Dashati 9
Soma Pavamāna’s purification as the sweet, rite-perfect exhilarant offered for Indra and for the sacrificer’s prosperity
Soma Pavamāna
Bright propulsive and exultant—praise that ‘drives’ the purified Soma toward Indra
R̥ṣi is not supplied in the input; at dashati level this set is treated as a Pavamāna praise-unit without a securely stated family attribution here.
सोमः पवमानः मधुरो मदकरोऽभिषूय शुद्ध्यतु—इन्द्राय हर्षजननाय जयवत्-बलप्राप्तये च। स यजमानाय वसु-रायः, इडासिद्धिं, सुकृतिं च ददातु; अध्वरं क्रतुमन्तं करोत्विति। अद्रिपेषणेनाश्मनः अन्तर्निहिताः इव गावो विमुच्यन्ताम्, अवरोधः ‘पर्वतः’ इव भिद्यताम्—इति तेजसा प्रवर्तमानः पवमान-साम्ना स्तूयते, अन्ते ओं-स्तोभेन मुद्रितः।
Mantras
Mantra 1
पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम क्रतुवित्तमो मदः महि द्युक्षतमो मदः
पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम; क्रतुवित्तमो मदोऽसि—महान् द्युक्षतमो मदः।
Mantra 2
अभि द्युम्नं बृहद्यश इषस्पते दिदीहि देव देवयुम् वि कोशं मध्यमं युव
अभि द्युम्नं बृहद्-यशा इषस्पते दिदीहि; देव देवयुं वि कोषं मध्यमं युव।
Mantra 3
आ सोता परि षिञ्चताश्वं न स्तोममप्तुरं रजस्तुरम् वनप्रक्षमुदप्रुतम्
आ सोतारः परि सिञ्चत—अश्वं न—स्तोमम् अप्तुरं रजस्तुरम्; वनप्रक्षम् उदप्रुतम्।
Mantra 4
एतमु त्यं मदच्युतं सहस्रधारं वृषभं दिवोदुहम् विश्वा वसूनि बिभ्रतम्
एतमु त्यं मदच्युतं सहस्रधारं वृषभं दिवोदुहं विश्वा वसूनि बिभ्रतम्—तम् एव वयं स्तुमः।
Mantra 5
स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इडानाम् सोमो यः सुक्षितीनाम्
सः सून्वे वसूनां दाता, सः रायाम् आनेता, सः इळानां पूरयिता, सः सुक्षितीनां दाता सोमः।
Mantra 6
त्वं ह्या3ङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः अमृतत्वाय घोषयन्
त्वं ह्यङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः, अमृतत्वाय घोषयन्।
Mantra 7
एष स्य धारया सुतो ऽव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः क्रीडन्नूर्मिरपामिव
एष स्य धारा॒या सुतोऽव्यो॒ वारे॑भिः पवते मदिन्तमः । क्रीड॒न्नूर्मि॑र॒पामि॑व ॥
Mantra 8
य उस्रिया अपि या अन्तरश्मनि निर्गा अकृन्तदोजसा अभि व्रजं तत्निषे गव्यमश्व्यं वर्मीव धृष्णवा रुज ॐ वर्मीव धृष्णवा रुज
य उ॒स्रिया॑ अपि या अ॒न्तर॑श्मनि॒ निर्गा॑ अ॒कृन्त॒दोज॑सा । अ॒भि व्र॒जं त॑त्निषे ग॒व्यम॑श्व्यं॒ वर्मी॑व धृष्णवा रुज । ॐ वर्मी॑व धृष्णवा रुज ॥
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified (pavamāna): the sweetest, most radiant exhilarant whose correct preparation makes the sacrifice effective and brings both divine support (for Indra) and human prosperity.
Soma is the primary subject, but he is purified “for Indra” as the intended recipient of the exhilarating draught; Indra’s empowerment signifies the rite’s success and the flow of strength and benefits to the sacrificer.
In ritual reading it points to the pressing stones (adri) and the release of Soma-juice likened to freeing cows; symbolically it expresses Soma’s power to break obstructions and to open the enclosure of wealth and boons for the yajamāna.