Rig Veda 3.59.2: Mandala 3, Sukta 59, Mantra 2
Sukta 3.59
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Maṇḍala 3; hymn to Mitra/Āditya)
Devata: Mitra (Āditya), with explicit address to Āditya as solar law-power
Chandas: Triṣṭubh (probable for 3.59; this verse conforms to triṣṭubh cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
प्र स मित्र मर्तो अस्तु प्रयस्वान्यस्त आदित्य शिक्षति व्रतेन । न हन्यते न जीयते त्वोतो नैनमंहो अश्नोत्यन्तितो न दूरात् ॥
Transliteration
prá sá mitrá márto astu práyasvān yás ta āditya śíkṣati vraténa | ná hanyate ná jīyate tvā́ūtaḥ náinam áṃho aśnoty ántito ná dūrā́t ||
Translation
प्र स मित्रः मर्तो अस्तु प्रयस्वान्; अन्यस्त आदित्य व्रतेन शिक्षति। न हन्यते न जीयते त्वोतो; नैनम् अंहो अश्नोति अन्तितो न दूरात्।
Word by Word
प्रforth; towards; in front
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मित्रःMitra (the god of covenant/friendship)
मित्रः:
Kartā (सः मित्रः) / सम्बोधन-भावः (देवता)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
मर्तःa mortal
मर्तः:
Kartā (अस्तु इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रयस्वान्possessing ‘prayás’ (zeal/effort/forward-striving)
प्रयस्वान्:
Kartṛ-विशेषणम् (मर्तः)
TypeAdjective
Rootप्रयस् (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्यय)
यःwho
यः:
Kartā (शिक्षति इति क्रियायाः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (निपात)
आदित्यO Āditya (son of Aditi; esp. Mitra/Varuṇa)
आदित्य:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
शिक्षतिhonours; serves; attends to
शिक्षति:
—
TypeVerb
Rootशिक्ष् (धातु)
व्रतेनby (his) vow/observance; by sacred law
व्रतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
हन्यतेis slain
हन्यते:
—
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
नnor
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
जीयतेis conquered/overcome
जीयते:
—
TypeVerb
Rootजि (धातु)
त्वाyou
त्वा:
Karma (उत इति सह) / सम्बन्धः (त्वत्-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (निपात)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अंहःdistress; sin; harm
अंहः:
Kartā (अश्नोति इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
अश्नोतिreaches; attains
अश्नोति:
—
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
अन्तितःfrom near; at close range
अन्तितः:
Adhikaraṇa (देश/निकटता)
TypeIndeclinable
Rootअन्तितस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
नnor
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
दूरात्from afar
दूरात्:
Apādāna (देश-अपादानम्)
TypeNoun (used adverbially)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.