Rig Veda 10.80.6 — Mandala 10, Sukta 80, Mantra 6
Sukta 10.80
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निं विश ईळते मानुषीर्या अग्निं मनुषो नहुषो वि जाताः । अग्निर्गान्धर्वीं पथ्यामृतस्याग्नेर्गव्यूतिर्घृत आ निषत्ता ॥
Transliteration
agníṃ víśa īḷate mā́nuṣīr yā́ agníṃ mánuṣo náhuṣo ví jātā́ḥ | agnír gā́ndharvīṃ páthyām ṛtásyā́gner gavyū́tir ghṛtá ā́ níṣattā ||
Translation
अग्निं विश ईळते मानुषीर्या; अग्निं मनुषो नहुषो वि जाताः। अग्निर्गान्धर्वीं पथ्यामृतस्य; अग्नेर्गव्यूतिर्घृत आ निषत्ता।
Word by Word
अग्निम्Agni (as object of praise)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
विशःthe clans/peoples
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश्- (प्रातिपदिक)
ईळतेpraises/adores
ईळते:
क्रिया
TypeVerb
Rootईळ् (धातु)
मानुषीःhuman
मानुषीः:
कर्तृ (विशः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानुषी- (प्रातिपदिक; मानुष- से)
याःwho/which
याः:
कर्तृ (विशः के साथ)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
मनुषःof Manu
मनुषः:
सम्बन्ध (जनक/सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootमनु- (प्रातिपदिक)
नहुषःof Nahusha
नहुषः:
सम्बन्ध (जनक/सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootनहुष- (प्रातिपदिक)
विapart, forth; intensifier
वि:
क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
जाताःborn, sprung
जाताः:
कर्तृ (याः/विशः के साथ)
TypeParticiple (Adjective/Noun)
Root√जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
गान्धर्वीम्Gandharva-like / belonging to the Gandharvas
गान्धर्वीम्:
कर्म (पथ्याम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootगान्धर्वी- (प्रातिपदिक; गन्धर्व- से)
पथ्याम्path, way
पथ्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपथ्या- (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof Ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत- (प्रातिपदिक)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
गव्यूतिःcattle-track; (ritually) the path/track leading to cows (wealth)
गव्यूतिः:
कर्तृ/विधेय (अग्निः का विधेय)
TypeNoun
Rootगव्यूति- (प्रातिपदिक)
घृतःghee; ghee-rich (anointed)
घृतः:
कर्तृ/विधेय (अग्निः/गव्यूतिः के साथ)
TypeNoun/Adjective
Rootघृत- (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
निषत्तःseated down, settled
निषत्तः:
कर्तृ/विधेय (अग्निः के लिए)
TypeParticiple (Adjective)
Rootनि + √सद् (धातु) → निषत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.