Sukta 63
Sukta 7.63
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; Mandala 7 attribution)
Sūrya/Savitṛ in association with Mitra–Varuṇa (solar vision as their 'eye')
Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical of Mandala 7 hymns)
वसिष्ठस्य षडृचात्मकं त्रिष्टुभं सूक्तमिदं सूर्यं सवितारं च उद्यन्तं विश्वस्य सर्वदृशं ज्योतिः स्तौति—यद् गूढं तमः प्रकाशयति, अपहन्ति च, येन मनुष्यकर्माणि ऋतं च प्रवर्तते। सूर्यः मित्रावरुणयोः “चक्षुः” इति प्रशस्यते; तेन आदित्याधिपत्यं सत्यं धर्मबुद्धिश्च सौरदर्शनस्य सह संबध्यते। अन्ते मित्रं वरुणं च अर्यमाणं च प्रति प्रार्थना—उरुं देशं, सुरक्षितान् पथः, चिरस्थायि कल्याणं च—समर्प्यते।
Mantras
Mantra 1
उद्वेति सुभगो विश्वचक्षाः साधारणः सूर्यो मानुषाणाम् । चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्य देवश्चर्मेव यः समविव्यक्तमांसि ॥
उदेत्येष सुभगो विश्वचक्षाः साधारणः सूर्यः मानुषाणाम्। स मित्रस्य वरुणस्य चक्षुः; चर्मेव यः समविव्यक्तमांसि गूढतमांसि विस्तृणोति प्रकाशयति च॥
Mantra 2
उद्वेति प्रसवीता जनानां महान्केतुरर्णवः सूर्यस्य । समानं चक्रं पर्याविवृत्सन्यदेतशो वहति धूर्षु युक्तः ॥
उदेत्येष प्रसविता जनानां महान् केतुरर्णवः सूर्यस्य। समानं चक्रं पर्याविवर्तयति; अन्यदेतशो धूर्षु युक्तः वहति—प्रकाशयात्रायाः नित्यं नियमम्॥
Mantra 3
विभ्राजमान उषसामुपस्थाद्रेभैरुदेत्यनुमद्यमानः । एष मे देवः सविता चच्छन्द यः समानं न प्रमिनाति धाम ॥
विभ्राजमान उषसामुपस्थाद् रेभैरुदेति अनुमद्यमानः। एष मे देवः सविता चच्छन्द, यः समानं न प्रमिनाति धाम—प्रकाशस्य स्थिरं नियमस्थानम्॥
Mantra 4
दिवो रुक्म उरुचक्षा उदेति दूरेअर्थस्तरणिर्भ्राजमानः । नूनं जनाः सूर्येण प्रसूता अयन्नर्थानि कृणवन्नपांसि ॥
दिवः सुवर्णरुक्मः उरुचक्षाः उदेति, दूरेऽर्थस्तरणिर्भ्राजमानः। नूनं जनाः सूर्येण प्रसूताः अयन् अर्थानि कृण्वन् अपांसि; प्रकाशः कर्मशक्तिं विमोचयति॥
Mantra 5
यत्रा चक्रुरमृता गातुमस्मै श्येनो न दीयन्नन्वेति पाथः । प्रति वां सूर उदिते विधेम नमोभिर्मित्रावरुणोत हव्यैः ॥
यत्र अमृताः अस्मै गातुं चक्रुः, तत्र श्येन इव दीयन् पाथोऽन्वेति। प्रति वां सूर उदिते विधेम नमोभिर्मित्रावरुणौ तथा हव्यैः; अस्मासु ज्योतिषः ऋजुं पन्थानं धत्तम्॥
Mantra 6
नू मित्रो वरुणो अर्यमा नस्त्मने तोकाय वरिवो दधन्तु । सुगा नो विश्वा सुपथानि सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
नूनं मित्रो वरुणोऽर्यमा नः आत्मने तोकाय च वरिवो दधातु। सुगा नो विश्वा सुपथानि सन्तु; यूयं स्वस्तिभिः सदा नः पात॥
Frequently Asked Questions
It praises the rising Sun as the all-seeing light shared by everyone, which exposes hidden darkness and makes right action possible. It also links the Sun to Mitra–Varuṇa as their ‘eye’ and ends with a prayer for safe paths and protection.
Mitra and Varuṇa represent Āditya sovereignty and ṛta (truth/order). Calling the Sun their ‘eye’ means solar light is the visible power that sees, reveals, and supports truth by removing concealment.
It is well-suited for dawn recitation: contemplate inner clarity as the Sun rises, then conclude with the final verse as a prayer for good guidance, safe journeys, and steady well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.