Sukta 56
Sukta 5.56
Atri (Ātreya) — probable for RV 5.56
Maruts (invoked through Agni as mediator)
Trishtubh (probable)
अयं सूक्तः इन्द्रस्य मरुतः—दीप्तस्वर्गात् मनुष्यसमाजं प्रति—आह्वयति; तेषां अवतरणे यज्ञे च तेषां सन्निधिं प्रभावयितुं मध्यस्थरूपेण अग्निः प्रार्थ्यते। तेषां सघनैक्यं तेजः च अजेयः पुरोगमनवेगः च स्तूयते, यजमानाय तेषाम् आगमनं समृद्धिं सत्प्रेरणां उदारं सौभाग्यं च विमोचयतु इति याचते।
Mantras
Mantra 1
अग्ने शर्धन्तमा गणं पिष्टं रुक्मेभिरञ्जिभिः । विशो अद्य मरुतामव ह्वये दिवश्चिद्रोचनादधि ॥
हे अग्ने, अद्याहं मरुतां शर्धन्तमं गणं ह्वये—पिष्टं संहतं, रुक्मेभिरञ्जिभिर्दीप्तम्—दिवश्चिद्रोचनादधि आगच्छन्तम्। स एषो बलसमूहः अस्मासु विशः अवतरतु, सम्यक् प्रेरणां च प्रज्वालयतु।
Mantra 2
यथा चिन्मन्यसे हृदा तदिन्मे जग्मुराशसः । ये ते नेदिष्ठं हवनान्यागमन्तान्वर्ध भीमसंदृशः ॥
यथा चित् त्वं हृदा मन्यसे, तदेव मे आशासो जग्मुः। ये ते नेदिष्ठं हवनानि आगमन्—हे भीमसंदृशः—तान् वर्धय; येन ह्वानं तव शक्तेः सुनिश्चितो मार्गो भवेत्।
Mantra 3
मीळ्हुष्मतीव पृथिवी पराहता मदन्त्येत्यस्मदा । ऋक्षो न वो मरुतः शिमीवाँ अमो दुध्रो गौरिव भीमयुः ॥
यथा मीळ्हुष्मतीव पृथिवी पराहता कम्पते, तथा मदन्तीति हर्षोऽस्मदभिमुखं प्रवर्तते। ऋक्ष इव वो मरुतः शिमीवाँ ओजः—अमो, दुध्रो, गौरिव भीमयुः।
Mantra 4
नि ये रिणन्त्योजसा वृथा गावो न दुर्धुरः । अश्मानं चित्स्वर्यं पर्वतं गिरिं प्र च्यावयन्ति यामभिः ॥
ये ओजसा नि रिणन्ति—वृथा गावो न दुर्धुराः। अश्मानं चित् स्वर्ग्यं पर्वतं गिरिं च यामभिः प्र च्यावयन्ति।
Mantra 5
उत्तिष्ठ नूनमेषां स्तोमैः समुक्षितानाम् । मरुतां पुरुतममपूर्व्यं गवां सर्गमिव ह्वये ॥
उत्तिष्ठ नूनम् एषां स्तोमैः समुक्षितानाम्। मरुतां पुरुतमम् अपूर्व्यं गवां सर्गमिव ह्वये।
Mantra 6
युङ्ग्ध्वं ह्यरुषी रथे युङ्ग्ध्वं रथेषु रोहितः । युङ्ग्ध्वं हरी अजिरा धुरि वोळ्हवे वहिष्ठा धुरि वोळ्हवे ॥
युङ्ग्ध्वं ह्यरुषी रथे, युङ्ग्ध्वं रथेषु रोहिताः। युङ्ग्ध्वं हरी अजीरा धुरि वोळ्हवे, वहिष्ठा धुरि वोळ्हवे॥
Mantra 7
उत स्य वाज्यरुषस्तुविष्वणिरिह स्म धायि दर्शतः । मा वो यामेषु मरुतश्चिरं करत्प्र तं रथेषु चोदत ॥
उत स्य वाज्यरुषस्तुविष्वणिरिह स्म धायि दर्शतः। मा वो यामेषु मरुतश्चिरं करत्, प्र तं रथेषु चोदत॥
Mantra 8
रथं नु मारुतं वयं श्रवस्युमा हुवामहे । आ यस्मिन्तस्थौ सुरणानि बिभ्रती सचा मरुत्सु रोदसी ॥
रथं नु मारुतं वयं श्रवस्युमाहुवामहे। आ यस्मिन्तस्थौ सुरणानि बिभ्रती सचा मरुत्सु रोदसी॥
Mantra 9
तं वः शर्धं रथेशुभं त्वेषं पनस्युमा हुवे । यस्मिन्त्सुजाता सुभगा महीयते सचा मरुत्सु मीळ्हुषी ॥
तं वः शर्धं रथेशुभं त्वेषं पनस्युम् आह्वये। यस्मिन् सुजाता शुभगा महीयते सचा मरुत्सु मीळ्हुषी॥
Frequently Asked Questions
Agni functions as the divine messenger in Vedic ritual. By calling Agni first, the poet asks him to conduct the Maruts from the heavenly luminous realm into the sacrifice and the human community.
The Maruts are a group of storm and wind powers—many acting as one—known for speed, brilliance, and a roaring presence. They bring energizing movement, protection, and the conditions for rain and increase.
In Vedic poetry, “cows” often symbolize rays of light or streams of abundance. The hymn uses this image to say the Maruts’ coming releases luminous, life-giving energies outward into the world.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.