Rig Veda 4.13.1: Mandala 4, Sukta 13, Mantra 1
Sukta 4.13
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni with Dawn/Sun and invocation to the Aśvins
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रत्यग्निरुषसामग्रमख्यद्विभातीनां सुमना रत्नधेयम् । यातमश्विना सुकृतो दुरोणमुत्सूर्यो ज्योतिषा देव एति ॥
Transliteration
práti agnír uṣásām ágram akhyad vibhātīnā́ṃ su-manā́ ratna-dhéyam | yā́tam aśvinā su-kṛ́to duroṇám ut sū́ryo jyótiṣā devá eti ||
Translation
अग्निरुषसामग्रं प्रत्यख्यत्—विभातीनां मध्ये सुमना रत्नधेयं बिभ्रत्। हे अश्विनौ, सुकृतं दुरोणम् आयातम्; उत सूर्यः देवो ज्योतिषा ऊर्ध्वम् एति।
Word by Word
प्रतिtowards, in response
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उषसाम्of the dawns
उषसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
अग्रम्the forefront, the first place
अग्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
अख्यत्he/it proclaimed, made known
अख्यत्:
—
TypeVerb
Root√ख्या (ख्याते/आख्याने)
विभातीनाम्of the shining ones (dawns)
विभातीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (participle used substantively)
Rootवि-√भा → विभाती (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सुमनाःkind-minded, benevolent
सुमनाः:
कर्तृ (अग्निः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-मनस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
रत्नधेयम्treasure/boon to be bestowed
रत्नधेयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न-धेय (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
यातम्come (you two)!
यातम्:
—
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थ)
अश्विनाO Aśvins (the two horsemen)
अश्विना:
सम्प्रदान/सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
सुकृतःwell-made, well-built
सुकृतः:
विशेषण (दुरोणम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-कृत (प्रातिपदिक)
दुरोणम्house, dwelling
दुरोणम्:
कर्म (यातम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक)
उत्up, forth
उत्:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग/अव्यय)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
ज्योतिषाwith light
ज्योतिषा:
करण
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (सूर्यः-अपि)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एतिgoes, comes forth
एति:
—
TypeVerb
Root√इ (गत्यर्थ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.