
Uṣas (Dawn) revealing light and opening the rite, leading into Indra’s arrival for Soma
Indra
Bright awakening and forward-driving—moving from serene illumination to vigorous summons and praise
R̥ṣi and chandas are not supplied in the input; identification requires Rigvedic concordance/anukramaṇī for these mantra sources.
उषाः दिवः दुहिता तमो नुदन्ती प्रकाशं प्रकटयति, प्रातःकर्मणि यज्ञस्य द्वारं विवृणोति च। आपः प्रातःप्रादुर्भावश्च कर्मणि समर्थकौ; सोमः पिष्यते स्रवति च, हविषोऽर्पणे त्वरितं प्रेरयति। ततः हरिभिर्युक्तो इन्द्रः सोमपानाय यज्ञरक्षणाय च आहूयते; स सर्वव्यापी, अनवच्छिन्नबलः, विजयी च, यज्ञं शृणोति सिद्धिं च ददाति—एवं प्रकृतितेोफन्या (उषसः) सोमतेोफन्यां (यज्ञे इन्द्रस्य) प्रति संक्रमणम्।
Mantra 1
प्रत्यु अदर्श्यायत्यू3च्छन्ती दुहिता दिवः अपो मही वृणुते चक्षुषा तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरि
प्रत्यु अदर्श्यायत्यू३च्छन्ती दुहिता दिवः । अपो मही वृणुते चक्षुषा तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरी ॥
Mantra 2
इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना अयं वामह्वे ऽवसे शचीवसू विशंविशं हि गच्छथः
इमा उ वां दिविष्टय उष्रा हवन्ते, अश्विना; अयम् अपि वाम् अह्वेऽवसे, शचीवसू; विशं-विशं हि गच्छथः।
Mantra 3
कु ष्ठः को वामश्विना तपानो देवा मर्त्यः घ्नता वामश्मया क्षपमाणोंशुनेत्थमु आदुन्यथा
कु स्थः? को वाम् अश्विना तपानो देवाः? कः मर्त्यः क्षपमाणः वाम् हवते—यम् अश्मना अंशुना च घ्नता, एवम् एनम् आदुन्यथाः (उपशमयथः)?
Mantra 4
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोमो दिविष्टिषु तमश्विना पिबतं तिरो अह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोमो दिविष्टिषु। तमश्विना पिबतं तिरो अह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे॥
Mantra 5
आ त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं ज्या भूर्णिं मृगं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत्
आ त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं सवनेषु त्वामाह्वये। ज्याभूर्णिं मृगं नान्वेषे; क ईशानं न याचिषत्?
Mantra 6
अध्वर्यो द्रावया त्वं सोममिन्द्रः पिपासति उपो नूनं युयुजे वृष्णा हरी आ च जगाम वृत्रहा
अध्वर्यो द्रावय त्वं सोमम्; इन्द्रः पिपासति। उपो नूनं युयुजे वृष्णा हरी, आ च जगाम वृत्रहा।
Mantra 7
अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः पुरूवसुर्हि मघवन्बभूविथ भरेभरे च हव्यः
अभी षतस्तदा भर, इन्द्र, ज्यायः कनियसः। पुरूवसुर् हि मघवन् बभूविथ, भरेभरे च हव्यः।
Mantra 8
यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय स्तोतारमिद्दधिषे रदावसो न पापत्वाय रंसिषम्
हे इन्द्र, यावत्त्वं तावदहमीशीय; हे रदावसो (धनद), त्वं स्तोतारं नियुङ्क्षे—पापत्वाय न रंसिष्यामि।
Mantra 9
त्वमिन्द्र प्रतूर्तिष्वभि विश्वा असि स्पृधः अशस्तिहा जनिता वृत्रतूरसि त्वं तूर्य तरुष्यतः
त्वमिन्द्र प्रतूर्तिषु सर्वासु स्पृधोऽभि; त्वमशस्तिहा जनिता वृतरतूरसि; त्वं तूर्यः तरुष्यतः।
Mantra 10
प्र यो रिरिक्ष ओजसा दिवः सदोभ्यस्परि न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवमति विश्वं ववक्षिथ
ओजसा प्र रिरिक्ष; दिवः सदोभ्यः परि प्रावर्धथाः; न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवम्; अति विश्वं ववक्षिथ।
Uṣas marks the ritual and cosmic ‘opening’—light makes the morning rite possible—after which the focus naturally turns to Indra, the chief Soma-drinker, who is summoned and praised for arriving and empowering the sacrifice.
It is a direct injunction to the Adhvaryu to make the Soma flow—i.e., expedite pressing/straining and readiness of the offering—because Indra is ‘thirsting’ and is to be received promptly.
The hymn praises Indra’s vyāpti (pervasion): no realm confines him, so he can come from any divine seat to the sacrifice, protect it, and grant victory and fulfillment.