
Sukta 6.65
Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Uṣas (plural imagery may appear later, but devatā is Dawn)
Triṣṭubh (probable; confirm in edition)
उषसि स्तुतिरियं लघ्वी—दिवो दुहितरं उद्यन्तीं कविर्नमस्यति। सा मनुष्यनिवासान् प्रबोधयति, दीर्घं तमोऽपाकरोति। कविः ताम् याचते यत् सा कालेन दानानि ददातु—वसु, वीर्यं वा वीरसूनृतां (वीरान् सूनून्), च विस्तीर्णां चिरस्थायिनीं कीर्तिं—यथा पुरा भरद्वाजवंशं प्रीत्या अनुगृह्णाति स्म।
Mantra 1
एषा स्या नो दुहिता दिवोजाः क्षितीरुच्छन्ती मानुषीरजीगः । या भानुना रुशता राम्यास्वज्ञायि तिरस्तमसश्चिदक्तून् ॥
एषा स्या नो दुहिता दिवोजाः, क्षितीरुच्छन्ती मानुषीरजीगः। या भानुना रुशता राम्यासु, अजायि तिरस्तमसश्चिदक्तून्।
Mantra 2
वि तद्ययुररुणयुग्भिरश्वैश्चित्रं भान्त्युषसश्चन्द्ररथाः । अग्रं यज्ञस्य बृहतो नयन्तीर्वि ता बाधन्ते तम ऊर्म्यायाः ॥
अरुणयुग्भिरश्वैः सह ते प्राययुः; चित्रभासः चन्द्ररथाः उषसः विविधं दीप्तिं वहन्ति। बृहतो यज्ञस्याग्रं नयन्त्यः ऊर्म्यायाः इव उद्गच्छन्तं तमः वि बाधन्ते।
Mantra 3
श्रवो वाजमिषमूर्जं वहन्तीर्नि दाशुष उषसो मर्त्याय । मघोनीर्वीरवत्पत्यमाना अवो धात विधते रत्नमद्य ॥
श्रवो वाजमिषमूर्जं वहन्त्यः, हे उषसः, दाशुषे मर्त्याय तानि नि दधत। मघोन्यः, वीरवत्पत्यमानाः, अद्य विधते अवो रत्नं च धत्त।
Mantra 4
इदा हि वो विधते रत्नमस्तीदा वीराय दाशुष उषासः । इदा विप्राय जरते यदुक्था नि ष्म मावते वहथा पुरा चित् ॥
इदानीं हि वः विधते रत्नमस्ति; इदानीं, हे उषासः, वीराय दाशुषे। इदानीं जरते विप्राय, यदुक्तानि सन्ति—नूनं मावते पुरा चित् वहथ।
Mantra 5
इदा हि त उषो अद्रिसानो गोत्रा गवामङ्गिरसो गृणन्ति । व्यर्केण बिभिदुर्ब्रह्मणा च सत्या नृणामभवद्देवहूतिः ॥
इदानीं हि ते उषोऽद्रिसानोऽङ्गिरसः गोत्रा गवाम् (रश्मीनाम्) गृणन्ति। व्यर्केण च ब्रह्मणा च तानि बिभिदुः; नृणां प्रति सत्या अभवत् देवहूतिः—देवानाम् आह्वानम् आगमनं च।
Mantra 6
उच्छा दिवो दुहितः प्रत्नवन्नो भरद्वाजवद्विधते मघोनि । सुवीरं रयिं गृणते रिरीह्युरुगायमधि धेहि श्रवो नः ॥
उच्छा, दिवो दुहितः, प्रत्नवत् अस्माकं कृते—मघोनि, भरद्वाजवद् विधते अनुगृहाण। गृणते (स्तोतृ) सुवीरं रयिं रिरीहि; नः उरुगायम् अधि श्रवः धेहि—दूरव्यापि बहुगेयम् यशः।
The hymn is addressed to Uṣas, the Dawn, praised as the ‘Daughter of Heaven’ who rises with light and awakens the world.
It asks for ‘ratna’ (treasure), ‘suvīra rayi’ (wealth with heroic strength/offspring), and ‘śravas’ (lasting, widely sung fame).
It is most fitting at dawn (uṣaḥ-kāla), especially in morning worship or before beginning the day’s work, to invoke clarity, auspiciousness, and prosperity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.