Sukta 78
Sukta 5.78
Atri (Ātreya)
Ashvins (Nāsatyā)
Gāyatrī (probable; short refrain-like structure; verify against metrical count)
अयं सूक्तः नासत्यावश्विनौ शीघ्रं सोमाहुतिं प्रति आगन्तुं मा च निवर्तितुं इति आतुरया प्रार्थनया आह्वयति। अस्य मुख्यो विषयः प्रसवकाले रक्षणं सफलश्च प्रसवः—यथाकाले गर्भाशयद्वारस्य उद्घाटनं, मातुः शिशोश्च जीवतोऽनपहतयोः निष्क्रमणं च याच्यते। सप्तवध्रिरिति स्मृत-उद्धारवृत्तान्तेन अश्विनोः भिषक्त्वं उपचारशक्तिश्च दृढीक्रियते।
Mantras
Mantra 1
अश्विनावेह गच्छतं नासत्या मा वि वेनतम् । हंसाविव पततमा सुताँ उप ॥
अश्विनावेह गच्छतं नासत्या मा वि वेनतम् । हंसाविव पततमा सुताँ उप ॥
Mantra 2
अश्विना हरिणाविव गौराविवानु यवसम् । हंसाविव पततमा सुताँ उप ॥
हे अश्विनौ, हरिणाविवाश्वौ, गौराविवानु यवसमनुगच्छन्तौ; हंसाविव पततं मा सुतान् सोमांश्चोप याथः—अस्मासु सुसंस्कृतं मोदमुप।
Mantra 3
अश्विना वाजिनीवसू जुषेथां यज्ञमिष्टये । हंसाविव पततमा सुताँ उप ॥
हे अश्विनौ वाजिनीवसू, इष्टये यज्ञं जुषेथाम्; हंसाविव पततं मा सुतान् सोमांश्चोप याथः—अस्मासु।
Mantra 4
अत्रिर्यद्वामवरोहन्नृबीसमजोहवीन्नाधमानेव योषा । श्येनस्य चिज्जवसा नूतनेनागच्छतमश्विना शंतमेन ॥
यदा अत्रिरवरोहन्नृबीसम् अजोहवीत्—नाधमानेव योषेव—तदा श्येनस्य चिज्जवसा नूतनेनागच्छतम्, हे अश्विनौ, शंतमेन बलेन।
Mantra 5
वि जिहीष्व वनस्पते योनिः सूष्यन्त्या इव । श्रुतं मे अश्विना हवं सप्तवध्रिं च मुञ्चतम् ॥
हे वनस्पते, वि जिहीष्व—पक्वकालवत्याः स्त्रियाः इव योनिः सूष्यन्ती मुञ्चतु। हे अश्विनौ, मे हवं श्रुतं कुरुतं, सप्तवध्रिं च मुञ्चतम्।
Mantra 6
भीताय नाधमानाय ऋषये सप्तवध्रये । मायाभिरश्विना युवं वृक्षं सं च वि चाचथः ॥
भीताय नाधमानाय ऋषये सप्तवध्रये—हे अश्विनौ—युवां मायाभिः वृक्षं सं च वि चाचथः, तस्य मोक्षाय।
Mantra 7
यथा वातः पुष्करिणीं समिङ्गयति सर्वतः । एवा ते गर्भ एजतु निरैतु दशमास्यः ॥
यथा वातः पुष्करिणीं सर्वतः समिङ्गयति, एव ते गर्भ एजतु, निरैतु—हे दशमास्यः—विवृतं प्रति।
Mantra 8
यथा वातो यथा वनं यथा समुद्र एजति । एवा त्वं दशमास्य सहावेहि जरायुणा ॥
यथा वातो वहति यथा वनं प्रचलति यथा समुद्र एजति । एव त्वं दशमास्य सहैवहि जरायुणा ॥
Mantra 9
दश मासाञ्छशयानः कुमारो अधि मातरि । निरैतु जीवो अक्षतो जीवो जीवन्त्या अधि ॥
दश मासान् शयानः कुमारोऽधि मातरि । निरैतु जीवोऽक्षतो जीवो जीवन्त्या अधि ॥
Frequently Asked Questions
The hymn praises the Aśvins (also called Nāsatyā), twin divine horsemen known in the Veda as swift healers and rescuers who respond quickly to prayers.
Its main purpose is protection and healing, with a strong focus on safe childbirth—asking that the womb open at the right time and that both mother and child remain alive and unharmed.
Saptavadhri is recalled as an example of the Aśvins’ power to free and save. By naming a past rescue, the hymn strengthens confidence that they will grant timely help again.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.