Rig Veda 8.55.1: Mandala 8, Sukta 55, Mantra 1

Sukta 8.55

Rishi: Kāṇva / Kāṇvāyana (RV 8.55 is in the Kāṇva collection; specific r̥ṣi uncertain from excerpt)

Devata: Indra

Chandas: Not securely determinable from excerpt alone

Samhita Patha (Devanagari)

भूरीदिन्द्रस्य वीर्यं व्यख्यमभ्यायति । राधस्ते दस्यवे वृक ॥

Transliteration

bhūríd índrasya vīryàṃ vy àkhyam abhy ā́yati | rā́dhas te dasyáve vṛka ||

Translation

भूरीदिन्द्रस्य वीर्यं व्यख्यमभ्यायति। हे वृक, दस्यवे राधस्ते प्रादुरस्तु।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भूरीत्: much, greatly
• भूरीत्: विशेषण/क्रियाविशेषण (वाक्ये ‘व्यख्यम्’ इत्यस्य परिमाण-विशेषणम्)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: भूरि (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of Indra’)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वीर्यम्: heroic power, might
• वीर्यम्: कर्म (object of ‘व्यख्यम्’)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक; √वीर/वीर ‘to be strong’ से)

• वि: apart, forth, fully
• वि: — (क्रियाविशेषकः)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग)

• अख्यम्: (I) proclaimed, made known
• अख्यम्: क्रिया (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ख्या (ख्याऽ ‘to proclaim, make known’)

• अभि: towards, unto
• अभि: — (क्रियाविशेषकः)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अभि (उपसर्ग)

• आयति: comes, approaches
• आयति: क्रिया (उपवाक्ये/अन्वयार्थे: ‘comes/approaches’)
• Type: Verb
• Root: √या (याऽ ‘to go, come’) + आ (उपसर्ग)

• राधः: gift, bounty, wealth
• राधः: कर्म/प्रार्थ्य (ते—‘thy gift/wealth’)
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• ते: thy, your
• ते: सम्बन्ध (genitive: ‘thy’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दस्यवे: to the Dasyu (hostile/alien foe)
• दस्यवे: सम्प्रदान (recipient: ‘to the Dasyu’)
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)

• वृक: O wolf / O plunderer (epithet in address)
• वृक: सम्बोधन (address)
• Type: Noun (vocative) / or epithet
• Root: वृक (प्रातिपदिक; ‘wolf’/‘plunderer’)