Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

कामभस्म-प्रार्थना: रत्याः शङ्करं प्रति विनयः / Rati’s Supplication to Śaṅkara regarding Kāma’s Ashes

विष्ण्वाद्यास्तेऽखिलास्तात प्राप्याज्ञाम्परमेशितुः । अतिहृष्टाः प्रसन्नास्याः स्वस्थानञ्जग्मुरादृताः

viṣṇvādyāste'khilāstāta prāpyājñāmparameśituḥ | atihṛṣṭāḥ prasannāsyāḥ svasthānañjagmurādṛtāḥ

विष्ण्वादयः सर्वे तात परमेशितुराज्ञां प्राप्य । अतिहृष्टाः प्रसन्नवदनाः स्वस्वस्थानं जग्मुरादृताः ॥

विष्णु-आद्याःViṣṇu and others
विष्णु-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (आदि-शब्देन सह) — 'Viṣṇu and others'
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
अखिलाःall
अखिलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (ते इत्यस्य)
तातO dear (father/son)
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; संबोधन-पदम्
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभावः; 'having obtained'
आज्ञाम्command, order
आज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
परम-ईशितुःof the supreme lord
परम-ईशितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ईशितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (परम-ईशितृ)
अति-हृष्टाःvery delighted
अति-हृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + हृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (ते)
प्रसन्न-आस्याःwith cheerful faces
प्रसन्न-आस्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहि-समासः — 'whose faces are cheerful'
स्व-स्थानम्their own place
स्व-स्थानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/Parokṣa), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
आदृताःhonoured, respectfully
आदृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-√दृ (धातु) → आदृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (ते) — 'honoured/respected'

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

S
Shiva
V
Vishnu

FAQs

It highlights Shiva as Parameśvara whose ājñā sustains dharma and cosmic order; even exalted deities act in harmony by receiving and honoring his directive.

By calling Shiva “Parameśvara,” the verse supports Saguna devotion—approaching the Lord as the personal sovereign who grants permission, guidance, and grace to all beings, including Vishnu.

A practical takeaway is ājñā-śraddhā—daily worship with obedience and reverence: offer bilva and water to the Shiva-linga while mentally surrendering actions to Shiva (e.g., with “Om Namaḥ Śivāya”).