Sukta 61
Sukta 9.61
Traditionally attributed within the Pavamāna Soma corpus (RV 9) to Soma-pavamāna seers; specific ṛṣi for 9.61 is transmitted in Anukramaṇī traditions (commonly within the Kaśyapa/others pavamāna attributions), but not recoverable from the provided input alone.
Soma Pavamāna (purifying Soma)
Jagatī (typical for many RV 9 stanzas; exact meter should be verified against pada syllable count)
ऋग्वेदस्य ९.६१ सूक्तं पवमानसोमसूक्तम्। अत्र सोमः पवित्रेण प्रवहन् शुद्धिं प्राप्नोति; स बहुभिः शक्तिधाराभिः अवतरणाय आहूयते, यजमानान् च मदेन प्रेरितेनानन्देन पूरयितुं प्रार्थ्यते। शुद्ध्यमानः स महज्ज्योतिः प्रजनयिता स्तूयते—दिव्यविद्युत्सदृशं, महावैश्वानरतेजःसमं च—तथैव तीव्रः रक्षिता इव आहूयते, यः निन्दां शत्रुभावं च अपनोति।
Mantras
Mantra 1
अया वीती परि स्रव यस्त इन्दो मदेष्वा । अवाहन्नवतीर्नव ॥
अया वीती परि स्रव यस्त इन्दो मदेष्वा । अवाहन्नवतीर्नव ॥
Mantra 2
पुरः सद्य इत्थाधिये दिवोदासाय शम्बरम् । अध त्यं तुर्वशं यदुम् ॥
पुरः सद्य इत्थाधिये दिवोदासाय शम्बरम् । अध त्यं तुर्वशं यदुम् ॥
Mantra 3
परि णो अश्वमश्वविद्गोमदिन्दो हिरण्यवत् । क्षरा सहस्रिणीरिषः ॥
हे इन्दो, अस्मान् परितः क्षर—अश्वविद् बलं वहन्, गोमद् हिरण्यवत् च; सहस्रिणीर् इषः प्र क्षर।
Mantra 4
पवमानस्य ते वयं पवित्रमभ्युन्दतः । सखित्वमा वृणीमहे ॥
हे पवमान, त्वं पवित्रम् अभ्युन्दतः; वयं ते सखित्वम् आवृणीमहे।
Mantra 5
ये ते पवित्रमूर्मयोऽभिक्षरन्ति धारया । तेभिर्नः सोम मृळय ॥
ये ते पवित्रम् ऊर्मयः धारया अभिक्षरन्ति, तैः हे सोम अस्मान् मृळय; शान्तिं प्रमोदं च देहि, पावनेन प्रवाहेण सत्त्वम् आरोग्यं कुरु।
Mantra 6
स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम् । ईशानः सोम विश्वतः ॥
स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम् । ईशानः सोम विश्वतः ॥
Mantra 7
एतमु त्यं दश क्षिपो मृजन्ति सिन्धुमातरम् । समादित्येभिरख्यत ॥
एतमु त्यं दश क्षिपो मृजन्ति सिन्धुमातरम् । समादित्येभिरख्यत ॥
Mantra 8
समिन्द्रेणोत वायुना सुत एति पवित्र आ । सं सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
समिन्द्रेणोत वा युना सुत एति पवित्र आ । सं सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
Mantra 9
स नो भगाय वायवे पूष्णे पवस्व मधुमान् । चारुर्मित्रे वरुणे च ॥
स नः भगाय वायवे पूष्णे मधुमान् पवस्व; चारुर्मित्रे वरुणे च। अस्मासु तां मधुरतां निधेहि या सम्यग्भोगं सम्यक्प्राणं सम्यक्पूषणं च ऋतस्य नियमं च धारयति।
Mantra 10
उच्चा ते जातमन्धसो दिवि षद्भूम्या ददे । उग्रं शर्म महि श्रवः ॥
उच्चा ते जातमन्धसः; दिवि षत्, भूम्या ददे। उग्रं शर्म महि श्रवः; तदुत्थितं बलमस्मान् महति रक्षसि स्थापयतु।
Mantra 11
एना विश्वान्यर्य आ द्युम्नानि मानुषाणाम् । सिषासन्तो वनामहे ॥
एना विश्वान्यर्य आ द्युम्नानि मानुषाणाम् आनयति। सिषासन्तो वनामहे—अभिलषन्तः, जिगीषवश्च, तानि वयं प्राप्नुमः।
Mantra 12
स न इन्द्राय यज्यवे वरुणाय मरुद्भ्यः । वरिवोवित्परि स्रव ॥
हे सोम, त्वं वरिवोवित् अस्मान् परि स्रव—यथा अस्मासु इन्द्रस्य शक्तिः, वरुणस्य ऋत-नियमः, मरुतां प्रेरणाश्च यज्याः स्युः।
Mantra 13
उपो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङ्गं परिष्कृतम् । इन्दुं देवा अयासिषुः ॥
जन्मनः समीपे, अप्तुरः सोमः—गोभिः (रश्मिभिः) परिष्कृतः—तं दीप्तम् इन्दुं देवाः यज्ञ-यात्रायै अग्रे अयासिषुः।
Mantra 14
तमिद्वर्धन्तु नो गिरो वत्सं संशिश्वरीरिव । य इन्द्रस्य हृदंसनिः ॥
अस्माकं गिरः तं वर्धयन्तु—यथा मातरः वत्सं संवर्धयन्ति—यः इन्द्रस्य हृदयं-सनिः (हृदयस्य विजेता) अस्ति।
