
Sukta 7.66
Vasiṣṭha
Mitra–Varuṇa
Likely Anuṣṭubh or a short meter segment (needs metrical audit; verse is shorter than typical Triṣṭubh)
अस्य सूक्तस्य वसिष्ठ ऋषिः मित्रावरुणौ स्तौति—यौ यमावादित्यौ सत्येन धर्मेण च जागरूकया शासनशक्त्या च ऋतं धारयतः। तौ हविषो गृह्णीतामिति प्रार्थ्यते, सुमतिं वर्धयतां, यजमानान् रक्षतां, स्थैर्यं क्षेमं च सौहार्दपूर्णं सामाजिकं क्रमं च ददातामिति। सूक्तं नमस्कृत्या स्तुत्या आरभ्य ऋतधारणशक्तीनां सजीवचित्रैः प्रवर्तते, अन्ते च सोमपानायागत्य पिबतमिति स्पष्टं निमन्त्रणं करोति।
Mantra 1
प्र मित्रयोर्वरुणयोः स्तोमो न एतु शूष्यः । नमस्वान्तुविजातयोः ॥
प्र मित्रयोर्वरुणयोः स्तोमो न एतु शूष्यः; नमस्वान् तुविजातयोः।
Mantra 2
या धारयन्त देवाः सुदक्षा दक्षपितरा । असुर्याय प्रमहसा ॥
या धारयन्त देवाः सुदक्षाः दक्षपितरः; असुर्याय प्रमहसा।
Mantra 3
ता नः स्तिपा तनूपा वरुण जरितॄणाम् । मित्र साधयतं धियः ॥
हे मित्रावरुणौ! नः स्तिपा तनूपा च—जरितॄणां वरुण! मित्र! अस्माकं धियः साधयतं सम्यक् स्थापयतम्।
Mantra 4
यदद्य सूर उदितेऽनागा मित्रो अर्यमा । सुवाति सविता भगः ॥
अद्य सूर उदिते यदा मित्रोऽर्यमा च अनागौ, तदा सविता भगश्च सुवाति—सम्यग्दानानि प्रसवयति प्रेरयति च।
Mantra 5
सुप्रावीरस्तु स क्षयः प्र नु यामन्त्सुदानवः । ये नो अंहोऽतिपिप्रति ॥
अस्माकं स क्षयः सुप्रावीरः अस्तु। प्र नु यामन्तु सुदानवः—ये नः अंहः अतिपिप्रति, ते नः अग्रे नयन्तु।
Mantra 6
उत स्वराजो अदितिरदब्धस्य व्रतस्य ये । महो राजान ईशते ॥
उत स्वराज्ञी अदितिरदब्धस्य ऋतव्रतस्य विस्तीर्णा मुक्तता; तेन महान्तो राजानो (मित्रावरुणार्यमणः) ईशते।
Mantra 7
प्रति वां सूर उदिते मित्रं गृणीषे वरुणम् । अर्यमणं रिशादसम् ॥
प्रति वां सूर्य उदिते मित्रं वरुणम् अर्यमणं च रिशादसं स्तुत्या गृणीषे।
Mantra 8
राया हिरण्यया मतिरियमवृकाय शवसे । इयं विप्रा मेधसातये ॥
रायाऽऽ हिरण्यया मतिरेषा अवृकाय शवसे; इयं विप्रवाणी मेधासातये।
Mantra 9
ते स्याम देव वरुण ते मित्र सूरिभिः सह । इषं स्वश्च धीमहि ॥
हे देव वरुण, वयं तव स्याम; हे मित्र, सू॒रिभिः सह वयं तव स्याम। इषं स्वश्च धियि धारणीयं धीमहि।
Mantra 10
बहवः सूरचक्षसोऽग्निजिह्वा ऋतावृधः । त्रीणि ये येमुर्विदथानि धीतिभिर्विश्वानि परिभूतिभिः ॥
बहवः सूरचक्षसः, अग्निजिह्वाः, ऋतावृधः। ये धीतिभिः त्रीणि विदथानि येमुः, ते परिभूतिभिः विश्वानि परि बभूवुः।
Mantra 11
वि ये दधुः शरदं मासमादहर्यज्ञमक्तुं चादृचम् । अनाप्यं वरुणो मित्रो अर्यमा क्षत्रं राजान आशत ॥
