभिः; मन्त्रैर्वाथागमोक्तैश्च जलधारादिकं तथा।

Verse 71

सुखसंतानवृद्ध्यर्थं धारापूजनमुत्तमम् । नानाद्रव्यैः शुभैर्दिव्यैः प्रीत्या सद्भस्मधारिणा

सुखसंतानवृद्ध्यर्थं धारापूजनमुत्तमम् । नानाद्रव्यैः शुभैर्दिव्यैः प्रीत्या सद्भस्मधारिणा ॥

Verse 72

घृतधारा शिवे कार्या यावन्मंत्रसहस्रकम् । तदा वंशस्य विस्तारो जायते नात्र संशयः

घृतधारा शिवे कार्या यावन्मंत्रसहस्रकम् । तदा वंशस्य विस्तारो जायते नात्र संशयः ॥

Verse 73

एवं मदुक्तमंत्रेण कार्यं वै शिवपूजनम् । ब्रह्मभोज्यं तथा प्रोक्तं प्राजापत्यं मुनीश्वरैः

एवं मदुक्तमंत्रेण कार्यं वै शिवपूजनम् । ब्रह्मभोज्यं तथा प्रोक्तं प्राजापत्यं मुनीश्वरैः ॥

Verse 74

केवलं दुग्धधारा च तदा कार्या विशेषतः । शर्करामिश्रिता तत्र यदा बुद्धिजडो भवेत्

केवलं दुग्धधारा च तदा कार्या विशेषतः । शर्करामिश्रिता तत्र यदा बुद्धिजडो भवेत् ॥

Verse 75

तस्या संजायते जीवसदृशी बुद्धिरुत्तमा । यावन्मंत्रायुतं न स्यात्तावद्धाराप्रपूजनम्

तस्य भक्तस्य जीवसदृशी प्रबुद्धा बुद्धिरुत्तमा जायते। यावन्मन्त्रायुतं न स्यात् तावद्धाराप्रपूजनं निरन्तरं कार्यम्॥

Verse 76

यदा चोच्चाटनं देहे जायते कारणं विना । यत्र कुत्रापि वा प्रेम दुःखं च परिवर्द्धितम्

यदा देहे कारणं विना चोच्चाटनं जायते, यत्र कुत्रापि वा प्रेम दुःखं च परिवर्धते। तददृष्टशक्तिसूचनं ज्ञेयम्—शिवं शरणं गत्वा सम्यगाराधनया स्थैर्यं पुनर्लभेत्॥

Verse 77

स्वगृहे कलहो नित्यं यदा चैव प्रजायते । तद्धारायां कृतायां वै सर्वं दुःखं विलीयते

स्वगृहे यदा नित्यं कलहो जायते, तदा तद्धारां विधिवत्कृतायां सर्वं दुःखं निःशेषं विलीयते।

Verse 78

शत्रूणां तापनार्थं वै तैलधारा शिवोपरि । कर्तव्या सुप्रयत्नेन कार्यसिद्धिर्धुवं भवेत्

शत्रूणां तापनार्थं शिवोपरि तैलधारा सुप्रयत्नेन कर्तव्या; तेन कार्यसिद्धिर्ध्रुवं भवति।

Verse 79

मासि तेनैव तैलेन भोगवृद्धिः प्रजायते । सार्षपेनैव तैलेन शत्रुनाशोभवेद्ध्रुवम्

मासमात्रं तेनैव तैलेन भोगवृद्धिर्भवति; सार्षपेन तैलेन शत्रुनाशो ध्रुवं भवेत्।

Verse 80

मधुना यक्षराजो वै गच्छेच्च शिवपूजनात । धारा चेक्षुरसस्यापि सर्वानन्दकरी शिवे

मधुना शिवपूजनात् यक्षराजपदं ध्रुवं प्राप्नुयात्; इक्षुरसधारापि शिवे सर्वानन्दकरी भवेत्।

Verse 81

धारा गंगाजलस्यैव भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । एतास्सर्वाश्च याः प्रोक्ता मृत्यंजयसमुद्भवाः

गङ्गाजलस्यैकधारापि भुक्तिमुक्तिफलप्रदा। एताः सर्वाश्च या प्रोक्ता मृत्युञ्जयसमुद्भवाः॥

Verse 82

तत्राऽयुतप्रमाणं हि कर्तव्यं तद्विधानतः । कर्तव्यं ब्राह्मणानां च भोज्यं वै रुद्रसंख्यया

तत्राऽयुतप्रमाणं हि कर्तव्यं तद्विधानतः। कर्तव्यं ब्राह्मणानां च भोज्यं वै रुद्रसंख्यया॥

Verse 83

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं मुनीश्वर । एतद्वै सफलं लोके सर्वकामहितावहम्

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं मुनीश्वर। एतद्वै सफलं लोके सर्वकामहितावहम्॥

Verse 84

स्कंदोमासहितं शंभुं संपूज्य विधिना सह । यत्फलं लभते भक्त्या तद्वदामि यथाश्रुतम्

स्कन्दोमासहितं शम्भुं सम्पूज्य विधिना सह। यत्फलं लभते भक्त्या तद्वदामि यथाश्रुतम्॥

Verse 85

अत्र भुक्त्वाखिलं सौख्यं पुत्रपौत्रादिभिः शुभम् । ततो याति महेशस्य लोकं सर्वसुखावहम्

अत्रैव पुत्रपौत्रादिभिः सह शुभं सर्वसौख्यं समश्नुत्वा, ततः सर्वसुखप्रदं महेशलोकं याति।

Verse 86

सूर्यकोटिप्रतीकाशैर्विमानैः सर्वकामगैः । रुद्रकन्यासमाकीर्णैर्गेयवाद्यसमन्वितैः

सूर्यकोटिप्रतीकाशैर्विमानैः सर्वकामगैः । रुद्रकन्यासमाकीर्णैर्गेयवाद्यसमन्वितैः ॥

Verse 87

क्रीडते शिवभूतश्च यावदाभूतसंप्लवम् । ततो मोक्षमवाप्नोति विज्ञानं प्राप्य चाव्ययम्

शिवभूतो यावदाभूतसंप्लवं शिवसहचर्ये क्रीडते । ततः विज्ञानमव्ययं प्राप्य मोक्षमवाप्नोति ॥