Shloka 25

Devanagari script

आत्मतत्त्वानि सर्वाणि गृहीतानीति भावय । पुनश्च सर्वग्रहणं विद्यातत्त्वशिवात्मनोः

Transliteration

ātmatattvāni sarvāṇi gṛhītānīti bhāvaya | punaśca sarvagrahaṇaṃ vidyātattvaśivātmanoḥ

Translation

आत्मतत्त्वानि सर्वाणि गृहीतानीति भावय । पुनश्च सर्वग्रहणं विद्यातत्त्वशिवात्मनोः ॥

Word by Word

• आत्म-तत्त्वानि: the self-principles / principles of the self
• आत्म-तत्त्वानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् + तत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; ‘आत्मनः तत्त्वानि’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; आत्मतत्त्वानि इत्यस्य विशेषणम्

• गृहीतानि: taken / included
• गृहीतानि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ग्रह् (धातु) + क्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), आत्मतत्त्वानि इत्यस्य विशेषणम्

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय (quotative)

• भावय: contemplate / consider
• भावय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) + णिच् (भावय)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; णिजन्त (causative)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (and)

• सर्व-ग्रहणम्: the inclusion of all / universal inclusion
• सर्व-ग्रहणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + ग्रहण (ग्रह् धातु + ल्युट्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘सर्वस्य ग्रहणम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• विद्या-तत्त्व-शिव-आत्मनोः: of the two: the Vidyā-tattva-Shiva-self (pair)
• विद्या-तत्त्व-शिव-आत्मनोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विद्या + तत्त्व + शिव + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; बहुपद-तत्पुरुष, ‘विद्यातत्त्वशिवात्मन्’ इति समस्तपदम्; द्विवचनं—द्वयोः (विद्यातत्त्वशिवात्मनौ)

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It instructs the seeker to internalize that the self’s categories are understood, and that complete realization culminates in Vidyā (true illumining knowledge) that reveals Śiva as the innermost Self—leading toward liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga/Saguna worship steadies the mind and purifies devotion; this verse points to its philosophical completion—recognizing that the object of worship, Śiva, is also the inner Self realized through Vidyā.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A jñāna-yoga style contemplation (bhāvana): after worship/mantra-japa, meditate that all self-principles are comprehended and rest awareness in Śiva as the inner Self, letting Vidyā (clarifying insight) arise.