ये शरदं मासम् आ दहर् यज्ञम् अक्तुं च अदृचं च व्यदधुः, ते अनाप्यं क्षत्रं वरुणो मित्रोऽर्यमा—राजानः—आशत।
Mantra 12
तद्वो अद्य मनामहे सूक्तैः सूर उदिते । यदोहते वरुणो मित्रो अर्यमा यूयमृतस्य रथ्यः ॥
तद्वोऽद्य वयं सुश्लिष्टैः सूक्तैः सूर्योदये मनसि निधध्मः—यथा वरुणो मित्रोऽर्यमा चास्मान् वहन्ति; यूयमेव ऋतस्य रथ्याः, सत्यस्य रथचालकाः।
Mantra 13
ऋतावान ऋतजाता ऋतावृधो घोरासो अनृतद्विषः । तेषां वः सुम्ने सुच्छर्दिष्टमे नरः स्याम ये च सूरयः ॥
ऋतावानः ऋतजाताः ऋतवृद्धाः, अनृतद्विषो घोराः—तेषां वः सुम्ने सुच्छर्दिष्टमे च रक्षसि, हे नराः, वयं स्याम; वयं च ये च सूरयः।
Mantra 14
उदु त्यद्दर्शतं वपुर्दिव एति प्रतिह्वरे । यदीमाशुर्वहति देव एतशो विश्वस्मै चक्षसे अरम् ॥
उदु त्यद्दर्शतं वपुरुत्थाय दिवः प्रतिह्वरे प्रत्येति—यदा देवः शीघ्रग एतशोऽस्य वहति, विश्वस्मै चक्षसेऽरं कृत्वा।
Mantra 15
शीर्ष्णःशीर्ष्णो जगतस्तस्थुषस्पतिं समया विश्वमा रजः । सप्त स्वसारः सुविताय सूर्यं वहन्ति हरितो रथे ॥
शीर्ष्णः शीर्ष्णो जगतः तस्थुषस्पतिं समया विश्वम् आ रजः। सप्त स्वसारः सुविताय सूर्यं वहन्ति हरितो रथे॥
Mantra 16
तच्चक्षुर्देवहितं शुक्रमुच्चरत् । पश्येम शरदः शतं जीवेम शरदः शतम् ॥
तच्चक्षुर्देवहितं शुक्रमुच्चरत्। पश्येम शरदः शतं जीवेम शरदः शतम्॥
Mantra 17
काव्येभिरदाभ्या यातं वरुण द्युमत् । मित्रश्च सोमपीतये ॥
काव्येभिरदाभ्या यातं वरुण द्युमत्। मित्रश्च सोमपीतये॥
Mantra 18
दिवो धामभिर्वरुण मित्रश्चा यातमद्रुहा । पिबतं सोममातुजी ॥
दिवो धामभिः सह, हे वरुण, मित्रश्च, युवाम् अद्रुहौ आगच्छतम्। आतुजीं सोमं पिबतम्।
Mantra 19
आ यातं मित्रावरुणा जुषाणावाहुतिं नरा । पातं सोममृतावृधा ॥
आगच्छतम्, हे मित्रावरुणौ; आहुतिं जुषाणौ, हे नरौ। ऋतावृधौ, सोमं पातम्।
They are twin Ādityas: Mitra represents harmony and right relationship, while Varuṇa represents moral law and binding truth. Together they protect order (ṛta) in the cosmos and society.
The hymn asks Mitra–Varuṇa to come to the sacrifice, accept the offerings, strengthen ṛta and truthful conduct, and grant protection and stability to the worshippers.
It can be recited in a simple fire offering or prayer as a vow of truthfulness and harmony—invoking Mitra–Varuṇa for ethical clarity, steadiness of mind, and protection of one’s commitments.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.