Mantra 15
अर्षा णः सोम शं गवे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम् । वर्धा समुद्रमुक्थ्यम् ॥
हे सोम, अस्मभ्यं प्रवाहस्व; गवे शं वह। पिप्युषीमिषं धुक्षस्व; उक्थ्यं समुद्रं वर्धय।
Mantra 16
पवमानो अजीजनद्दिवश्चित्रं न तन्यतुम् । ज्योतिर्वैश्वानरं बृहत् ॥
पवमानः दिवः चित्रं तन्यतुमिव अजीजनत्; बृहद्वैश्वानरं ज्योतिः।
Mantra 17
पवमानस्य ते रसो मदो राजन्नदुच्छुनः । वि वारमव्यमर्षति ॥
हे राजन्, तव पवमानस्य रसः मदश्च अदुच्छुनः; अव्यं वारं वि भित्त्वा विस्तीर्णमर्षति।
Mantra 18
पवमान रसस्तव दक्षो वि राजति द्युमान् । ज्योतिर्विश्वं स्वर्दृशे ॥
हे पवमान सोम, तव रसः—तव दक्षः—द्युमान् सन् विराजते। स एव स्वर्दृशे विश्वं ज्योतिः भवति।
Mantra 19
यस्ते मदो वरेण्यस्तेना पवस्वान्धसा । देवावीरघशंसहा ॥
यस्ते मदो वरेण्यः, तेनान्धसा पवस्व। देवावीर, अघशंसहा।
Mantra 20
जघ्निर्वृत्रममित्रियं सस्निर्वाजं दिवेदिवे । गोषा उ अश्वसा असि ॥
वृत्रम् अमित्रियं जघ्निः; दिवे-दिवे वाजं सस्निः। गोषा उ अश्वसा असि।
Mantra 21
सम्मिश्लो अरुषो भव सूपस्थाभिर्न धेनुभिः । सीदञ्छ्येनो न योनिमा ॥
हे सोम, सम्मिश्लोऽरुषो भव; सूपस्थाभिर्न धेनुभिः। श्येनो न योनिम् आसीद—स्वां योनिं स्वं जन्मस्थानं समाविश।
Mantra 22
स पवस्व य आविथेन्द्रं वृत्राय हन्तवे । वव्रिवांसं महीरपः ॥
हे सोम, स पवस्व—य आविथेन्द्रं वृत्राय हन्तवे; महीरपः वव्रिवांसम्। अस्मासु सा शक्तिर्भव, या निरोध-ग्रन्थिं भित्त्वा महतीः धारा विमोचयति।
Mantra 23
सुवीरासो वयं धना जयेम सोम मीढ्वः । पुनानो वर्ध नो गिरः ॥
हे सोम मीढ्वः, वयं सुवीरासो धना जयेम। त्वं पुनानोऽस्माकं गिरो वर्धय—सत्यस्य वर्धमानं बलं वाचं कुरु।
Mantra 24
त्वोतासस्तवावसा स्याम वन्वन्त आमुरः । सोम व्रतेषु जागृहि ॥
त्वदुतासस्तवावसा वयं वन्वन्तोऽमूराः स्याम । सोम व्रतेषु जागृहि ॥
Mantra 25
अपघ्नन्पवते मृधोऽप सोमो अराव्णः । गच्छन्निन्द्रस्य निष्कृतम् ॥
अपघ्नन्पवते मृधोऽप सोमो अराव्णः । गच्छन्निन्द्रस्य निष्कृतम् ॥
Mantra 26
महो नो राय आ भर पवमान जही मृधः । रास्वेन्दो वीरवद्यशः ॥
महो नो राय आ भर पवमान जही मृधः । रास्वेन्दो वीरवद्यशः ॥
Mantra 27
न त्वा शतं चन ह्रुतो राधो दित्सन्तमा मिनन् । यत्पुनानो मखस्यसे ॥
न त्वां शतं चन ह्रुतो राधो दित्सन्तमामिनन्; यत् पुनानो मखस्यसे—अचलः दातुं ते संकल्पः।
Mantra 28
पवस्वेन्दो वृषा सुतः कृधी नो यशसो जने । विश्वा अप द्विषो जहि ॥
पवस्वेन्दो वृषा सुतः; कृधी नो यशसो जने। विश्वा अप द्विषो जहि।
Mantra 29
अस्य ते सख्ये वयं तवेन्दो द्युम्न उत्तमे । सासह्याम पृतन्यतः ॥
अस्य ते सख्ये वयं तवेन्दो द्युम्न उत्तमे; सासह्याम पृतन्यतः।
Mantra 30
या ते भीमान्यायुधा तिग्मानि सन्ति धूर्वणे । रक्षा समस्य नो निदः ॥
या ते भीमान्यायुधा तिग्मानि सन्ति धूर्वणे, तैर्नो निन्दकात् रक्ष; सत्यघातकनिषेधवाचो नः समग्रं पालय।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified (pavamāna) through the ritual filter, asking him to bring inspiration and power, reveal great light, and protect worshippers from harm and slander.
It presents Soma’s purification as the arising of a vast universal radiance—connected with the Vaiśvānara (universal fire) principle—symbolizing awakened illumination and ordered energy.
It asks Soma’s sharp protective powers to guard the community and the seeker from hostile speech, false accusation, and inner negation that undermines truth and confidence.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.