Dashati 16
Agni’s ritual pre-eminence and the enlivening power that sustains the sacrifice
Agni
Elevated and proclamatory with a consecratory (abhisecana-like) undercurrent
Individual ṛṣi attributions require concordance with the corresponding Ṛgvedic sources; this dashati appears to combine Agni praise with Aindra/Soma ritual imagery typical of mixed Uttarārcika selections.
अत्र अग्निः यज्ञस्य अग्रणीः प्राणदः च स्तूयते—स मূर्धा ककुत्पतिरिव यज्ञस्य शिरोभूतः। स अपां रेतांसि जिन्वति, सोमपीडनस्य सिञ्चनकर्मणः (अवटादिषु) च प्रवर्तकः। यज्ञं प्रति गवो रश्मय इव धनरूपेण शुभमुपयान्ति। एवं यज्ञः अक्षितः निरपवादः सततं प्रवर्तते, इन्द्रसोमयोः बलदायिन्या अनुग्रहेण सिद्धिं गच्छति।
Mantras
Mantra 1
गाव उप वदावटे महि यज्ञस्य रप्सुदा उभा कर्णा हिरण्यया
गाव उप वदावटे उपयान्ति—रप्सुदाः—महि यज्ञं शोभयन्ति; तस्य उभे कर्णे हिरण्मये।
Mantra 2
अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु अवटस्य विसर्जने
अभ्यारामि द्रयः स्थिरान् ऋत्विजः, यत्र पुष्करे मधु सोमो निषिक्तः, अवटस्य विसर्जने च सः प्रवर्तते।
Mantra 3
उदग्ने शुचयस्तव शुक्रा भ्राजन्त ईरते तव ज्योतींष्यर्चयः
उदग्ने, तव शुचयः शुक्रा भ्राजन्तः ईरते; तव ज्योतींषि अर्चयः प्रभा इव।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the foremost power of the sacrifice—cosmic in stature and ritually central—who energizes the waters and ensures the rite proceeds effectively and without loss.
Samavedic selections often pair praise with ritual action imagery. Terms like sprinkling the trough/well and references to implements point to Soma-pressing procedures understood as sacred, power-bearing acts.
Stobhas mainly serve musical and liturgical purposes—marking structure, cadence, and expansion for melody. They usually do not change the core meaning of the ṛc-text, but they shape how it is sung in ritual.